Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. Minister Rozwoju i Finansów stwierdził niedopuszczalność wniosku "A." Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w G. (dalej: "Beneficjent", "Strona") o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia 4 lipca 2017 r. w związku z postanowieniem Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] czerwca 2017 r. o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.
W dniu 30 marca 2017 r. oraz 19 maja 2017 r. Beneficjent na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. dalej: "kpa") wniósł do Ministra Rozwoju i Finansów o zawieszenie prowadzonego przez niego wszczętego w dniu 15 marca 2017 r. postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków dofinansowania na podstawie art. 207 ust 9 w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 885, z póżn. zm.), dalej "ufp", w wysokości 85.800,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczonymi zgodnie z art. 207 ust. 1 ufp od dnia przekazania dofinansowania do dnia zwrotu środków, przekazanych na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., zawartej pomiędzy Bankiem Gospodarstwa Krajowego a Beneficjentem.
Wniosek o zawieszenie postępowania Beneficjent uzasadnił toczącym się z jego powództwa postępowaniem przed Sądem Okręgowym w W. Przedmiotem powództwa jest m.in. żądanie zasądzenia na jego rzecz kwoty 171.600,00 zł tytułem pozostałej do wypłaty części premii technologicznej należnej na podstawie § 4 ust. 1 umowy o dofinansowanie.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. Minister Rozwoju i Finansów odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego uznając, że kwestia ta nie jest przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego, stąd toczące się postępowanie przed Sądem Powszechnym nie może stanowić zagadnienia wstępnego w toku tego postępowania.
Jednocześnie w pouczeniu organ I instancji wskazał, że na podstawie art. 101 § 3, art. 141 § 2 oraz art. 144 w zw. z art. 127 § 3 kpa na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania stronom przysługuje wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia.
Rozpoznając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy Minister Rozwoju i Finansów powołując się na art. 134 w zw. z art. 144 kpa, zaznaczył, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania (zażalenia) oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania (zażalenia), a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Zgodnie z przepisem 141 § 1 kpa na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Z kolei art. 101 § 3 kpa dotyczący zaskarżalności postanowień podejmowanych w szeroko pojętej kwestii zawieszenia postępowania stanowi, że zażalenie przysługuje na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania, albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania.
Powołując się na orzecznictwo Minister Rozwoju i Finansów wskazał, że ustalenie zatem przez organ, iż wniesiono wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy związane z postanowieniem, w stosunku do którego przepisy nie przewidują takiej możliwości, nakłada na organ odwoławczy obowiązek stwierdzenia, w formie postanowienia, jego niedopuszczalności, nie zezwalając na przystąpienie do merytorycznej oceny zaskarżonego postanowienia.
Wobec powyższego wniosek o ponowne rozpoznanie na postanowienie z dnia [...] czerwca 2017 r. o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego uznał za niedopuszczalny, co stwierdził postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r.
Na powyższe postanowienie z dnia [...] sierpnia 2017 r. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Skarżąca zarzuciła postanowieniu organu II instancji naruszenie:
- a) art 101 § 3 w zw. z art 127 § 3 i art. 144 kpa poprzez stwierdzenie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w oparciu o ustalenie sprzeczne z intencją ustawodawcy wyrażoną w uzasadnieniu nowelizacji kpa z 3 grudnia 2010 r. oraz z gramatyczną (literalną) wykładnią ww. przepisu, że po 11 kwietnia 2011 r., tj. po zmianie treści art 101 § 3 kpa nie jest dopuszczalne złożenie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w przypadku oddalenia wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego,
- b) art 127 § 3 kpa w zw. z art. 144 kpa poprzez zaprzeczenie uprawnieniu Skarżącej do ponownego rozpoznania sprawy dotyczącej zawieszenia postępowania administracyjnego,
- c) art. 112 kpa poprzez orzeczenie o niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, pomimo pouczenia Skarżącej w uzasadnieniu postanowienia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 24 czerwca 2017 r. o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego, iż na podstawie art. 101 § 3, art. 141 § 2 oraz art. 144 w zw. z art. 127 § 3 kpa na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania stronom przysługuje wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia,
- d) art. 87 ust. 1 w zw. z art 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez zaprzeczenie uprawnienia Skarżącej do ponownego rozpoznania sprawy - wbrew treści powszechnie obowiązujących przepisów i w oparciu o ustalenia wyroków NSA II OSK 2296/12 z dnia 18 czerwca 2013 r. oraz II OSK 2921/12 z dnia 15 lutego 2013 r., które nie są źródłem obowiązującego prawa.
Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jako wydanego między innymi z naruszeniem art. 101 § 3 kpa na skutek ustalenia sprzecznego z intencją ustawodawcy oraz z gramatyczną (literalną) wykładnią ww. przepisu, że po 11 kwietnia 2011 r. tj. po zmianie treści art. 101 § 3 kpa niedopuszczalne jest złożenie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w przypadku oddalenia wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego.
Ponadto, Skarżąca wniosła o nakazanie we wskazaniach co do dalszego postępowania w trybie art. 153 p.p.s.a., aby organ II instancji uwzględnił gramatyczną (literalną) wykładnię art, 101 § 3 kpa oraz treść uzasadnienia rządowego projektu nowelizacji z 3 grudnia 2010 r, z którego wynika, że celem zmiany brzmienia ww. przepisu było zagwarantowanie prawa strony do zaskarżania postanowień odmawiających podjęcia zawieszonego postępowania, a nie ograniczenie istniejącej również przed ww. nowelizacją możliwości zaskarżania postanowień o odmowie zawieszenia postępowania oraz o zasądzenie od organu II instancji na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga podlega oddaleniu
Przedmiotowe postanowienie z dnia [...] sierpnia 2017 r. Ministra Rozwoju i Finansów jest prawidłowe, ponieważ postanowienie tegoż organu z dnia 24 czerwca 2017 r. nie podlega zaskarżeniu.
Wskazane postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania odwoławczego, zostało wydane na podstawie 97 § 1 pkt.4 k.p.a.
Stosownie zaś do treści art. 141 § 1 k.p.a., zażalenie przysługuje tylko wówczas, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie przysługuje tylko w tym przypadku, kiedy z przepisu wyraźnie wynika, że zażalenie jest dopuszczalne.
Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej prezentuje stanowisko, że treść art. 101 § 3 k.p.a. w obecnym brzmieniu jednoznacznie przesądza, iż na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania administracyjnego, nie służy zażalenie. Do dnia 10 kwietnia 2011 r. przepis ten stanowił, że "na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie". Wobec takiej treści w orzecznictwie przyjmowano, że zażalenie przysługuje na wszystkie rodzaje postanowień w przedmiocie zawieszenia, co znalazło potwierdzenie w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 22 maja 2000 r., sygn. akt OPS 4/00.
Zmiana Kodeksu postępowania administracyjnego wprowadzona ustawą z 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18), która weszła w życie 11 kwietnia 2011 r. zmodyfikowała treść art. 101 § 3 k.p.a. w ten sposób, że obecnie stanowi on, że na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie.
Wskazana zmiana w sposób oczywisty wpłynęła na treść i rozumienie zawartego w tym przepisie pojęcia "w sprawie zawieszenia". Obecnie oznacza ono jedynie postanowienie o zawieszeniu postępowania. Skoro bowiem zażalenie nie służy na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, to nie może też służyć na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, gdyż skutek obu tych postanowień jest taki sam. W ich efekcie postępowanie administracyjne jest kontynuowane. Organ administracji zarówno przy postanowieniu o odmowie zawieszenia, jak i przy postanowieniu o podjęciu zawieszonego postępowania, ocenia czy istnieją przeszkody do dalszego jego prowadzenia.
W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w piśmiennictwie podkreśla się, że istotą nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a. było pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego, a więc postanowień o odmowie zawieszenia oraz o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego, stosownie do zasady generalnej szybkości postępowania wyrażonej w art. 12 k.p.a.
Pogląd ten znajduje pełne potwierdzenie w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego np. wyroku z dnia 3 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 885/15, z którego wprost wynika, że dodanie przez ustawodawcę do art. 101 § 3 k.p.a. zwrotu "albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania" nie pozwala na uznanie za aktualną dotychczasowej wykładni tego przepisu. Wraz z wprowadzoną zmianą możliwość zaskarżenia postanowienia została bowiem ograniczona do postanowień "w sprawie zawieszenia postępowania" rozumianych jako postanowień "o zawieszeniu postępowania" i do postanowień "o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania" (także: wyrok NSA z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 2536/14, wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2372/14, wyrok NSA z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 340/13, postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 2992/12, P.M. Przybysz "Kodeks postępowania administracyjnego.
Komentarz", wyd. XI z 2014 r., M. Romańska w: "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz." pod red. H. Knysiak-Molczyk, wyd. z 2015 r., G. Łaszczyca "Postanowienie administracyjne w ogólnym postępowaniu administracyjnym", monografie Lex 2012).
Przyjąć należy, że odmienna interpretacja zmiany wprowadzonej do art. 101 § 3 k.p.a., utrzymująca poprzedzające jej wejście w życie rozumienie pojęcia "w sprawie zawieszenia postępowania" w szerokim znaczeniu, tak jak wynikało to z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2000 r., sygn. akt OPS 4/00, nowelizację art. 101 § 3 k.p.a. czyniłaby tę zmianę zbędną.
Wbrew treści skargi wskazane unormowanie nie niweczy prawa strony niezadowolonej z tych rozstrzygnięć do przeprowadzenia ich kontroli. Postanowienia niezaskarżalne mogą bowiem, stosownie do art. 142 k.p.a., być kwestionowane w odwołaniu od decyzji i ewentualnie w skardze do sądu administracyjnego na decyzję organu II instancji.
Reasumując stwierdzić należy, że skoro postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] czerwca 2017 r. nie podlega zaskarżeniu, to zaskarżone postanowienie z dnia [...] sierpnia 2017 r. odpowiada prawu.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.