Uzasadnienie
S. w Ł., zwany dalej: Skarżącym złożył na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż kapitał zakładowy wynosi... zł, kapitał podstawowy –... zł, natomiast wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok -... zł. Podano również, że wysokość zysku za ostatni rok obrotowy wynosi... zł. Skarżący posiada rachunek bankowy w... S.A. ze stanem konta... zł.
Dodatkowo wyjaśniono, iż skarżący prowadzi działalność w zakresie... i że w bieżącym roku nie otrzymał części kontraktu z..., co skutkuje utratą płynności finansowej. Do wniosku załączono rachunek zysków i strat na koniec czerwca 2012 r.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270), dalej p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Analiza podanych przez Skarżącego okoliczności oraz przedstawionych dokumentów ilustrujących jego sytuację finansową dokonana w związku z przepisami ustawy przy jednoczesnym uwzględnieniu wysokości kosztów sądowych, do których poniesienia będzie zobowiązany w toku postępowania sądowego uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku.
Należy podkreślić, za Naczelnym Sądem Administracyjnym (postanowienie NSA z 14 grudnia 2011r., sygn. akt I GZ 201/11 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że cyt. "zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy. To oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sąd nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu".
Oddalając wniosek kierowano się tym, iż przede wszystkim M. w Ł. jest podmiotem prowadzącym działalność w dużych rozmiarach i posiada majątek znacznej wartości. Z nadesłanego rachunku zysków i strat wynika, iż na koniec czerwca 2012 r. podmiot ten osiągnął przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi w wysokości... zł. Strukturę organizacyjną tego podmiotu tworzy kilka... m.in..... Na wynagrodzenia do czerwca 2012 r. przeznaczono środki w kwocie... zł.
Wysokość wpisu w przedmiotowej sprawie wynosi natomiast... zł i zdaniem referendarza sądowego, biorąc pod uwagę rozmiary prowadzonej działalności, pomimo braku wystarczających środków finansowych na rachunku bankowym w dniu... sierpnia 2012 r., Skarżący będzie w stanie uiścić koszty sądowe w przedmiotowej sprawie.
Z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień... lipca 2012r. wynika, iż skarżący nie znajduje się w stanie likwidacji. Skarżący nie utracił płynności finansowej, gdyż z nadesłanych dokumentów wynika, iż uzyskuje środki finansowe z bieżącej działalności, w tym również działalności komercyjnej.
Wpis sądowy jako wydatek wiąże się z bieżącą działalnością, wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które powinny zostać pokryte z bieżących dochodów. Pokrywanie strat z bieżącej działalności nie jest argumentem przemawiającym za zwolnieniem od kosztów sądowych.
Należy również zauważyć, że w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej - wnoszących o przyznanie prawa pomocy, zasadnicze znaczenie ma fakt, iż sprawa ma ścisły związek z prowadzoną przez nie działalnością i możliwość prowadzenia takiej działalności nie powinna - z reguły, obciążać dochodów budżetowych Skarbu Państwa. Gdyby przyjąć odmienne stanowisko, budżet ten, a w konsekwencji całe społeczeństwo miałoby kredytować działania skarżącego, związane z dochodzeniem przed sądami określonych roszczeń, czy też – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, kwestionujące na drodze sądowej decyzję organu administracji publicznej. W ocenie referendarza skarżący jest w stanie z własnych środków uiścić wpis sądowy i w związku z tym winien partycypować w kosztach postępowania.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności stwierdzić należy, iż za zwolnieniem skarżącego od kosztów sądowych nie przemawiają również argumenty, iż skarżący nie uzyskał części kontraktu z... i do czerwca 2012 r. poniósł stratę. Strata podatkowa powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, co skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania – brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych, co przedstawiono wyżej.
Powyższe pozwala przyjąć, że – mimo wskazanych trudności, jak również charakteru prowadzonej działalności – skarżący jest w stanie uiścić należny wpis sądowy i to tym bardziej, że z obowiązkiem jego uiszczenia powinien się liczyć od dłuższego czasu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.