Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę małoletniego E. T. w imieniu którego działa przedstawiciel ustawowy A. M., z uwagi na nie uiszczenie wpisu sądowego od skargi.
Powyżej wskazane postanowienie zostało doręczone przedstawicielowi ustawowemu małoletniego skarżącego w dniu 18 stycznia 2010 r.
Pismem z dnia 25 stycznia 2010 r. A. M. i S. T. – przedstawiciele ustawowi skarżącego – złożyli wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Uzasadniając wniosek tej treści podnieśli, że pod adresem, który podali w skardze do sądu zamieszkują tylko oni i dwoje ich dzieci. Nie ma pod tym adresem żadnych innych osób, którym można by przypisać status domownika. Wskazali, że wezwanie do uiszczenia wpisu odebrała ich znajoma, która poinformowała ich o tym dopiero w dniu 22 stycznia 2010 r.
Do wniosku dołączono potwierdzenie uiszczenia wpisu w dniu 25 stycznia 2010 r. oraz oświadczenie Y. T., z którego wynika, iż na prośbę doręczyciela odebrała ona przesyłkę adresowaną do jej znajomej A. M., której nie było w domu. Y. T. zapomniała oddać przesyłkę adresatce – zrobiła to dopiero w dniu 22 stycznia 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w świetle art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Ponadto z art. 86 § 2 p.p.s.a. wynika, iż warunkiem przywrócenia terminu jest spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego. Artykuł 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowi natomiast, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W myśl § 4 ww. przepisu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Zgodnie z treścią art. 72 p.p.s.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma.
Mając na uwadze przedmiot niniejszej sprawy należy wskazać, że w orzecznictwie dokonano wykładni pojęcia "dorosły domownik". W tezie postanowienia NSA z dnia 3 grudnia 1993 r., SA/Po 1931/93 (ONSA 1995, Nr 2, poz.
53) stwierdzono, że "pojęcie dorosły, jest tożsame z pojęciem pełnoletni użytym w art. 10 § 1 k.c." Odnośnie pojęcia "domownika" zarysowała się różnica poglądów. W postanowieniu NSA z dnia 28 lutego 1996 r., SA/Ka 2074/95 (nie publ.) pojęciu "domownik" nadano szerokie znaczenie potoczne, uznając, że osoba ta nie musi pozostawać we wspólnym gospodarstwie domowym z adresatem pisma, a adresat nie musi wyrażać zgody na odbieranie przez nią korespondencji. Natomiast SN w postanowieniu z dnia 13 listopada 1996 r., III RN 27/96 (OSN 1997, Nr 11, poz. 187) wyraził pogląd, że nie każda dorosła osoba zamieszkująca w tym samym co adresat mieszkaniu lub domu będzie domownikiem, lecz domownikami będą jedynie krewni i powinowaci adresata. Doktryna prawa stoi na stanowisku, że należy przychylić się do poglądu nadającego pojęciu domownika nieco węższe znaczenie, gdyż lepiej służy on ochronie interesów adresata pisma (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2005, str. 301).
Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu.
Mając na uwadze rozbieżności orzecznictwa w kwestii dotyczącej terminu "domownika" należy stwierdzić, że w przypadku doręczenia przesyłki osobie trzeciej Sąd powinien przeprowadzić ocenę braku winy strony w uchybieniu danego terminu mając każdorazowo na uwadze konkretną sprawę, po uprzednim zbadaniu wszystkich okoliczności, które uzna za istotne. W razie jakichkolwiek wątpliwości związanych z uchybieniem przez stronę terminu na skutek doręczenia przesyłki osobie trzeciej, Sąd powinien przywrócić termin do dokonania danej czynności, mając na uwadze węższe znaczenie pojęcia "domownika", o którym mowa w przytoczonym powyżej orzecznictwie.
W przedmiotowej sprawie wezwanie do uiszczenia wpisu doręczono stronie skarżącej w dniu 13 listopada 2009 r. Należy zauważyć, że podczas nieobecności przedstawiciela ustawowego skarżącego przesyłkę odebrała osoba trzecia, tj. Y. T. (zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane przez wskazaną osobę znajduje się w aktach sprawy – k. 17). Z treści wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu wynika, że osoba ta nie będąc domownikiem, sąsiadem ani dozorcą nie poinformowała strony skarżącej o fakcie odbioru przesyłki niezwłocznie, lecz dopiero w dniu 22 stycznia 2010 r.
W związku z powyższym, z przyczyn od siebie niezależnych przedstawiciel ustawowy skarżącego zapoznał się z treścią wezwania do uiszczenia wpisu dopiero w dniu 22 stycznia 2010 r. Następnie w dniu 25 stycznia 2010 r. przedstawiciele ustawowi skarżącego zwrócili się do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu jednocześnie ten wpis uiszczając.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki warunkujące przywrócenie terminu do wniesienia skargi z uwagi na brak winy po stronie skarżącego w uchybieniu tego terminu. Zdaniem Sądu strona skarżąca nie może ponosić negatywnych konsekwencji z przyczyn niezależnych od niej. Ponadto zgodnie z wynikającym z orzecznictwa i doktryny węższym rozumieniem pojęcia "dorosłego domownika", osoba trzecia, która w omawianej sprawie odebrała przesyłkę zawierającą zaskarżoną decyzję nie była domownikiem w rozumieniu art. 72 p.p.s.a.
Należy również zauważyć, że termin siedmiodniowy do złożenia wniosku biegnie od daty ustania przyczyny uchybienia. W przedmiotowej sprawie należy uznać, że datą w której strona skarżąca powzięła informację o uchybieniu terminu jest 18 stycznia 2010 r., tj. data doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi z uwagi na nie uiszczenie wpisu. W związku z tym należy od tej daty liczyć siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Przedmiotowy wniosek został wniesiony w dniu 25 stycznia 2010 r., tego też dnia uiszczono należny wpis sądowy, a zatem ww. termin został dochowany.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji orzeczenia