Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] czerwca 2011 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] września 2010 r. nr [...], mocą którego oddalona została skarga M.B. na czynność egzekucyjną z dnia [...] lipca 2009 r. polegającą na zajęciu prawa majątkowego w postaci wierzytelności z rozliczenia rocznego PIT w wysokości [...] zł.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Burmistrz Miasta i Gminy N. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. o wszczęcie egzekucji należności pieniężnych z tytułu opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wydanego w oparciu o decyzję z [...] stycznia 2006 r. nr [...] za okres od II do V 2006 r.[...] 13 lipca 2009 r. wraz z zawiadomieniem z [...] lipca 2009 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank. Zajęcie to dotyczyło nadpłaty z rozliczenia rocznego Pit-37.
Pismem z [...] lipca 2009 r., które wpłynęło do organu egzekucyjnego [...] lipca 2009 r. sprecyzowanym pismem z [...] lipca 2010 r. M. B. na podstawie art. 54 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, złożyła skargę na powyższą czynność.
Postanowieniem z [...] grudnia 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone w sprawach egzekucyjnych wymienionych w tym postanowieniu, wśród których była m.in. sprawa prowadzona na podstawie tytułu wykonawczego, której dotyczy przedmiotowa sprawa sądowoadministracyjna do czasu uzyskania ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, który postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. zajął stanowisko w sprawie zgłoszonych przez dłużniczkę zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Postanowieniem z [...] lipca 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. umorzył postępowanie egzekucyjne w sprawach nr [...], [...], [...] prowadzonych odpowiednio na podstawie tytułów wykonawczych [...], [...], [...]. Naczelnik wydał wspomniane postanowienie na wniosek wierzyciela w związku z treścią wyroku [...] WSA w Krakowie.
Postanowieniem z [...] września 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. oddalił skargę dłużniczki. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor wskazał na zasady postępowania egzekucyjnego mającego zastosowanie przy zaskarżonej czynności egzekucyjnej i podniósł, że dłużniczka nie wskazała na naruszenie obowiązujących w tej mierze przepisów art. 89 do 92 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W sprawie nie doszło też do nieprawidłowości w działaniu egzekutora w związku z czym skargę należało uznać za niezasadną.
Od postanowienia tego dłużniczka złożyła zażalenie do Ministra Finansów.
W zażaleniu podniosła, że w posesji nr [...] w S. mieszka dwóch współwłaścicieli w tym ona. Nieruchomość ta została podłączona do sieci kanalizacyjnej lecz na skutek naruszenia prawa przez Burmistrza MiG N. podpisana została umowa o odbiór ścieków jedynie z jednym współwłaścicielem z bezprawnym wykluczeniem jej osoby. Umożliwiło to Burmistrzowi wydawanie decyzji obciążających ją obowiązkiem opłaty za wywóz ścieków ze zbiornika bezodpływowego, mimo że powinien on zostać zasypany, a z nią powinna zostać podpisana umowa na odbiór ścieków. Dłużniczka wskazała, że decyzje na podstawie, których wydano tytuły wykonawcze, w tym w/w, nie mają oparcia w przepisach prawa. Na poparcie swojego stanowiska dłużniczka wskazała, że WSA w Krakowie wyrokiem wydanym w sprawie [...] uchylił decyzję ustalającą wobec niej obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej. Wskazała, że wniosła przeciwko Burmistrzowi Gminy N. pozew do Sądu Rejonowego w W. w związku z wydawaniem przeciwko niej decyzji dotyczących opróżniania szamba, co powinno skłonić go jako wierzyciela do wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie egzekucji należności czego nie czyni.
Niezależnie od tego wobec nieistnienia obowiązku organ egzekucyjny i egzekutor powinni odstąpić od czynności egzekucji na podstawie art. 45 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Postanowieniem z [...] czerwca 2011 r. Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Minister ustalił ponownie stan faktyczny sprawy a następnie dokonał analizy obowiązujących przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie i uznał, że zażalenie jest bezzasadne. W szczególności Minister podniósł, ze w ramach skargi złożonej na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji można wnosić jedynie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora, przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych. W postępowaniu tym nie rozpoznaje się żadnych innych kwestii zatem zarzuty merytoryczne odnoszące się do wymagalności egzekwowanego obowiązku, nie mogą być uwzględnione.
Od postanowienia tego M. B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w którym wniosła o jego uchylenie i obciążenie kosztami wierzyciela.
W skardze zarzuciła, że: Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. prowadzi postępowanie na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] dotyczącego opłat za opróżnianie szamba z naruszeniem prawa ponieważ decyzja będąca jego podstawą została wydana mimo braku wszczęcia postępowania administracyjnego, jak również mimo braku powiadomienia dłużniczki o jego zakończeniu czyli mimo naruszenia treści art. 61 i art. 10 k.p.a., postępowanie jest prowadzone mimo zawieszenia postępowania egzekucyjnego, jak również, że jest prowadzone mimo obowiązku umorzenia postępowania egzekucyjnego po 3 latach w sytuacji braku ściągnięcia należnych środków.
W uzasadnieniu skargi skarżąca ponownie odniosła się do braku podstaw wydania decyzji w oparciu, o którą wydany został kwestionowany tytuł wykonawczy. Wskazała, że dokonano czynności egzekucyjnej w sytuacji gdy istnieje postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego.
Podniosła również istnienie obowiązku umorzenia postępowania egzekucyjnego po 3 latach jego prowadzenia jeśli dochodzona kwota należności nie została uzyskana. W piśmie procesowym z [...] września 2011 r. wskazała na to, że nieruchomość, na której mieszka została przyłączona do sieci kanalizacyjnej już w 2005 r. przez współwłaściciela co powoduje, że nie miała ona żadnego obowiązku w świetle treści art. 5 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, obowiązku przyłączania nieruchomości do sieci sanitarnej. Zwróciła uwagę na to, że zgodnie z treścią przepisów w/w ustawy brak było podstaw do wystawiania tytułów wykonawczych w oparciu o decyzje nakazujące obciążenie jej opłatami za opróżnianie szamba, ponieważ obowiązki te nie wymagają konkretyzacji w drodze decyzji jako wynikające wprost z ustawy i obciążające samorządy jako ich zadania własne.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna a podniesione w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
Przedmiotem sprawy jest skarga na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia w dniu [...] lipca 2009 r. prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z rozliczenia rocznego Pit-37 (chodzi o nadpłatę podatku).
Skarga na wspomnianą czynność znajduje oparcie w treści art. 54 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zatem sprawa może być rozpatrywana jedynie w zakresie jej dotyczącym. Skarga na czynność administracyjną, jak trafnie zauważył organ w zaskarżonym postanowieniu, służy ochronie praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i ma za zadanie chronić go przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność. Wobec tego składając skargę w związku z podjętą czynnością można podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora.
Tymczasem skarżąca kwestionując prawo organu do dokonania czynności polegającej na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność, nie podnosi żadnych zarzutów odnoszących się do prawidłowości wspomnianej czynności lecz podnosi generalny zarzut co do prawa prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżąca swoje stanowisko w tej kwestii uzasadnia faktem prowadzenia postępowania egzekucyjnego bez podstawy prawnej kwestionując decyzje nakładające na nią obowiązek opłat z tytułu opróżniania zbiornika bezodpływowego (szamba) oraz wydanych na ich podstawie tytułów wykonawczych, w tym tytułu nr [...] w oparciu, o które prowadzone są konkretne sprawy egzekucyjnego. Podnosi zatem zarzuty merytoryczne odnoszące się do wymagalności egzekwowanego obowiązku, które nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu ograniczonym do rozpatrywania skargi na czynność egzekucyjną.
Odnosząc się do zaskarżonej czynności egzekucyjnej należy wskazać, że przeprowadzona ona została zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie bowiem z treścią art. 7 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjny w administracji organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, które bezpośrednio prowadzą do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków stosuje najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. W myśl art. 1a pkt 12a ustawy w odniesieniu do środka egzekucyjnego rozumie się przez to w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucję m.in. z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, z rachunków bankowych, z innych wierzytelności pieniężnych. Organ dążąc do egzekucji należności pieniężnych zastosował przewidziany prawem środek egzekucyjny czyli egzekucję z innych wierzytelności pieniężnych, o którym nie można również twierdzić, że jest środkiem uciążliwym dla zobowiązanego.
Wspomnianego zajęcia dokonano zgodnie z treścią art. 89 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, co wynika z akt egzekucyjnych i czemu skarżąca nie przeczy, zajęcie to było również właściwe pod względem formalnym ze względu na zastosowanie prawidłowego druku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, który odpowiada wzorowi ustalonemu w rozporządzeniu Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 137,poz. 1541 ze zm.).
W związku z powyższymi okolicznościami należy uznać, że zaskarżona czynność egzekucyjna odpowiada prawu. Stwierdzeniu temu nie przeczą zarzuty przedstawione w skardze i w jej uzupełnieniu. Zarzuty te dotyczą prawidłowości i zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego, są to więc zarzuty merytoryczne odnoszące się do wymagalności należności pieniężnych objętych wspomnianą skargą. Zarzuty te w tym postępowaniu nie mogą odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku w postaci umorzenia postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się ponadto do zarzutu dokonania zajęcia mimo zawieszenia postępowania należy podkreślić, że nie jest on trafny ponieważ czynność egzekucyjna została wykonana przed zawieszeniem postępowania, które miało miejsce dopiero w dniu [...] grudnia 2009 r. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego w oparciu o decyzję z [...] stycznia 2006 r. nr [...], która nadal pozostaje w obrocie prawnym.
Niezależnie więc od faktu, że w związku z wyrokiem WSA w Krakowie syg. [...] decyzja administracyjna wydana w postępowaniu administracyjnym, którego ten wyrok dotyczył zostało umorzone, zarówno organ jak i Sąd w niniejszej sprawie, nie może wziąć go pod uwagę, jakkolwiek dotyczy on obowiązku nałożonego pierwotnie na M. B. w związku ze zbiornikiem bezodpływowym na posesji w S. - z przyczyn podanych wyżej.
Brak jest również podstaw do rozważania zasadności skargi ze względu na treść przytoczonych w niej przepisów ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ponieważ podnoszona w związku z ich treścią kwestia ewentualnej nieważności decyzji z [...] stycznia 2006 r. może być rozstrzygana jedynie w odrębnym od powyższego postępowaniu administracyjnym. Brak jest również podstaw do uznania za zasadny zarzutu dotyczącego – jak należy rozumieć – przedawnienia dochodzonej należności.
Mając na uwadze wszystkie wskazane okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną. O kosztach WSA orzekł na podstawie § 14.ust. 2 pkt 1 lit.c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.