Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 25 stycznia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1575/10

Uzasadnienie

Decyzją z... grudnia 2009 r.... Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A. R. karę pieniężną w wysokości... zł za naruszenie ustawy o transporcie drogowym.

W dniu... stycznia 2010 r.... Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wystawił tytuł wykonawczy nr....

W dniu... lutego 2010 r. doręczono zobowiązanemu zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego... z dnia... stycznia 2010 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym.

Pismami z... lutego 2010 r. (data wpływu do Urzędu skarbowego...) A. R. wniósł:

1. 1. skargę na czynność egzekucyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego..., polegającą na zajęciu ww. prawa majątkowego z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego..., zwrot tytułu wykonawczego wierzycielowi oraz uchylenie dokonanej czynności egzekucyjnej oraz zwrot wyegzekwowanej wierzytelności oraz kosztów postępowania egzekucyjnego wraz z odsetkami ustawowymi od powyższych kwot, liczonymi od dnia.. stycznia 2010 r. do dnia zapłaty oraz
2. 2. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W dniu... marca 2010 r. do... Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego wpłynęło – w trybie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – dalej: u.p.e.a. – pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego... wraz z kserokopią zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz kserokopią pisma zatytułowanego "skarga na czynność egzekucyjną", celem zajęcia stanowiska co do zarzutów, które dotyczyły:

1. - niespełnienia wymogów określonych w art. 27 ustawy egzekucyjnej;
2. - braku uprawnień wierzyciela tj. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego do wystawienia tytułu wykonawczego;
3. - braku uprzedniego doręczonego upomnienia;
4. - niedopuszczalności egzekucji;
5. - braku podstawy prawnej prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z... marca 2010 r. wierzyciel –... Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego uznał zarzuty dłużnika za bezzasadne.

Odnosząc się do zarzutów wierzyciel stanął na stanowisku, iż wskazanie w tytule wykonawczym podstawy prawnej w postaci art. 2 § 1 u.p.e.a. jest wystarczające ze względu na fakt, iż w przepisie tym w sposób enumeratywny zostały wyliczone obowiązki, w tym obowiązek na podstawie którego tytuł wykonawczy został wystawiony. W związku z tym nie stanowi to podstawy do stwierdzenia, iż tytuł wykonawczy nr... nie może być podstawą egzekucji. Ponadto organ wyjaśnił, iż § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) w zw. z art. 15 § 5 u.p.e.a stanowi, iż postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia dłużnikowi w przypadkach, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Wierzyciel wskazał także, iż legitymacja dla... Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego do wystawienia tytułu wykonawczego wynika z art. 51 ust. 1, 2 i 6 oraz art. 93 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007r., poz. 125, poz. 874).

Postanowieniem z... kwietnia 2010 r. nr... Główny Inspektor Transportu Drogowego – po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez A. R. na postanowienie wierzyciela -... Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z... marca 2010 r. o stwierdzeniu bezzasadności zarzutów zobowiązanego w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w uzasadnieniu swojego postanowienia podzielił stanowisko... Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego odnośnie zarzutów skarżącego.

W skardze z... czerwca 2010 r. (data nadania) skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. R. – dalej: skarżący - wniósł o uchylenie w całości postanowienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego z... kwietnia 2010 r. nr... oraz zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania zarzucając mu naruszenie:

1. • prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie art. 22 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym;
2. • przepisów postępowania poprzez naruszenie art. 33 ust. 10 w zw. z art. 27 § 1 ust. 6 u.p.e.a., poprzez przyjęcie, że tytuł wykonawczy określał podstawę prowadzenia egzekucji, podczas gdy w tytule wykonawczym nie przytoczono podstawy prowadzenia egzekucji;
3. • przepisów postępowania poprzez naruszenie art. 40 § 2 kpa w zw. z art. 18 w zw. z art. 32 u.p.e.a. w zakresie niedoręczenia pełnomocnikowi strony tytułu wykonawczego oraz upomnienia przed wszczęciem egzekucji;
4. • przepisów postępowania poprzez naruszenie art. 15 u.p.e.a. w zakresie niedoręczenia zobowiązanemu pisemnego upomnienia wzywającego do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym w terminie 7 dni od doręczenia upomnienia;
5. • naruszenie przepisów postępowania poprzez naruszenie art. 27 § 1 u.p.e.a. w zakresie wszczęcia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego, do którego nie załączono upomnienia;
6. • naruszenie przepisów postępowania poprzez naruszenie §13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W uzasadnieniu skargi Strona powtórzyła zarzuty formułowane w toku postępowania.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie.

Podstawowym celem sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień) a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności.

Dokonując w rozpoznawanej sprawie oceny, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia Sąd stanął na stanowisku, iż organy administracji zarówno przy wydawaniu postanowienia w I jak i w II instancji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

W konsekwencji Sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Odnosząc się do zawartego w niej, istotnego zarzutu braku legitymacji dla... Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego do wystawienia tytułu wykonawczego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje, iż stosownie do art. 1a pkt 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji użyte w ustawie pojęcie wierzyciela oznacza podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Z treści art. 5 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika natomiast, iż uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest w odniesieniu do kar pieniężnych wymierzanych przez organy administracji rządowej - właściwy do orzekania organ l instancji, z zastrzeżeniem pkt 4.

Stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym wojewódzki inspektor transportu drogowego jest kierownikiem wojewódzkiej inspekcji transportu drogowego wchodzącej w skład wojewódzkiej administracji zespolonej. Wskazać w tym kontekście należy, iż zgodnie z art. 51 ust. 6 ustawy o transporcie drogowym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji inspekcji organem właściwym jest wojewódzki inspektor, a organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego - Główny Inspektor. Takie rozwiązanie dopuszcza ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2001 r. Nr 80, póz. 872 z późn. zm.), która w art. 2 pkt 2 lit. b stanowi, iż administrację rządową na obszarze województwa wykonują działający pod zwierzchnictwem wojewody kierownicy zespolonych inspekcji, wykonujący zadania i kompetencje określone w ustawach, w imieniu własnym, jeżeli ustawy tak stanowią.

Uprawnieni do kontroli drogowej inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego, stosownie do art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z przewozem karę pieniężną za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy. Podkreślenia wymaga przy tym, iż, zgodnie z art. 93 ust. 1a ustawy o transporcie drogowym, decyzja, o której mowa w ust. 1, wydawana jest w imieniu organu właściwego ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli.

W świetle powyższych regulacji zasadne jest zatem stanowisko organów orzekających w sprawie, iż podmiotem uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku wynikającego z decyzji z... grudnia 2009 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej jest WITD, jako właściwy do orzekania organ l instancji.

Ponadto, w ocenie Sądu, za niezasadny należało uznać zarzut skarżącego, iż tytuł wykonawczy nr... z dnia... stycznia 2010 r. nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prawidłowo organy orzekające przyjęły, iż tytuł wykonawczy mógł być podstawą do prowadzenia egzekucji bowiem wskazano w nim zarówno wystarczającą podstawę prawną do prowadzenia egzekucji tj. art. 2 § 1 u.p.e.a. (pkt 42 tytułu wykonawczego), podstawę prawną należności tj. orzeczenie z dnia... grudnia 2009 r. nr... (pkt 30 aktu wykonawczego) oraz akt normatywny będący podstawą do wydania orzeczenia tj. art. 93 ustawy o transporcie drogowym (pkt 29 tytułu wykonawczego).

Zasadnie także organy przyjęły, iż w sprawie ma zastosowanie § 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. Przepisy bowiem ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i akty wykonawcze do tej ustawy nie wprowadzają podziału na sposób powstania należności określając tylko i wyłącznie, że obowiązek przesłania upomnienia zobowiązanemu nie jest wymagany, gdy egzekucja dotyczy należności pieniężnej określonej w orzeczeniu. W rozpoznawanej sprawie orzeczeniem tym jest decyzja... Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia... grudnia 2009 r. nakładająca na A. R. karę pieniężną w wysokości... zł. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości pogląd, iż dopiero od momentu skutecznego doręczenia odpisu tytułu wykonawczego organ egzekucyjny ma do czynienia ze stroną, której uprawnienia są uregulowane między innymi w art. 32 i 40 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.) a zatem może ona działać przez pełnomocnika, któremu – jeżeli został ustanowiony – doręcza się pisma. W tym kontekście tytuł wykonawczy musi być doręczony bezpośrednio zobowiązanemu, co w sprawie niniejszej miało miejsce.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w oparciu o art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.