Uzasadnienie
E. K. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata bądź radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie uzyskuje żadnych dochodów. Wnioskodawca posiada dom o powierzchni [...] m2 (współwłasność), nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz "inną nieruchomość" o powierzchni [...] ha. Oświadczył, że nie uzyskuje dochodów i obecnie produkuje paszę dla przyszłego inwentarza. Wskazał również, że przeprowadził prace modernizacyjne w gospodarstwie, ale nie uzyskał kredytu na "zakup nowego stada". Oświadczył również, że spłaca zaciągnięte zobowiązania wraz z odsetkami, żyje poniżej minimum, nie korzysta z energii elektrycznej, a nakłady na produkcję przewyższają wpływy.
Wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia przedstawił faktury dokumentujące zakup oleju napędowego oraz zakup materiałów i środków produkcji, zaświadczenie Urzędu Gminy S. o powierzchni gospodarstwa rolnego oraz jego dochodowości za 2010 r., decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2011 rok, informację o stanie zaległości, informację banku o wymagalnym zadłużeniu.
Postanowieniem z dnia 12 listopada 2012 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując w uzasadnieniu, iż wnioskodawca wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia nie wykonał go należycie, bowiem nie nadesłał wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych. Wątpliwości referendarza co do prawdziwości i rzetelności złożonych oświadczeń wywołały również pozostałe wyjaśnienia złożone przez skarżącego. Zauważono w szczególności, że skarżący we wniosku złożonym na formularzu PPF nie wskazał żadnego źródła dochodu, dlatego w wezwaniu z 20 września 2012 r. poproszono go o wskazanie skąd czerpie środki finansowe na utrzymanie.
Skarżący nie złożył w tym zakresie żadnych wyjaśnień oprócz oświadczenia, że żyje oszczędnie, poniżej minimum i nie korzysta z energii elektrycznej. Nadto zwrócono uwagę na fakt, że skarżący przedstawił jedynie faktury zakupu materiałów i środków do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Były to faktury dokumentujące zakupy w okresie od marca 2012 roku do lipca 2012 r., w tym faktury dokumentujące zakup oleju napędowego. Zdaniem referendarza przesądza to, że skarżący posiadał środki pieniężne na wykonanie tych zakupów.
W sprzeciwie z dnia 24 grudnia 2012 r. skarżący wskazał, iż utrzymuje się dzięki pomocy innych osób, od których otrzymuje żywność i ubrania. Gospodarstwo rolne nadal nie przynosi dochodu, zaś będzie to możliwe dopiero po nabyciu nowego stada. Oświadczył również, iż otrzymywane płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zostały zajęte przez komornika. Do sprzeciwu załączył wyciąg z rachunku bankowego za okres od 2.03.2012 r. do 27.12.2012 r., z zerowym saldem końcowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. Nr 270), dalej p.p.s.a. – wniesienie sprzeciwu na zarządzenie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek skarżącego podlega ponownemu rozpatrzeniu.
Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012, poz. 270), dalej: p.p.s.a. Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Biorąc pod uwagę oświadczenia wnioskodawcy złożone w sprzeciwie oraz analizę przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego uznano, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazać w szczególności należy, iż wobec wnioskodawcy prowadzona jest egzekucja, w toku której zajęto środki na rachunku bankowym, co potwierdza wyciąg z tego rachunku (blokada na egzekucję kwoty 19.551,34 zł w dniu 6 grudnia 2012 r.). Nadto wzięto pod uwagę, iż wnioskodawca utrzymuje się dzięki pomocy osób trzecich, od których otrzymuje m. in. żywność.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, art. 254 § 1 i art. 260 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.