Uzasadnienie
W dniu [...] lipca 2007 r. M.P. (dalej skarżąca) złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wniosek o przyznanie renty strukturalnej.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. w dniu [...] lutego 2008 r. wydał decyzję nr [...], na mocy której przyznał skarżącej rentę strukturalną na okres od [...] grudnia 2007 r. do [...] października 2015 r. w wysokości [...] zł w tym [...] zł jako dodatek na współmałżonka.
Następnie wysokość renty była trzykrotnie zwiększana w związku z waloryzacją rent i emerytur (decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] marca 2008 r., z dnia [...] marca 2009 r. oraz z [...] marca 2010 r.).
W dniu [...] lipca 2008 r. skarżąca złożyła pismo, w którym zwróciła się o rozdzielenie otrzymywanej renty strukturalnej. Prośbę uzasadniła rozwodem. Do pisma dołączyła odpis prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w B., sygn. akt [...], z treści którego wynika, że w dniu [...] maja 2008 r. Sąd rozwiązał związek małżeński M.P. i M.P..
Pismem z dnia [...] lipca 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR poinformował skarżącą, iż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich nie przewiduje możliwość podziału renty strukturalnej w związku z faktem rozwiązania małżeństwa poprzez orzeczenie rozwodu. W związku z powyższym jedynie prawomocny wyrok sądu umożliwi dokonanie podziału renty strukturalnej.
Po otrzymaniu przez organ odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w B., sygn. akt [...], w sprawie podziału majątku wspólnego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., w dniu [...] marca 2010 r. wydał decyzję nr [...], na mocy której zmniejszył wysokość przyznanej M.P. renty strukturalnej wskazując, iż w związku z rozwodem straciła prawo do zwiększenia renty z tytułu pozostawania w związku małżeńskim.
Następnie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych, które skarżąca otrzymywała z tytułu pozostawania w związku malżeńskim, pomimo że była już po rozwodzie.
Decyzją z [...] sierpnia 2010 r. o numerze nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej.
Skarżąca nie zgodziła się z powyższą decyzją i zwróciła się do Prezesa ARiMR z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, iż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" nie reguluje kwestii podziału renty strukturalnej w przypadku rozwodu małżonków. Podniosła, iż jej mąż – M.P. – na którego dostawała dodatek z tytułu pozostawania w związku małżeńskim, przekazał gospodarstwo, a nie otrzymuje rekompensaty z tytułu przekazania gospodarstwa.
W związku z tym sytuacja męża skarżącej jest gorsza niż sytuacja M.P., której przyznano rentę bezpośrednio. Powyższa okoliczność – zdaniem skarżącej – godzi w konstytucyjną zasadę równości obywateli wobec prawa. Dalej skarżąca wskazała, iż brak regulacji dotyczącej rozliczania renty po rozwodzie winien skutkować pozostawieniem świadczenia w niezmienionej wysokości. W ocenie skarżącej § 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2007 r. nie daje prawa do zmieniania z datą wsteczną decyzji pierwotnej, dotyczącej przyznania renty strukturalnej. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy załączyła zestawienia operacji z rachunku bankowego potwierdzające, że po rozwodzie przekazywała część renty strukturalnej byłemu mężowi, a także postanowienie Sądu Rejonowego w sprawie [...] wraz z uzasadnieniem.
Decyzją z dnia [...] października 2010 r. o numerze [...] Prezes ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że skarżąca otrzymywała rentę strukturalną zwiększoną o dodatek z tytułu pozostawania w związku małżeńskim. Następnie zaznaczono, że skarżąca rozwiodła się, a zatem dodatek do renty z tytułu pozostawania w związku małżeńskim, który otrzymała od lipca 2008 r., tj. już po rozwodzie został pobrany nienależnie i winien zostać zwrócony.
W skardze wniesionej na ww. decyzję skarżąca zwróciła się o jej uchylenie. Zarzuciła, iż organ nieprawidłowo zastosował w jej sprawie § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia. Wyjaśniła, że zastosowanie w drodze analogii § 10 rozporządzenia zgodnie, z którym w przypadku śmierci jednego z małżonków renta pomniejszona o zwiększenie małżeńskie przyznawana jest małżonkowi żyjącemu, narusza zasadę równości obywateli wobec prawa, wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP. Wskazała, że decyzja o zmniejszeniu renty o dotatek na męża spowodowała, iż pomimo przekazania gospodarstwa został on pozbawiony jakiejkolwiek rekompensaty z tego tytułu. Podsumowując wskazała, że § 16 cyt. rozporządzenia stanowi podstawę do wydania decyzji w sprawie przyznania, zawieszania, zwiększania i zmniejszania rent strukturalnych nie daje natomiast możliwości zmiany decyzji.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Prezesa ARiMR z [...] października 2010 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z [...] sierpnia 2010 r., mocą których ustalono wysokość nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej.
W niniejszej sprawie decyzją z [...] lutego 2008 r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. skarżącej przyznano rentę strukturalną powiększoną o dodatek z tytułu pozostawania w związku małżeńskim. Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., w dniu [...] marca 2010 r. wydał decyzję nr [...], na mocy której zmniejszył wysokość przyznanej M.P. renty strukturalnej wskazując, iż w związku z rozwdem straciła prawo do ww. dodatku, a decyzją z [...] sierpnia 2010 r. o numerze nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności, które skarżąca otrzymała z tytułu pozostawania w związku małżeńskim, mimo że była już po rozwodzie.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy w dniu [...] maja 2008 r. Sąd Okręgowy w B., sygn. akt [...] rozwiązał związek małżeński M.P. i M.P..
Zgodnie z treścią § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 109, poz. 750) wysokość renty strukturalnej zwiększa się o 100 % kwoty najniższej emerytury, jeżeli wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim i są spełnione następujące warunki:
- 1) przekazane gospodarstwo rolne stanowiło źródło utrzymania dla obojga małżonków;
- 2) oboje małżonkowie w dniu złożenia wniosku spełniają warunki do przyznania renty, z wyjątkiem warunku określonego w § 4 pkt 4;
- 3) małżonek wnioskodawcy nie posiada własnych źródeł dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, lub nie ma ustalonego prawa do emerytuiy lub renty.
Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, iż Prezes ARiMR słusznie uznał, że skarżąca utraciła prawo do uzyskania dodatku do renty strukturalnej z tytułu pozostawania w związku małżeńskim i w tej sytuacji środki pieniężne przekazane skarżącej już po orzeczeniu rozwodu należało uznać za pobrane nienależnie w świetle art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, z późn. zm.), a to musiało skutkować zobowiązaniem skarżącej do ich zwrotu.
Zgodnie z treścią ww. artykułu Prezes ARiMR ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:
- 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;
- 2) krajowych, przeznaczonych na;
- a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,
- b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.
Zauważyć należy, że wypłacone skarżącej nienależnie środki finansowe z tytułu renty strukturalnej pochodzą ze środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy.
Jednocześnie wskazać trzeba, iż organ orzekając w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prawidłowo określił kwotę podlegającą temu zwrotowi, jak również zgodnie z prawem obciążył skarżącą odsetkami. Stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego. Przepisy krajowe w tym zakresie zawarte zostały – w myśl dyspozycji art. 29 ust. 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – w Dziale III ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.).
Nadto należy w tym miejscu zaznaczyć, iż rozstrzygnięcie to jest zgodne nie tylko z ww. przepisem prawa krajowego, ale również z art. 73 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 2004.141.18 z 30 kwietnia 2004 r.). Stosownie do treści tego przepisu, w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone za okres między powiadomieniem o obowiązku rolnika do zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem.
Konkludując, kontrolowane decyzje zawierają prawidłowe rozstrzygnięcia, jak również prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji odwoławczej jest szczegółowe i oparte na wyczerpująco zebranym materiale dowodowym. Decyzja zawiera również uzasadnienie prawne z przytoczonymi przepisami oraz wyjaśnieniem podstawy prawnej orzeczenia. Sąd nie dopatrzył się ponadto innych naruszeń, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik postępowania a tylko takie uchybienia, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.), stanowią podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Również, w ocenie Sądu, brak jest przesłanek do zastosowania art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.