Uzasadnienie
Fundacja [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] lipca 2017 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego [...] z [...]maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, w sprawie wniesionych zarzutów.
Kontrolowane ostanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym:
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] prowadząc postępowanie egzekucyjne w stosunku do [...] w [...], dokonał protokołem z [...] marca 2017 r., zajęcia i odbioru ruchomości w postaci samochodu osobowego marki Land Rover, Range Rover, nr rejestracyjny [...], nr VIN [...].
W końcowej fazie dokonywania czynności (pojazd zabezpieczony na lawecie) i po wykonaniu czynności z przedstawicielem [...] (po oddaleniu się przedstawiciela zobowiązanego z miejsca wykonania czynności) do pracowników wykonujących czynności egzekucyjne zgłosił się użytkownik pojazdu J. P., oświadczając do załącznika protokołu zajęcia z [...] marca 2017., że samochód jest własnością Fundacji [...]", której jest Prezesem. Na dowód swojego twierdzenia J. P. przedłożył dowód rejestracyjny pojazdu wystawiony na podstawie karty pojazdu [...], którego kopię włączono do akt sprawy.
Pismem z [...] kwietnia 2017 r., Fundacja [...] wniosła m.in. na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. zarzut niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego, w postaci zajęcia pojazdu Land Rover Range Rover o nr rej. [...], ponieważ brak jest możliwości zastosowania takiego środka wobec osoby trzeciej, która jest właścicielem i posiadaczem zajętego pojazdu i nie jest zobowiązanym z tytułu egzekucyjnego ani tytułu wykonawczego. W tym samym piśmie Fundacja w niosła o wyłączenie ww. pojazdu spod egzekucji.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r., nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] nie wyraził zgody na wyłączenie spod egzekucji samochodu marki Land Rover Range Rover, nr rej. [...], VIN [...]7.
Postanowieniem z [...] maja 2017 r., nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniesionych zarzutów. W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowe postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego wobec [...] w W..
Stwierdził, biorąc pod uwagę treść art. 1a pkt 20 oraz 27 § 1 u.p.e.a., że podmiotem posiadającym w sprawie status zobowiązanego jest [...] w [...], nie zaś Fundacja [...]". Wskazał, iż pouczenie o przysługującym w terminie 7 dni prawie zgłoszenia zarzutów do organu egzekucyjnego w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest skierowane do zobowiązanego tj. [...] w W..
Zdaniem organu I instancji Fundacja [...] nie mogła złożyć zarzutu w trybie art. 33 u.p.e.a. do postępowania egzekucyjnego, w którym zobowiązaną jest [...] w [...]. Podkreślił, iż przepisy u.p.e.a. łączą powstanie prawa do wniesienia zarzutów z doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, a zatem zarzuty jako swoisty środek zaskarżenia służą wyłącznie ochronie praw strony zobowiązanej tego postępowania.
Fundacja [...] wniosła zażalenie na postanowienie z [...] maja 2017 r.
Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z [...] lipca 2017 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie z [...] maja 2017 r.
Organ odwoławczy podniósł, że Fundacja nie występuje w przedmiotowej sprawie w charakterze zobowiązanego, co sama potwierdziła w treści składanych przez siebie pism.
Zdaniem ww. organu Fundacja nie jest zobowiązanym, o którym mowa w art. 1a pkt 20 u.p.e.a. Podkreślił, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym może wnieść jedynie zobowiązany.
Dyrektor stwierdził, iż nie zasługuje również na uwzględnienie argumentacja polegająca na wykazywaniu analogii zaistniałej sytuacji, z sytuacją, w której rozpatrywany jest zarzut błędu co do osoby zobowiązanego. Wyjaśnił, że wskazany zarzut, określony w art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a., odnosi się do sytuacji, w której błąd co do osoby zobowiązanego zaistniał już na etapie wystawiania tytułu wykonawczego (wskazanie w tytule wykonawczym danych niewłaściwej osoby), bądź też w chwili podjęcia czynności egzekucyjnych wobec innej osoby niż wskazana w tytule wykonawczym, poprzez omyłkowe uznanie jej za tą osobę i jednoczesne doręczenie jej odpisu tytułu wykonawczego. Podkreślił, że przedmiotowy tytuł wykonawczy, jak wynika z akt sprawy, nie został doręczony Fundacji [...], co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że Fundacja nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Organ mają z względzie, że zarzuty do postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec [...] w [...] zostały wniesione przez osobę nie występującą w sprawie w charakterze zobowiązanego, stwierdził, iż zaistniała pierwsza z przesłanek, o których mowa w art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego tj. wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Z tego powodu uznał postanowienie organu I instancji za prawidłowe.
Skargę na to postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Fundacja [...].
Fundacja zarzuciła naruszenie:
- 1. art. 61a § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wobec niezasadnego uznania przez organy obydwu instancji, że wnoszący zażalenie nie jest stroną w sprawie prowadzonej egzekucji;
- 2. art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego - według treści którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Fundacja wniosła o:
- 1. uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu i instancji;
- 2. alternatywnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu skargi Fundacja stwierdziła, powołując się na orzecznictwo oraz poglądy ukształtowane w doktrynie, że powinna zostać uznana za stronę, uprawnioną do wniesienia zarzutów do postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec [...] w [...]. Zaznaczyła nadto, że bez zbędnego wdawania się w konstrukcję art. 33 u.p.e.a., można tylko skonkludować, że przeciwna interpretacja jest niewłaściwa. Jej zdaniem zgodnie z pkt 4 § 1 tego przepisu podstawą zarzutów może być chociażby błąd co do osoby zobowiązanego, a tym samym zarzuty mogłaby wnieść niekoniecznie strona postępowania. Podkreśliła, iż organy I i II instancji nie wzięły pod uwagę rozumienia pojęcia strony w kontekście art. 28 k.p.a. Wedle natomiast poglądów doktryny w tym zakresie, przepis art. 28 nie wymaga, aby postępowanie administracyjne dotyczyło interesu prawnego jednostki w sposób bezpośredni. Trudno w zaistniałym stanie faktycznym odmówić Fundacji statusu strony zważywszy na okoliczność, iż konstrukcja prawna wynikająca z prawa cywilnego, czyli przeniesienie własności samochodu ewidentnie oddziaływało na sferę interesu faktycznego i prawnego Fundacji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.
Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem działające w sprawie organy nie naruszyły prawa.
Sąd podkreśla, iż w doktrynie panuje ugruntowane stanowisko, zgodnie z którym "zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu" (Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz. Kijowski D.R. (red.), Cisowska-Sakrajda E., Faryna M" Grześkiewicz W.. Kulesza C.. Łuczaj W.. Pietrasz P" Radwanowicz-Wanczewska J.. Starzyński P.. Suwaj R.. LEX. 2015). "Prawo zgłoszenia zarzutów przysługuje wyłącznie zobowiązanemu" (Przybysz P.M. Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz. WK 2015).
Z tego względu nie można podzielić argumentacji skarżącej Fundacji, zgodnie z którą rozstrzygnięcia organu tak pierwszej jak i drugiej instancji naruszają art. 28 k.p.a. Nie zasługuje również na uwzględnienie argumentacja polegająca na wykazywaniu analogii zaistniałej sytuacji, z sytuacją w której rozpatrywany jest zarzut błędu co do osoby zobowiązanego. Wskazany zarzut, określony w art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. odnosi się bowiem do sytuacji, w której błąd co do osoby zobowiązanego zaistniał już na etapie wystawiania tytułu wykonawczego (wskazanie w tytule wykonawczym danych niewłaściwej osoby), bądź też w chwili podjęcia czynności egzekucyjnych wobec innej osoby niż wskazana w tytule wykonawczym, poprzez omyłkowe uznanie jej za tą osobę i jednoczesne doręczenie jej odpisu tytułu wykonawczego.
Jak wynika z akt sprawy przedmiotowy tytuł wykonawczy, nie został doręczony skarżącej Fundacji, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że Fundacja nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia zarzutów, do prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Natomiast z art. 61a § 1 k.p.a. wynika, że ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania: przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
W niniejszej sprawie zaistniała pierwsza z przesłanek, o których mowa w art. 61 a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ponieważ zarzuty do postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec [...] w [...] zostały wniesione przez osobę niewystępującą w sprawie w charakterze zobowiązanego tj. Fundację [...]. W niniejszej sprawie jedynie [...] w [...] mogła wnieść zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym jako zobowiązana na podstawie tytułu wykonawczego.
Zarzuty skargi konstatacji tej nie zmieniają.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.