Uzasadnienie
Decyzją z dnia (...) maja 2019 r. Minister Sportu i Turystyki (dalej: "Minister") zobowiązał U. "K.", zwany dalej również "Skarżącym", "Stroną" lub "U.") do zwrotu do budżetu państwa kwoty 15.000,00 zł dotacji przyznanej skarżącemu w celu dofinansowania realizacji zadania publicznego z zakresu Programu wspierania kolarstwa w P. pn. MSiT (MTB, Szosa i Tor).
Pismem z dnia (...) maja 2019 r. Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na przedmiotowym piśmie podpis złożyła Prezes Zarządu Skarżącej M. C. Następnie organ wezwał U. do uzupełnienia braku formalnego powyższego wniosku przez przekazanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy podpisanego zgodnie z zasadą reprezentacji skarżącego ujętą w § 28 statutu U. (reprezentacja łączna). Dnia (...) lipca 2019 r. Skarżąca nadała za pośrednictwem publicznego operatora pocztowego wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy podpisany przez H. P. będącą członkiem zarządu i skarbnikiem Skarżącej.
W związku z nieusunięciem w prawidłowy sposób braków formalnych pisma, Minister pismem z dnia (...) września 2019 r. poinformował U. o pozostawieniu przedmiotowego wniosku bez rozpoznania oraz o uprawomocnieniu się tym samym decyzji organu nr (...) z dnia (...) maja 2019 r.
W dniu (...)września 2019 r. do organu zostało doręczone pismo U. z dnia (...)września 2019 r., podpisane przez prezes U., M. C., informujące o zaginięciu pisma z usuniętymi brakami formalnymi oraz zawierające załącznik w postaci pisma z dnia (...) maja 2019 r., zawierającego pieczątkę U. oraz podpisanego przez prezes U., M. C. i skarbnika U., H. P. Minister uznał, iż U. dopiero w dniu (...) września 2019 r. nadał prawidłowy, tj. podpisany zgodnie z zasadą reprezentacji podmiotu, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, które to pismo zostało doręczone organowi następnego dnia, tj. (...) września 2019 r.
W dniu (...)listopada 2019 r. Minister wydał postanowienie w przedmiocie stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż pismo doręczone organowi we wrześniu 2019 r. było podpisane zgodnie z zasadą reprezentacji U. wynikającą z § 28 statutu U.. Organ odwoławczy (rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) obowiązany był ustalić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie.
Minister podkreślił, że decyzja z dnia (...) maja 2019 r. została skutecznie doręczona U. w dniu (...) maja 2019 r., wobec czego ustawowy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął z dniem 10 czerwca 2019 r. U. nie przedstawił żadnego dowodu wskazującego na inną datę doręczenia mu decyzji. Ponadto, U. nie wniósł w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji (o której to możliwości podmiot został pouczony przez organ) skargi na przedmiotową decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wobec czego decyzja organu jest ostateczna i prawomocna.
Wobec wniesienia przez Stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącego przedmiotowej decyzji z uchybieniem terminu do jego wniesienia, określonym w art. 129 § 2 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a."), Minister wydał postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Ministra z dnia (...) listopada 2019 r stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia przez Stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia (...) maja 2019 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:
- art. 134 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 kpa w zw. oraz art. 64 § 2 k.p.a., poprzez pozostawienie bez rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 30 maja 2019 r. tymczasem art. 64 § 2 k.p.a. k.p.a. będący podstawą prawną pozostawienia odwołania bez rozpoznania nie ma zastosowania w postępowaniu drugoinstancyjnym, bowiem, materia której dotyczy przedmiotowy przepis została uregulowana odmiennie w art. 134 k.p.a.. zatem zgodnie z regułą wykładni lex specialis derogat legi generali w przypadku;
- nieuzupełnienie w terminie braków formalnych odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ powinien wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania lub wniosku, na które przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego;
- pozostawienie bez rozpoznania wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy z (...) maja 2019 r. uniemożliwiło skarżącemu sądową kontrolę przedmiotowego rozstrzygnięcia, co pozbawiło skarżącego prawa do obrony swoich praw,
- naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 64 § 2 k.p.a., przez uznanie, iż skarżący nie uzupełnił braku formalnego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia (...) maja 2019 r. w postaci przedłożenia przedmiotowego wniosku podpisanego zgodnie z zasadą reprezentacji ujętą w § 28 statutu Skarżącej (składanie oświadczeń przez dwóch członków zarządu), tymczasem skarżący z zachowaniem siedmiodniowego terminu na uzupełnienie niniejszego braku formalnego nadał u publicznego operatora pocztowego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podpisany przez drugiego członka zarządu; zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą zasada reprezentacji łącznej członków zarządu nie wymaga złożenia podpisów na jednym dokumencie, zatem skarżący w sposób prawidłowy uzupełnił przedmiotowy brak formalny, w konsekwencji organ bezzasadnie pozostawił bez rozpoznania wezwanie skarżącego z (...) maja 2019 r. oraz stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, bowiem organ powinien rozpoznać sprawę merytorycznie,
- art. 129 § 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, pomimo, że termin ten został zachowany, gdyż decyzja Ministra Sportu i Turystyki zobowiązująca skarżącego do zwrotu dotacji została skarżącemu doręczona (...) maja 2019 r., z kolei Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z zachowanie czternastodniowego terminu określonego w art. 129 § 2 k.a.p. (pismo doręczono organowi 4 czerwca 2019 r.), następnie po wezwaniu skarżącego przez organ do usunięcia braku formalnego przedmiotowego wniosku doręczonego Skarżącej (...) lipca 2019 r., Strona usunęła w sposób prawidłowy brak formalny wniosku przesyłając organowi wniosek podpisany przez drugiego członka zarządu H. P., zachowując siedmiodniowy termin wskazany w wezwaniu (pismo usuwające brak formalny zostało nadane u publicznego operatora pocztowego 30 lipca 2019 r.), w konsekwencji organ błędnie pozostawił bez rozpoznania wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia (...) maja 2018 r., a co za tym idzie błędem organu było również wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z (...) listopada 2019 r., gdyż z uwagi na prawidłowe uzupełnienia braku formalnego wniosku skarżącego z (...) maja 2019 r. organ powinien rozpoznać sprawę merytorycznie;
- art. 7 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że skarżący nie usunął braków formalnych wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z (...) maja 2019 r., oraz w konsekwencji również nieprawidłowego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Strona wniosła o uchylenie w całości postanowienia organu z dnia (...) listopada 2019 r. oraz o uchylenie w całości rozstrzygnięcia organu o nieusunięciu braków formalnych wniosku o ponowne rozpatrzeniu sprawy z (...) maja 2019 r. oraz o pozostawieniu przedmiotowego wniosku bez rozpoznania. Ponadto, Strona wniosła o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym oraz o zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 kpa lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Warunki rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym ustawodawca określił w art. 119 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi, z zastrzeżeniem art. 57a. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu, należy zgodzić się z argumentami skargi, iż Skarżąca zachowała siedmiodniowy termin na uzupełnienie braku formalnego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Błędnie organ uznał, że brak formalny nie został prawidłowo uzupełniony, gdyż członkowie zarządu Skarżącej nie złożyli podpisu na jednym dokumencie.
Skład orzekający podziela pogląd zwarty we wskazanym w skardze wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 października 2005 r., sygn. akt. I SA/Go 1779/05, iż składane przez członków zarządu oświadczenia woli nie wymagają ich jednoczesnego składania, mogą być złożone w różnym czasie, co oznacza, iż skargi mogły zostać podpisane oddzielnie przez dwóch członków zarządu, podpisy nie muszą być złożone pod jedną skarga, zresztą w takim przypadku najczęściej składane są przez poszczególnych członków zarządu w różnym czasie, ale nie powinno budzić wątpliwości, iż skarga, powinna bez względu na to czy zawiera dwa podpisy czy też została wniesiona w dwóch oddzielnych pismach, podpisanych pojedynczo przez członków zarządu.
Jak to wskazują strony postępowania art. 28 statutu Skarżącej dla ważności oświadczeń w zakresie praw. podejmowania zobowiązań majątkowych oraz udzielania pełnomocnictw przewiduje system reprezentacji łącznej zarządu, tj. składania oświadczeń przez dwóch członków zarządu. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia 30 maja 2019 r., został podpisany jedynie przez Prezesa Zarządu M. C., jednakże w uzupełnieniu braku formalnego wniosku Skarżąca dnia 30 lipca 2019 r. za pośrednictwem publicznego operatora pocztowego nadał to samo pismo, tj. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 30 maja 2019 podpisane przez drugiego członka zarządu – H. P. Jest wyłącznie kwestią techniczną, nie mającą znaczenia dla meritum wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, sposób złożenia takiego wniosku, czy nastąpi to w postaci oddzielnych dokumentów o jednolitej treść, podpisanych przez każdego członka zarządu Skarżącej, czy też oświadczenie Strony zostanie złożone na jednym dokumencie.
Skarżąca nadała pismo usuwające brak formalny wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. wniosek z 30 maja 2019 r. podpisany przez będącą członkiem zarządu i skarbnikiem strony skarżącej H. P. z zachowaniem siedmiodniowego terminu do usunięcia braków formalnych wniosku. Wobec tego organ powinien rozpoznać sprawę merytorycznie.
Nie było zasadne zatem, ani wydawanie rozstrzygnięcia Ministra o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, ani również postanowienia z dnia (...) listopada 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
W opinii Sądu, pisma Skarżącej, które wpłynęły we wrześniu 2019 r. dotyczące wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy były w istocie pismami składanymi w toku postępowania odwoławczego, po prawidłowym uzupełnieniu wniosku Skarżącej z dnia 30 maja 2019 r. Tym samym nie mogły być uznane za niejako nowy wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji Ministra z dnia (...) maja 2019 r., skutkujący odrębnym rozpoznaniem oraz wydaniem kolejnego rozstrzygnięcia w sprawie, po rozstrzygnięciu o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
Sąd nie mógł uwzględnić żądania Skarżącej uchylenia rozstrzygnięcia z dnia (...) września 2019 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Słusznie bowiem Minister zauważył w odpowiedzi na skargę, iż pozostawienie odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) bez rozpoznania ma charakter czynności materialno-technicznej o której należy zawiadomić pisemnie wnoszącego podanie z podaniem przyczyn pozostawienia podania bez rozpoznania. Jest to forma zakończenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy strona nie usunęła braków podania w terminie mimo prawidłowego wezwania i pouczenia. Organ jest obowiązany zawiadomić osobę, która wniosła podanie o tym, że zostało ono pozostawione bez rozpoznania, natomiast środkiem prawnym zwalczania zaistniałego w ten sposób stanu jest wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność (uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13, ONSAiWSA 2014/1/2). Taki sposób zakończenia postępowania administracyjnego nie pozbawia, więc strony ochrony sądowej.
Pozostawienie sprawy bez rozpoznania nie podlega kwestionowaniu przez osobę zainteresowaną w drodze odwołania lub zażalenia, czy też wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Konsekwencją braku możliwości podważenia na drodze kontroli instancyjnej czynności pozostawienia podania bez rozpoznania jest, zdaniem Sądu, niedopuszczalność zaskarżenia takiej czynności do sądu administracyjnego.
Ponadto wbrew stanowisku U., usunięcie pisma z dnia (...) września 2019 r. tj. rozstrzygnięcia organu o pozostawieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy bez rozpoznania nie jest niezbędne dla załatwienia niniejszej sprawy.
Należy zauważyć, iż w sprawach ze skarg na bezczynność organów sąd administracyjny nie eliminuje z obrotu prawnego pism mających charakter czynności materialno-technicznej, jedynie stwierdza bezczynność lub brak takowej organu i wydaje wytyczne co do dalszego procedowania z żądaniem stron (np. rozpoznaniem odwołania).
W realiach rozpoznawanej sprawy Minister niezasadnie wydał postanowienie z dnia (...) listopada 2019 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Organ dopuścił się obrazy art. 134 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., błędnie przyjmując, że w niniejszej sprawie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca bowiem uzupełniła braki formalne wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w terminie.
Na skutek niniejszego wyroku organ będzie zobowiązany do zastosowania się do oceny prawnej i wskazań zawartych w jego uzasadnieniu, w tym do rozpoznania merytorycznego wniosku Strony z dnia 30 maja 2019 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z 205 § 2 p.p.s.a.