Uzasadnienie
Przedmiotem skargi R. I. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawarte w piśmie z [...] lipca 2019 r. znak: [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Skarżący złożył w dniu [...].03.2018 r. wniosek o przyznanie pomocy w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" typ operacji "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Z uwagi na fakt, iż złożony wniosek był niekompletny oraz zawierał błędy, Skarżący został wezwany do złożenia wyjaśnień i uzupełnień pismem [...] z dnia [...].05.2018r. do złożenia uzupełnień.
W odpowiedzi na wezwanie Skarżący przesłał w dniu [...].05.2019r. uzupełnienia do wniosku.
Mając na uwadze, że pomimo złożonych uzupełnień wniosek nadal był niekompletny, Skarżący po raz kolejny został wezwany pismem [...] z dnia [...].06.2019r. do złożenia uzupełnień do wniosku. Wezwanie zostało odebrane w dniu 19.06.2019r. zatem 14 dniowy termin na złożenie uzupełnień upływał w dniu 3.07.2019r.
W odpowiedzi na drugie wezwanie Skarżący w dniu 4.07.2019r., złożył uzupełnienia.
Wobec faktu, iż Skarżący złożył uzupełnienia w dniu 4.07.2019r. tj. z uchybieniem terminu nie mogły one być brane pod uwagę i Organ pismem z dnia [...].07.2019r. odmówił Skarżącemu przyznania pomocy z uwagi na nieuzupełnienie braków w terminie.
W odpowiedzi na odmowę przyznania pomocy Skarżący pismem z [...] sierpnia 2019 r. wniósł Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:
- 1. art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 627); dalej: "Ustawa", poprzez brak prawidłowego rozpoznania materiału dowodowego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- 2. § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 1371): dalej: "rozporządzenie wykonawcze", poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkujące uznaniem, że ubiegający się o przyznanie pomocy pomimo powtórnego wezwania nie usunął wszystkich braków wskazanych przez Agencję. W przypadku kiedy to skarżący przedłożył Organowi wszystkie wnioskowane dokumenty (wezwanie zostało odebrane przez małżonkę skarżącego w dniu 19.06.2019 r., małżonka była przekonana, że wezwanie odebrała najwcześniej w dniu 21.06.2019 r., co było spowodowane tym, iż [...].06.2019 r. wnioskodawca uległ strasznemu wypadkowi - zmiażdżenia dłoni przez ładowacz czołowy w ciągniku rolniczym, tym samym wnioskodawca nie miał realnej możliwości by przedłożyć wcześniej określone dokumenty, wnioskodawca złożył uzupełnienia w dniu 04.07.2019 r., zaś małżonka wnioskodawcy we wskazanym okresie najbardziej przejmowała się życiem męża);
- 3. art. 35 ust. 1 Ustawy, poprzez uznanie, iż wnioskodawca nie spełnił warunków przyznania pomocy w ramach działań i poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" typ operacji "Modernizacja gospodarstw rolnych", objętego PROW na lata 2014-2020. W przypadku kiedy to wszelkie dokumenty niezbędne do przyznania pomocy znajdują się w aktach sprawy, zaś wnioskodawca był przekonany, iż dokumenty są przedkładane Organowi w terminie - zostały przedłożone w dniu 4.07.209 r., zaś wnioskodawca został poinformowany przez małżonkę, która odebrała wezwanie, iż zostało ono odebrane w dniu 21.06.2019 r., wnioskodawca nie mógł tego faktu zweryfikować, iż bezpośrednio po wypadku - zmiażdżeniu dłoni w dniu [...].06.2019 r. przeszedł dwie operacje [...].
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżony rozstrzygnięci i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Szczegółowe zasady i tryb przyznawania pomocy finansowej na operacje typu "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" dla operacji "Modernizacja gospodarstw rolnych" reguluje rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Rozporządzenie wykonawcze wydane zostało w oparciu o delegację ustawową, a mianowicie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Należy również wskazać, iż rozporządzenie wykonawcze jako akt prawny wydany na podstawie ustawy o charakterze szczególnym tj. powołanej wyżej ustawy, określa m.in. warunki jakie musi spełnić wnioskodawca ubiegając się o przyznanie pomocy na operacje typu "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" dla operacji "Modernizacja gospodarstw rolnych".
Jak wynika z dokumentacji sprawy w dniu [...].03.2018 r. Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy w ramach obszaru związanego z racjonalizacją technologii produkcji, wprowadzeniem innowacji, zmianą profilu produkcji, zwiększeniem skali produkcji, poprawą jakości produkcji lub zwiększeniem wartości dodanej produktu, w którym ubiegał się o uzyskanie wsparcia finansowego w wysokości [...] zł do operacji polegającej m.in. na zakupie maszyn i urządzeń rolniczych, maszyn do wyposażenia budynków inwentarskich oraz wymiany pokrycia dachowego. Złożony wniosek był niekompletny i zawierał nieścisłości.
Wobec powyższego Skarżący został wezwany pismem o symbolu [...] z dnia [...].05.2019 r. do złożenia uzupełnień na podstawie § 15 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego "Jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie spełnia innych niż określone w § 14 ust. 1 i 3 wymagań lub został wypełniony nieprawidłowo, Agencja wzywa podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy".
Mając na uwadze, że pomimo złożonych uzupełnień wniosek nadal był niekompletny pismem o symbolu [...] z dniu [...].06.2019 r. Skarżący ponownie został wezwany do uzupełnień w oparciu o przepis § 15 ust. 1a rozporządzenia wykonawczego. Przepis ten stanowi, iż: "Jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pomimo wezwania nie usunął braków w wyznaczonym terminie, Agencja wzywa ponownie ten podmiot, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania". W wymaganym terminie Skarżący nie złożył wymaganych uzupełnień.
Powyższe pismo zostało odebrane w dniu 19.06.2019 r. przez żonę Skarżącego, tj. dorosłego (pełnoletniego) domownika po wcześniejszym zawiadomieniu o pozostawieniu przesyłki w tym UP wraz z możliwością jej odbioru w terminie 7 dni, z uwagi na brak możliwości doręczenia przesyłki. Mając na uwadze termin odebrania pisma o symbolu [...] oraz treść § 15 ust. 1a rozporządzenia wykonawczego termin na dokonanie określonych czynności w toku postępowania upłynął w dniu 3.07.2019 r.
W terminie tym Skarżący nie dostarczył żadnych uzupełnień do wniosku o przyznanie pomocy. Uzupełnienia zostały przez niego złożone w dniu 4.07.2019 r., a więc 1 dzień po wyznaczonym terminie, uzupełnienia do wniosku o przyznanie pomocy.
Mając na uwadze powyższe, Agencja zasadnie odmówiła przyznanie pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 15 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, tj. nie uzupełnienie braków we wniosku w terminie informując o tym Skarżącego pismem z dnia [...].07.2019 r. o symbolu [...].
W dniu [...].08.2019 r. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków we wniosku, wyznaczonego pismem z dnia [...].06.2019 r. o symbolu [...]. Jako powód przywrócenia terminu wskazał tragiczny wypadek - [...], któremu uległ w dniu [...].06.2019 r. i przebyte w następstwie tego wypadku pobyty w szpitalu (związane z operacjami). Agencja w dniu [...].08.2019 r. odmówiła przywrócenia terminu wykonania określonych czynności z uwagi na brak spełniania przesłanki dotyczącej terminu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu wykonania czynności określonej w § 20 rozporządzenia wykonawczego.
Istotną dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje zatem kwestia skutku złożenia przez Skarżącego uzupełnień po terminie wyznaczonym przez organ. Zasadą jest, iż czynność dokonana z uchybieniem terminu nie wywiera żadnych skutków. Wskazać jednak należy, iż wyjątkowo w ściśle określonych przypadkach w razie uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności rozporządzenie wykonawcze pozwala na zastosowanie instytucji przywrócenia terminu, która pozwala zniweczyć niekorzystne dla strony skutki związane z niedotrzymaniem terminu. Przepisem, który reguluje sposób przywracania terminu jest § 20 ust 1 rozporządzenia wykonawczego, który stanowi iż: "W razie uchybienia terminu wykonania przez podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy określonych czynności w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy Agencja, na prośbę tego podmiotu, przywraca termin wykonania tych czynności, jeżeli podmiot ten: wniósł prośbę w terminie 14 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia; jednocześnie z wniesieniem prośby dopełnił czynności, dla której określony był termin; uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przywrócenie terminu do złożenia prośby, o której mowa w ust. 1, jest niedopuszczalne.
Analizując powyższy przepis, zauważyć należy iż możliwość przywrócenie uchybionego terminu uwarunkowane jest spełnieniem łącznie trzech przesłanek tj. wniesieniem prośby o przywrócenie terminu w terminie 14 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełnienia czynności, dla której określony był termin oraz uprawdopodobnieniem, że uchybienie nastąpiło bez winy wnoszącego o przywrócenie terminu.
Pierwszą przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie wniosku (prośby) o przywrócenie terminu 14 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Ta przesłanka nie została spełniona przez Skarżącego. Stan faktyczny sprawy wskazuje, iż w dniu 4.07.2019 r. Skarżący osobiście złożył uzupełnienia do wniosku o przyznanie pomocy w Agencji. Przyjmując, że w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu, to najpóźniej w tym dniu Skarżący winien złożyć wniosek o jego przywrócenie. Zatem to dzień 4.07.2019 r. wyznaczył bieg 14 dniowego terminu określonego w § 20 ust 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, na wniesienie prośby o przywrócenie terminu. Co oznacza, że w omawianej sprawie termin na wniesienie prośby o przywrócenie terminu upłynął 18.07.2019 r. (przy uznaniu, że w dniu 4.07.2019r. ustała przyczyna jego uchybienia). W ww. terminie nie została złożona ww. prośba. Przedmiotowa prośba została złożona w Agencji (data stempla pocztowego) dopiero w dniu [...].08.2019 r. ze znacznym przekroczeniem terminu do jej wniesienia.
Z uwagi na powyższe nie można było przywrócić terminu, gdy prośba o przywrócenie terminu, złożona została dopiero w dniu [...].08.2019 r., a uzupełnienia zostały złożone osobiście w dniu 4.07.2019 r. Przesłanka ta nie została przez Skarżącego spełniona.
Należy przy tym zauważyć, iż nawet przyjmując najpóźniejszą możliwą datę, w której wnioskodawca został poinformowany o uchybieniu terminu tj. doręczenie pisma [...] o odmowie przyznania pomocy (tj. 29.07.2019 r.) oraz biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku o przywrócenie terminu ([...].08.2019 r.) należy uznać, że czynność ta także została dokonana z uchybieniem terminu, o którym mowa w § 20 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego.
Drugą przesłanką przywrócenia terminu jest dopełnienie czynności, dla której określony był termin. Skarżący w dniu 4.07.2019 r., tj. 1 dzień po terminie wyznaczonym, złożył uzupełnienie do wniosku o przyznanie pomocy, wynikające z doręczonego w dniu 19.06.2019 r. wezwania co pozwala na uznanie, że spełnił drugą z przesłanek przywrócenia.
Trzecią i ostatnią przesłanką przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy. Kryterium braku winy jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (wyrok NSA z dnia 19 września 2000r. sygn. akt I SA 1072/00, wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1999r. sygn. akt I SA/Ka 1609/97). Przekładając powyższe kryteria na grunt analizowanej sprawy uznać należy, że przesłanka uprawdopodobnienia braku winy nie została przez Skarżącego spełniona. W ramach postępowania Skarżący dostarczył również dokumentację medyczną, z której wynika, iż w dniu [...].06.2019 uległ on nagłemu wypadkowi - [...], w wyniku którego przeszedł operację i zostały mu [...].
Z dokumentacji wynika, iż pobyt w szpitalu związany z ww. zdarzeniem obejmował okres [...]-[...].06.2019 r. Według Skarżącego nagły wypadek całkowicie wyłączył go z normalnego funkcjonowania. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż drugie pismo o uzupełnienia zostało odebrane w dniu 19.06.2019 r. tj. już w czasie kiedy Skarżący przebywał w domu, a termin 14 dniowy na złożenie uzupełnień upływał w dniu 3.07.2019r. Nie można zatem uznać, że wypadek któremu uległ Skarżący stanowi uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Pismo o uzupełnienie zostało doręczone w czasie, gdy Skarżący przebywał już w domu, miał on zatem świadomość o obowiązku złożenia uzupełnień, jak i terminie w jakim należy je złożyć. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze wypadek nie spowodował u Skarżącego całkowitej niemożności skoro był on zdolny złożyć je z uchybieniem jednego dnia, to również był w stanie tego dokonać jeden dzień wcześniej czyli z zachowaniem terminu. Nie można więc uznać, że ta przesłanka została przez Skarżącego spełniona.
Biorąc pod uwagę brak spełnienia dwóch z trzech przesłanek do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy tj. wniesienie prośby o przywrócenie terminu oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy Skarżącego, wniosek o przywrócenie terminu nie mógł zostać uwzględniony. Co w konsekwencji prowadzi do tego, iż złożone przez Skarżącego po terminie uzupełnienia nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie wniosku. W tej sytuacji Agencja rozpatrując wniosek zobowiązana była rozpatrzyć go na podstawie złożonego wniosku oraz dokumentów złożonych wraz z nim, jak również złożonych w terminie uzupełnień. Złożony wniosek zawierał następujące braki: nie dostarczono kopii zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych właściwemu organowi; skorygowanego "Opisu zadań wymienionych w zestawieniu rzeczowo-finansowym", brak rysunków planowanego do wymiany pokrycia dachu; nie dostarczono zaświadczenia od powiatowego lekarza weterynarii; brakuje skorygowanych tabel IV D.9, V, VI 2,4; biznesplanu; nie dostarczono uzasadnienia zakupu maszyn o planowanych parametrach.
W takiej sytuacji, zgodnie z brzmieniem art. 35 ust. 1 Ustawy, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7,13 i 14, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy.
Ponadto zaznaczenia wymaga, iż postępowanie w sprawie przyznania pomocy w ramach typu operacji "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 prowadzone było na wniosek o przyznanie pomocy złożony przez Skarżącego, w którym złożył on m.in. oświadczenie (pkt 2 cz. VII), że znane są jemu zasady ubiegania się i przyznawania pomocy określone w przepisach rozporządzenia wykonawczego oraz wymagania uszczegółowione w Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy.
Ponadto, w drugim piśmie o uzupełnienie [...] Agencja poinformowała Skarżącego o tym, że "(...) jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pomimo powtórnego/ponownego wezwania nie usunął/ w terminie wszystkich braków wskazanych przez Agencję, Agencja nie przyznaje pomocy. (...)". Zatem Skarżący ubiegający się o przyznanie pomocy miał wiedzę, co do konsekwencji braku przedłożenia prawidłowej dokumentacji aplikacyjnej w ramach uzupełnienia.
Należy zatem uznać, że Agencja odmawiając przyznania pomocy nie uchybiła obowiązkowi stania na straży praworządności oraz obowiązkowi wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wbrew twierdzeniom skargi poprawnie zastosowano § 15 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego w zw. z art. 35 ust. 1 Ustawy.
Reasumując, w trakcie procedowania wniosku o przyznanie pomocy w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia prawa, w szczególności § 15 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego w zw. z art. 35 ust. 1 Ustawy.
Mając powyższe na względzie Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.