Uzasadnienie
W dniu [...] października 2004 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. decyzją nr [...] uznał zgłoszenie celne strony z dnia [...] października 2001 r. za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru oraz kwoty wynikającej z długu celnego.
Od ww. decyzji 10 listopada 2004 r. strona złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. uchylił ww. postanowienie z dnia [...] października 2006 r. z uwagi na nie rozpatrzenie wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i postanowieniem nr [...] z [...] maja 2007 r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od ww. decyzji organu I instancji.
Następnie zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. działając na podstawie art. 163 § 2 i art. 162 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) w związku z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. z 1997 r. Nr 23, poz. 117 z późn. zm.) art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 623) odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] października 2004 r.
Uzasadniając postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania Dyrektor Izby Celnej w W. wyjaśnił, że zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej - odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a zgodnie z art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Dalej organ wskazał, że decyzja z dnia [...] października 2004 r. została doręczona stronie w dniu 21 października 2004 r. Natomiast odwołanie od tejże decyzji zostało złożone w Izbie Celnej w W. w dniu 10 listopada 2004 r. (świadczy o tym prezentata na kopii odwołania nadesłanej przez pełnomocnika strony), równolegle odwołanie zostało nadane do Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. w dniu 12 listopada 2004 r. (kopia potwierdzenia nadania przesyłki poleconej potwierdzona za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika strony).
Następnie organ wyjaśnił, że jako przyczynę uchybienia terminowi podano ciężką chorobę pełnomocnika strony J. S., uniemożliwiającą mu dostarczenie odwołania. Dla uprawdopodobnienia tej tezy załączono zaświadczenie lekarskie z 3 listopada 2004 r., w którym lekarz medycyny E. T. podała, że J. S. od 3.11.2004 r. do 5.11.2004 r. "miał znaczny stopień ograniczenia samodzielnego poruszania się." Organ orzekający wskazał, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np.: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Tak więc zwolnienie lekarskie od pracy (dotyczące pełnomocnika strony) nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu nie wyklucza bowiem dokonania czynności procesowej przez stronę (np. sporządzenia odwołania) i nadania przez pocztę osobiście lub przez domownika.
Pismem z dnia 4 czerwca 2007 r. (nadanym na poczcie 13 czerwca 2007r.) strona złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2007 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 162 Ordynacji podatkowej w zakresie zupełnego nie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu,
- naruszenie przepisów postępowania tj. zasady praworządności (art. 120 Ordynacji podatkowe) oraz obowiązku prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 §1 Ordynacji podatkowej), które to naruszenia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie.
W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik skarżącej wniósł o:
- uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Celnej w W. w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania,
- zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i kosztów uiszczonego wpisu od skargi.
Pełnomocnik skarżącej stwierdził, w ustawowym terminie złożono wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. We wniosku tym bezspornie dowiedziono, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez winy pełnomocnika skarżącej. Do wniosku dołączono również odwołanie.
Następnie pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że w dniu 26 października 2004 r. strona przekazała Kancelarii decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2004 r. z prośbą o przygotowanie i złożenie dowołania w sprawie. Termin do złożenia dowołania upłynął w dniu 4 listopada 2004 r. Niestety w dniu 3 listopada 2004 r. pełnomocnik skarżącej ciężko zachorował. Jego choroba, która uniemożliwiła wniesienie odwołania w terminie trwała do 5 listopada 2004 r.
W związku z powyższym w dniu 10 listopada 2004 r., a więc w terminie zakreślonym w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, został złożony wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem.
Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 19 września 2000 r. I SA 1072/00, LEX nr 55307) pełnomocnik skarżącej wskazał, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.
W ocenie pełnomocnika nie ulega zatem wątpliwości, że przywrócenie terminu do złożenia odwołania jest uzasadnione w przypadku nagłej choroby pełnomocnika. To bowiem pełnomocnik jest odpowiedzialny za złożenie odwołania, zatem możliwość złożenia albo brak możliwości złożenia odwołania przez stronę nie mają żadnego znaczenia. W niniejszej sprawie termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 4 listopada 2004 r. Pełnomocnik zachorował w dniu 3 listopada 2004 r., zatem nie miał możliwości, aby w ciągu ostatnich dwóch dni terminu złożyć odwołanie. Ponadto organ nie wziął pod uwagę, że choroba dotknęła pełnomocnika poza siedzibą Kancelarii w trakcie podróży służbowej. Nagłość choroby uniemożliwiła pełnomocnikowi złożenie odwołania, a odległość uniemożliwiła wyręczenie się inną osobą.
Podsumowując pełnomocnik skarżącej stwierdził, że z uwagi na powyższe, przyjąć należy, iż w niniejszej sprawie organ celny dopuścił się istotnych naruszeń podstawowych i bezwzględnie go obowiązujących zasad postępowania, a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji (postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia we wskazanym zakresie należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn wskazanych w jej treści.
Sąd zważył, iż stosownie do postanowień art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne, przepisy dotychczasowe stosuje się dopraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczypospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Z kolei zgodnie z art. 262 kodeksu celnego do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa.
Zgodnie z art. 223 § 1 i 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
W sprawie niniejszej bezsporna jest okoliczność, iż decyzją z dnia [...] października 2004 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. uznał zgłoszenie celne z dnia [...] października 2001 r. nr [...] za nieprawidłowe.
Stosownie do treści art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Jak wynika z akt administracyjnych, ostatni dzień terminu do wniesienia odwołania upłynął z dniem 4 listopada 2004 r., natomiast odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia zostało złożone w dniu 10 listopada 2004 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ww. 14 dniowego terminu. Jednakże uchybienie to nastąpiło na skutek okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w niedochowaniu terminu.
Jak słusznie podniósł pełnomocnik skarżącej do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się między innymi nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą. Taka okoliczność miała miejsce w niniejszej sprawie. Pełnomocnik skarżącej wskazał bowiem we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, że nie był w stanie dokonać czynności w wyznaczonym terminie z uwagi na stan zdrowia. Do wniosku dołączył stosowne zaświadczenie lekarskie z Izby Przyjęć Szpitala Powiatowego w R., stwierdzające jego niezdolność do pracy od 3 do 5 listopada 2004 r.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem choroba nie uzasadnia przywrócenia terminu, jeżeli czynność mogła być wykonana przy pomocy innych osób (v. wyrok NSA z dnia 4 listopada 1998 r., III SA/1243/97, LEX nr 36902). W przedmiotowej sprawie należało jednak uznać, że uchybienie było niezawinione, a czynność nie mogła być wykonana przy pomocy innych osób. Za takim wnioskiem przemawia nagłe pogorszenie stanu zdrowia pełnomocnika skarżącej. Sąd miał również na uwadze, że do choroby doszło w znacznej odległości od siedziby Kancelarii pełnomocnika.
Dodatkowo Sąd zauważa, że nie można odbierać stronie prawa do dokonania czynności procesowej w ostatnim dniu terminu.
Uwzględniając powyższe należało uznać, że zaistnienie powołanych we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu zostało uprawdopodobnione. Należy przy tym zauważyć, że warunkiem przywrócenia terminu jest jedynie uprawdopodobnienie braku winy, a nie udowodnienie takiej sytuacji. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony niezwłocznie po ustaniu wskazanej przyczyny uchybienia, a wraz z wnioskiem dokonano czynności, której terminowi uchybiono.
Powyższe wskazuje, że orzekając w sprawie organ celny działał z naruszeniem przepisów postępowania, a to art. 120, 121 § 1 i 162 Ordynacji podatkowej.
W związku z powyższym, uznając, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, oraz art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.