Uzasadnienie
Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie objęte zostało postępowanie zakończone decyzją Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanego dalej: "Prezesem Agencji") z dnia [...] sierpnia 2020 r. o numerze [...]w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Wnioskiem z dnia [...] października 2019 r. J. K. (zwany dalej: "Skarżącym") wystąpił o przyznanie pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania 6.2 "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. W tabeli nr 3 wniosku – Zakres i charakterystyka podejmowanej działalności pozarolniczej – Skarżący wskazał jako kod i nazwę podejmowanej działalności pozarolniczej: kod PKD 81.30.Z Działalność usługowa związana z zagospodarowaniem terenów zieleni.
W toku postępowania organ uzyskał informację z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP (zwanej dalej: "CEIDG"), zgodnie z którą, Skarżący prowadził od dnia [...] czerwca 2012 r. działalność gospodarczą o kodzie PKD 43.91.Z – Wykonywanie konstrukcji i pokryć dachowych, którą zawiesił w dniu [...] grudnia 2018 r.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (zwany dalej: "Dyrektorem Oddziału") odmówił przyznania Skarżącemu pomocy finansowej.
W uzasadnieniu organ wskazał, że z materiału dowodowego sprawy wynika, że nie została spełniona przesłanka wynikająca z § 2a ust. 1b pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 1196 ze zm.; zwanego dalej: "rozporządzeniem"), zgodnie z którą, przez podejmowanie działalności pozarolniczej rozumie się podejmowanie tej działalności ponownie po upływie co najmniej 24 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia, poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy. W tracie przeprowadzonego postępowania ustalono natomiast, że Skarżący zawiesił działalność gospodarczą w dniu [...] grudnia 2018 r. Zdaniem organu, jeżeli wnioskodawca podejmuje działalność gospodarczą ponownie przed upływem 24 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy, bez względu na to czy ponowne podejmowania działalność będzie dotyczyć tego samego czy innego kodu PKD, pomoc nie powinna być przyznana.
Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. Prezes Agencji utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału z dnia [...] czerwca 2020 r., w całości podzielając stanowisko przedstawione w jej uzasadnieniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Agencji z dnia [...] sierpnia 2020 r. Skarżący zarzucił naruszenie § 2a ust. 1b pkt 3 rozporządzenia podnosząc, że spełnia określoną w nim przesłankę przyznania pomocy. Wskazał, że organ nieprawidłowo przyjął, że przesłanki określone w punktach 1-3 przepisu § 2a ust. 1b rozporządzenia winny zostać spełnione łącznie, podczas gdy prawodawca posługując się spójnikiem "albo" postanowił, że wystarczy spełnić jedną ze wskazanych tam przesłanek.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga okazała się zasadna.
Przypomnieć należy, że pomoc finansowa, o którą wystąpił Skarżący, jest przyznawana na operacje związane z podejmowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej (§ 2a ust. 1 rozporządzenia).
W myśl § 2a ust. 1a rozporządzenia, przez "działalność pozarolniczą" rozumie się działalność gospodarczą podlegającą przepisom prawa przedsiębiorców albo działalność oświatową podlegającą przepisom prawa oświatowego.
Z kolei w przepisach § 2a ust. 1b pkt 1-3 rozporządzenia zdefiniowano, że przez "podejmowanie działalności pozarolniczej" należy rozumieć:
- 1) podejmowanie tej działalności po raz pierwszy albo
- 2) podejmowanie tej działalności ponownie po upływie co najmniej 24 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia, poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy, albo
- 3) podejmowanie tej działalności w określonym przedmiocie działalności gospodarczej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie podklasy po raz pierwszy albo ponownie po upływie co najmniej 24 miesięcy od dnia jej wykreślenia z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy.
Wykładnia gramatyczna powyższych regulacji nie pozostawia żadnych wątpliwości, że posługując się alternatywą rozłączną – poprzez użycie spójnika "albo" – prawodawca nakazał rozumieć "podejmowanie działalności pozarolniczej" zarówno jako podejmowanie działalności po raz pierwszy, jak też podejmowanie jej ponownie, przy czym wyraźnie odróżnił przypadki podejmowania działalności "w określonym przedmiocie działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie podklasy". W konsekwencji godzi się przyjąć, że podejmowanie działalności w ramach innej podklasy PKD, której wnioskodawca nie prowadził wcześniej, należy traktować jako podejmowanie po raz pierwszy działalności pozarolniczej w określonym przedmiocie działalności gospodarczej (pkt 3), a nie jako podejmowanie "tej działalności" ponownie (pkt 2).
Niezależnie bowiem od wyraźnego wyodrębnienia przypadków podejmowania działalności w określonym przedmiocie (w odrębną jednostkę redakcyjną), należy mieć również na uwadze, że w punkcie 2 jest mowa o podejmowaniu działalności ponownie po upływie co najmniej 24 miesięcy od dnia "jej" ostatniego zawieszenia lub zakończenia, co oznacza, że poprzez użycie w odniesieniu do ponownego podejmowania działalności zaimka "jej", przepis ten niewątpliwie odnosi się do działalności, która była już poprzednio prowadzona i która została zawieszona lub zakończona. W przeciwnym razie przepis ten miałby inne brzmienie, np. poprzez pominięcie zaimka "jej" i wskazanie, że chodzi o zawieszenie lub zakończenie każdej (jakiejkolwiek) działalności pozarolniczej.
W ocenie Sądu, gdyby przyjąć stanowisko prezentowane przez organy, tj. tezę, że nie ma znaczenia w ramach jakiej podklasy PKD wnioskodawca zamierza realizować operację, to wyodrębnienie – w ramach § 2a ust. 1b rozporządzenia – jednostki redakcyjnej zawartej w punkcie 3, okazałoby się bezcelowe i w istocie uczyniłoby tę regulację martwą. Zdaniem Sądu, wprowadzając tę regulację prawodawca umożliwił natomiast podmiotom, które podjęły zamiar "przebranżowienia", wystąpienie z wnioskiem o pomoc finansową przed upływem 24 miesięcy od dnia zaprzestania prowadzenia poprzedniej działalności (w ramach innej podklasy PDK). Wpisuje się to zresztą w cel poddziałania, którym niewątpliwie jest pomoc w rozpoczęciu działalności pozarolniczej, a zatem również sytuację rozpoczęcia działalności, której wnioskodawca dotychczas nie prowadził, ewentualnie którą prowadził ale wykreślił co najmniej 24 miesięcy przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy.
Należy przy tym pamiętać, że wystarczającą gwarancją zapobiegania nadużyciu pomocy w ramach omawianego poddziałania jest regulacja zawarta w przepisie § 6 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym, pomoc przyznaje się danemu podmiotowi tylko raz. Zdaniem Sądu, nie ma zatem obawy, że jeden wnioskodawca mógłby rozpocząć działalność w ramach kilku kodów PKD oraz skutecznie wystąpić z kilkoma wnioskami o pomoc finansową przed upływem 24 miesięcy.
Jak wynika z bezspornego w tym względzie stanu faktycznego sprawy, Skarżący wystąpił o pomoc na operację związaną z podejmowaniem działalności w ramach kodu PKD 81.30.Z, natomiast uprzednio prowadził i zawiesił działalność w ramach innego kodu PKD - 43.91.Z. Oznacza to – w świetle tego, co zostało podniesione wcześniej – że w odniesieniu do Skarżącego zachodził przypadek określony w § 2a ust. 1b pkt 3 rozporządzenia, a tym samym organ mógłby odmówić przyznania pomocy, gdyby wykazał, że Skarżący ponownie podejmował działalność w ramach kodu PKD 81.30.Z – przed upływem co najmniej 24 miesięcy od dnia jej wykreślenia z CEIDG, czego jednak nie wskazał i czego nie potwierdza materiał zgromadzony w sprawie.
Z tych względów Sąd uznał, że organy dokonały błędnej wykładni przepisu § 2a ust. 1b pkt 2 rozporządzenia, pomijając jednocześnie regulację zawartą w punkcie 3 tego przepisu, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpatrując wniosek Skarżącego organ uwzględni powyższą ocenę prawną oraz zbada, czy wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. W zależności od poczynionych ustaleń organ podejmie stosowną decyzję w adekwatnym trybie.
Z wyłuszczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie wydane w sprawie decyzje, o czym orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Zawarte w wyroku postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych zostało oparte na przepisie art. 200 w zw. z 210 § 2 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) w związku z Zarządzeniem nr 21 Prezesa Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2020 r. w sprawie wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 ustalonych w Zarządzeniu nr 39 Prezesa Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r.