Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 11 marca 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1644/19

Uzasadnienie

[...] [...] (dalej jako: "Skarżąca" lub "[...]") jako organ prowadzący [...] Szkoły Społeczna Szkoła Podstawowa Specjalna z Oddziałami Przedszkolnymi w [...] wniosła skargę na czynność Starosty [...] polegającą na ustaleniu wysokości dotacji oświatowej za lipiec oraz sierpień 2019 r. dla ww. szkoły w dotyczącej nieprzyznania dotacji na uczniów zapisanych do tej szkoły od dnia 1 lipca 2019 r. oraz od dnia 1 sierpnia 2019 r. w łącznej wysokości 37.529,78 zł.

Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia:

1. - przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2203 ze zm. - dalej: u.f.z.o.) w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2018 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2019 wraz z załącznikiem - Algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2019 poprzez ich błędne zastosowanie i nieprzyznanie przez Starostę [...] w lipcu oraz sierpniu 2019 roku dotacji na uczniów przyjętych do "[...] Szkoły. Niepublicznej Szkoły Podstawowej Specjalnej z Oddziałami Przedszkolnymi" od dnia 1 lipca 2019 roku oraz od dnia 1 sierpnia 2019 roku oraz niedokonanie wypłaty rat dotacji w zakresie dotyczącym nowo przyjętych uczniów, podczas gdy Skarżącej przysługiwała dotacja w wyżej wskazanym zakresie tj. na nowo przyjętych uczniów od dnia 1 lipca 2019 roku oraz od dnia 1 sierpnia 2019 roku, co w konsekwencji spowodowało wypłacenie Skarżącej dotacji w wysokości niższej niż należna ustawowo oraz naruszyło jej interes prawny;
2. - przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na ustalenie należnej Skarżącej dotacji, a mianowicie art. 8 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez Starostę [...] do starannego i zgodnego z przepisami prawa przeprowadzenia postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości należnej Skarżącej rat dotacji za lipiec oraz sierpień 2019 roku, podważenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i naruszenie słusznego interesu Skarżącej, bez uzasadnionej ku temu podstawy faktycznej oraz prawnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Podczas rozprawy w dniu 11 marca 2020 r. pełnomocnik [....] w odpowiedzi na pytanie Sądu, jaka czynność podlega skardze, wskazał, że skarga jest reakcją na otrzymanie przez [...] zmniejszonej kwoty dotacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlegała odrzuceniu na podstawie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Zakres właściwości sądów administracyjnych reguluje art. 3 p.p.s.a. W myśl powołanej regulacji, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że czynność przekazania dotacji (także w kwocie niższej niż żądana przez Stronę), jako mająca jedynie charakter rachunkowo-księgowy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2014 r., II GSK 304/14, CBOSA), a nie władczy, nie da się przyporządkować do żadnej z kategorii aktów lub czynności, o jakich mowa w art. 3 p.p.s.a. W szczególności, czynność taka nie kwalifikuje się jako czynność przewidziana w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jest to jedynie czynność techniczna, polegająca na przelaniu środków pieniężnych na rachunek bankowy podmiotu prowadzącego szkołę, która nie podlega kognicji sądów administracyjnych.

Z ugruntowanego orzecznictwa sądowego wynika, że za akty lub czynności, o których mowa w 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., uznaje się te, które: 1) w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzją lub postanowieniem;

1. 2) mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą;
2. 3) podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administrację publiczną;
3. 4) są podejmowane w zakresie administracji publicznej i charakteryzując się - m.in. - jednostronnością działania;
4. 5) są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (zob. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ZNSA 2006 nr 2, s. 18 - 19).

W orzecznictwie sądowym podkreśla się również, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., odpowiadają formule nie tyle stosowania prawa, co jego wykonywania a więc formule wykonawczej, która wyraża się w urzeczywistnianiu (realizacji) dyspozycji normy prawnej kreującej konkretny (a więc już istniejący) stosunek administracyjny i wynikające z niego uprawnienie lub obowiązek (por. Z. Kmieciak, Glosa do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07, OSP 2008, z. 5, poz. 51, s. 350-351).

Co równie istotne w art. 47 u.f.z.o. ustawodawca określił, jakie czynności organu dotującego stanowią czynności z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z tym przepisem, czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40 i art. 41, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40 i art. 41, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zaskarżona przez [...] czynność nie wchodzi jednak w zakres któregokolwiek z przepisów wymienionych w art. 47 u.f.z.o. Czynność polegająca na wypłacie określonej kwoty dotacji jest czynnością, o której mowa w art. 34 ust. 1 u.f.z.o., a przepis ten nie został nie został wymieniony w art. 47 tej ustawy.

Tym samym, nie powinno budzić wątpliwości, że czynność polegająca na samej wypłacie środków pieniężnych z tytułu dotacji, a do kwestionowania tej właśnie czynności de facto sprowadza się skarga w rozpoznawanej sprawie, nie należy do kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2020 r. sygn. akt I GSK 2213/19, CBOSA).

Przedstawiona argumentacja uzasadnia pogląd o niedopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej w sprawie. Właściwą drogą dochodzenia roszczenia związanego z wypłatą dotacji, będącego w istocie roszczeniem o zapłatę, jest droga postępowania cywilnego przed sądem powszechnym (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 30 stycznia 2019 r., I SA/Bk 2/19, CBOSA).

W związku z powyższym na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.