Uzasadnienie
We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 30 maja 2016 r. – data stempla pocztowego) skarżący R. B. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku powołał się na wysokie koszty miesięczne ponoszone tytułem spłaty rat kredytów hipotecznych, z których jeden został udzielony w walucie obcej. Skarżący oświadczył, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jego miesięczne dochody stanowią: wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości 5.250 zł netto oraz czynsz najmu mieszkania w kwocie 525 zł. Natomiast do miesięcznych wydatków zaliczył: ratę spłaty kredytu hipotecznego (udzielonego w kwocie 23.287,46 euro na zakup mieszkania) – 100 euro, ratę spłaty kredytu hipotecznego (udzielonego w wysokości 157.904 zł na sfinansowanie kosztów budowy przez dewelopera) – 1.400 zł, czynsz – 250 zł, opłaty za media – 200 zł, koszt ubezpieczenia – 250 zł.
Jako składniki majątku skarżący wymienił: współwłasność w ½ części mieszkania o powierzchni 33 m kw i wartości szacunkowej 247.000 zł, współwłasność w ½ części mieszkania o powierzchni 51 m kw i wartości szacunkowej 500.000 zł, oszczędności w kwocie 1.000 zł oraz samochód osobowy marki Suzuki Swift Club (rok produkcji: 2011).
Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, w wykonaniu zarządzenia starszego referendarza sądowego, pismem Sądu z dnia 5 lipca 2016 r., skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie 14 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie następujących dokumentów:
- a) zeznania podatkowego skarżącego za 2015 rok,
- b) zaświadczenia o wysokości miesięcznego wynagrodzenia skarżącego za pracę,
- c) dokumentu potwierdzającego wysokość czynszu najmu pobieranego przez skarżącego (np. kopia umowy najmu, dowód przelewu czynszu najmu na rachunek bankowy skarżącego),
- d) dokumentów potwierdzających podane w rubryce nr 11 formularza PPF informacje o udzielonych skarżącemu kredytach i miesięcznych wydatkach związanych z ich spłatą (np. kopie umów kredytowych i harmonogramy spłaty rat),
- e) wskazania wartości pojazdu wymienionego w rubryce nr 7.3. formularza PPF,
- f) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych (w tym lokat i kont dewizowych) z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących wszystkie operacje dokonywane w ww. okresie,
- g) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (np. czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon) oraz innych obciążeń.
Powyższe wezwanie Sądu doręczono skarżącemu 12 lipca 2016 r. (vide zwrotne potwierdzenie odbioru – karta 53 akt sądowych) i dotychczas nie zostało ono wykonane.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.
Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).
W tym miejscu podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy oraz stan majątkowy osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Jeżeli oświadczenia składane we wniosku o przyznanie prawa pomocy okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzą wątpliwości, Sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 91/09, LEX nr 550327). Wobec nieprzedstawienia żądanych informacji i dokumentów, nie można stwierdzić, iż R. B. nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.