Uzasadnienie
W dniu 17.10.2017r. do Biura Powiatowego ARiMR w Ł. wpłynął wniosek M. K. o udzielenie pomocy finansowej o charakterze de minimis w rolnictwie na refundację do 50% wydatków poniesionych w ramach programu bioasekuracji przez producenta rolnego, który w latach 2015-2018 prowadził, co najmniej przez rok gospodarstwo, w którym utrzymywane są zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (sus scrofa).
Po rozpatrzeniu wniosku, w dniu (...).12.2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. wydał decyzję nr (...)o przyznaniu pomocy finansowej.
Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie zawiadomieniem z dnia (...).09.2019r. (znak sprawy: (...)) wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji.
Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie po rozpatrzeniu akt sprawy stwierdził, że weryfikowana decyzja administracyjna jest obarczona wadą wymienioną w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.
W związku z powyższym decyzją z dnia (...)października 2019 r. nr (...)stwierdził nieważność decyzji (...)z dnia (...).12.2017.
Postanowieniem (...) decyzja została sprostowana w zakresie oczywistej omyłki pisarskiej.
Od powyższej decyzji Pełnomocnik strony złożył odwołanie do Prezesa ARiMR. W odwołaniu tym strona przytoczyła szereg wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących kwestii stwierdzenia przez organ drugiej instancji rażącego naruszenia prawa w kontekście błędnej wykładni lub interpretacji przepisu prawa.
Uznając bezzasadność wniesionego odwołania Prezes ARiMR decyzją z dnia (...)listopada 2019 znak (...)utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu własnej decyzji organ II instancji przywołał m.inn. następującą argumentację:
Zgodnie z par. 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27.01.2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 z późn.zm.), Agencja udziela pomocy finansowej z przeznaczeniem na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i przetwórstwa produktów rolnych lub ze Wspólnej Polityki Rolnej lub w zakresie objętym Pomocą finansową na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i przetwórstwa produktów rolnych w 2017 r. Agencja udzielała pomocy stosownie do par. 13e ust. 1ww. rozporządzenia tj. producentowi rolnemu, który w latach 2015-2018 prowadził, co najmniej przez rok, gospodarstwo w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w którym są utrzymywane zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (sus scrofa), położone na obszarze określonym w par. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 kwietnia 2015 r. w sprawie wprowadzenia "Programu bioasekuracji mającego na celu zapobieganiu szerzenia się afrykańskiego pomoru świń" na lata 2015-2018 (Dz.U.z 2015 r.,poz. 517).
Zgodnie z w/w par.1 rozporządzenia obszar obowiązywania "Programu bioasekuracji mającego na celu zapobieganie szerzeniu się afrykańskiego pomoru świń" na lata 2015-2018 został jednoznacznie wskazany i obejmował obszary na terenie województwa p., w powiatach:
- 1) S. w gminach G. i S. z miastem S.,
- 2) A. w gminach L. i P.,
- 3) B. w gminach C.B., G., S., W. i M.,
- 4) S. w gminach D.B., J., K., K. (...), N.D., S., S. (...) i S. (...)(...).
Zmiana rozporządzenia w sprawie wprowadzenia "Programu bioasekuracji mającego na celu zapobieganie szerzeniu się afrykańskiego pomoru świń" na lata 2015-2018 (Dz.U. z 2017 r., poz. 1378), rozszerzająca obszar obowiązywania programu na teren województwa mazowieckiego w powiatach
- a) Ł. w gminach H., P., S., S.K. i Ł. z miastem Ł.,
- b) S. w gminie K., weszła w życie w dniu 15.07.2017 r.
Zgodnie z par. 13e ust. 3 ww. rozporządzenia pomoc jest udzielana w formie refundacji wydatków dla producentów rolnych będących rolnikami ryczałtowymi w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług – według ceny brutto, a dla pozostałych producentów rolnych – według ceny netto, poniesionych od dnia wprowadzenia programu bioasekuracji do dnia złożenia wniosku, na:
- 1) Zakup mat dezynfekcyjnych;
- 2) Zakup sprzętu do wykonania zabiegów dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych oraz produktów biobójczych, środków dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych;
- 3) Zakup odzieży ochronnej i obuwia ochronnego; 2020-CI-03
- 4) Zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych.
Z akt sprawy wynika, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. przyznając przedmiotową pomoc uznał wydatki poniesione przez M.K. sprzed daty objęcia danego obszaru programem bioasekuracji, tj. 15.07.2017 r. Zatem wysokość przyznanej Stronie pomocy została ustalona niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności par. 13e ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27.01.2015r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
W ocenie organu odwoławczego decyzja nr (...)z dnia (...)grudnia 2017r. rażąco naruszyła przepisy par. 13e ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r.
Skargę na decyzję organu II instancji wywiodła M. J. wnosząc o uchylenie zarówno decyzji zaskarżonej jak i decyzji utrzymanej nią w mocy (decyzji organu I instancji) z uwagi na brak rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 kpa.
W obszernym uzasadnieniu skargi przywołano szereg orzeczeń odnoszących się do interpretacji art. 156 par. 1 pkt 2 kpa na tle różnych konkretnych spraw sądowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje
Wniesienie skargi skutkowało koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji.
Na wstępie przypomnieć należy, że pomoc finansową w 2017 r. przyznawano producentowi rolnemu w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który w latach 2015-2018 prowadził, co najmniej przez rok, gospodarstwo w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zwierząt oraz o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w którym są utrzymywane zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (sus scrofa), położone na obszarze określonym w par. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 kwietnia 2015 r. w sprawie wprowadzenia "Programu bioasekuracji mającego na celu zapobieganie szerzeniu się afrykańskiego pomoru świń na lata 2015-20`18 (Dz.U. z 2015 r., poz. 517) – dalej jako rozporządzenie ws ASF.
Zgodnie z par. 1 rozporządzenia ws ASF obszar obowiązywania "programu bioasekuracji mającego na celu zapobieganie szerzeniu się afrykańskiego pomoru świń na lata 2015-018 został wskazany i obejmował obszary na terenie województwa podlaskiego, w powiatach:
- 1) S. w gminach G. i S. z miastem S.,
- 2) A. w gminach L. i P.,
- 3) B. w gminach C.B., G., S., W. i M.,
- 4) S. w gminach D.B., J., K., K. (...), N.D., S., S. (...) i S. (...)(...).
Zmiana tego rozporządzenia (z dnia 12 lipca 2017 r.) rozszerzająca obszar obowiązywania programu na teren województwa mazowieckiego w powiatach:
- a) Ł. w gminach H., P., S., S.K. i Ł. z miastem Ł.,
- b) S. w mieście K., weszła w życie w dniu 15.07.2017 r. została opublikowana w dniu 14 lipca 2017 r. (Dz.U. z 2017 r., poz. 1378), a weszła w życie w dniu 15 lipca 2017 r.
Zgodnie z par. 13e ust. 3 rozporządzenia pomoc jest udzielana w formie refundacji wydatków dla producentów rolnych poniesionych od dnia wprowadzenia programu bioasekuracji do dnia złożenia wniosku. Prawidłowo przyznana (na podstawie par. 13e ust. 1 i 3 rozporządzenia) kwota pomocy powinna obejmować refundację wydatków poniesionych w okresie od dnia wprowadzenia programu na terenie powiatu (...) – to jest od dnia 15 lipca 2017 r. do dnia złożenia wniosku o przyznanie refundacji, tj. do dnia 17.10.2017r. Przyznanie pomocy do kosztów poniesionych przez Skarżącą we wcześniejszym okresie jest sprzeczne z treścią par. 13e ust. 3 rozporządzenia z tym tylko, iż nie wiadomo jakie koszty zostały poniesione przez skarżącą w okresie na jaki pomoc była należna tj. w okresie od 15 lipca 2017 r. do 17 października 2017 r., a jakie w okresie wcześniejszym tj. przed 15 lipca 2017r.
Decyzja, której nieważność stwierdzono tej kwestii nie wyjaśnia, bowiem nie zawiera uzasadnienia.
Nie odnoszą się do niej także organy, które orzekały w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej pomoc (refundację) co jest zrozumiałe albowiem w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organy orzekające nie czynią nowych własnych ustaleń faktycznych, a tylko opierają się na tym, co było podstawą wydania decyzji w trybie zwykłym, której dotyczy postępowanie nieważnościowe.
W przedmiotowej sprawie nie sposób wykluczyć tego, iż wszystkie wydatki poniesione przez producenta rolnego w ramach programu bioasekuracji miały miejsce w okresie kwalifikowalnym tj. w okresie od 15 lipca 2017 r. do 17 października 2017 r. W postępowaniu nieważnościowym, które podlega ocenie sądu w przedmiotowej sprawie ta okoliczność nie może być jednak ustalona. Stąd stanowisko organów obu instancji, iż decyzja z dn. 15 grudnia 2017 r., której nieważność stwierdzono została podjęta w warunkach określonych w art. 156 par. 1 pkt 2 kpa jest wadliwe.
Podstawą wyroku jest art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.