Uzasadnienie
W dniu 14 stycznia 2009 r. Komendant Główny Policji wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wydalenie obywatela [...] Y. C. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Cudzoziemiec został tymczasowo aresztowany w dniu [...] stycznia 2004 r. pod zarzutem obcowania płciowego ze swoja małoletnią córką.
Decyzją z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], Wojewoda [...] orzekł o wydaleniu Y. C. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Po rozpoznaniu odwołania Cudzoziemca Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzja z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzje Wojewody [...].
Organy obu instancji zajęły jednomyślne stanowisko, iż pobyt Cudzoziemca na terytorium RP będzie stwarzał zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin. Cudzoziemiec był bowiem skazany przez Sąd Rejonowy [...] wyrokiem z dnia [...] stycznia 2005 r. (sygn. akt [...]) na karę 5 lat pozbawienia wolności za wielokrotne doprowadzanie w okresie od listopada 2001 r. do maja 2003 r. małoletniej córki K. C. do poddania się czynnościom seksualnym i obcowania płciowego.
Powołując się na art. 68a ust. 1 ww. orzekające w sprawie organy wskazały, że decyzja o wydaleniu powinna uwzględniać zasadę proporcjonalności i opierać się wyłącznie na zachowaniu danej osoby, które stanowi rzeczywiste, aktualne i dostatecznie poważne zagrożenie dla interesu społecznego. Za najbardziej istotny aspekt brany pod uwagę przy rozważaniu powyższej kwestii uznano prognozę kryminologiczną wobec Cudzoziemca. W związku z tym w uzasadnieniach decyzji obu instancji powołano się na postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. (sygn. akt [...]) odmawiające Cudzoziemcowi przedterminowego zwolnienia z odbywania reszty kary pozbawienia wolności oraz na opinie sądowo-seksuologiczne (z dnia 7 sierpnia 2000 r., 28 czerwca 2007 r. i 3 października 2008 r.).
W ocenie organów z dokumentów tych wynika, iż ryzyko ponownych przestępczych zachowań Cudzoziemca jest wysokie, a po opuszczeniu zakładu karnego znajdzie się on w sytuacji podobnej do okoliczności, w których popełnił przestępstwa, za które został skazany, ponieważ Cudzoziemiec wskazał, że zamierza nawiązać kontakt z trójką wnucząt. Ponadto Cudzoziemiec w dalszym ciągu pozostaje bezkrytyczny wobec przestępstw, które popełnił.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Cudzoziemiec wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 2009 r., a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarzonej decyzji zarzucił:
- 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 66 ust. 1 oraz art. 68a ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin poprzez błędne przyjęcie, iż w wypadku Y. C. zachodzą wskazane w tych przepisach przesłanki wydalenia obywatela państwa członkowskiego UE z terytorium RP;
- 2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 75, 77 §1 oraz 78 §1 kpa poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, w tym nie uwzględnienia dowodów zgłaszanych przez skarżącego, skutkujące niewyjaśnieniem stanu faktycznego, w szczególności poprzez:
- - jednostronną interpretację zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności: opinii sądowo-seksuologicznych z dnia 7 sierpnia 2000 oraz z dnia 3 października 2008 oraz postanowienia Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] grudnia 2008 w sprawie sygn. akt: [...];
- - zaniechanie przeprowadzenia dowodu z aktualnej opinii psychologa i psychiatry - na okoliczność istnienia po stronie Y. C. przesłanek wydalenia z terytorium RP wskazanych w ustawie z 14 lipca 2006;
- - zaniechanie przeprowadzenia dowodu z akt sprawy Sądu Rejonowego [...], sygn. akt: [...], w której Y. C., oskarżony o przestępstwa podobne do tych, za które odbywał karę pozbawienia wolności, których miał się dopuścić w stosunku do tej samej pokrzywdzonej - został uniewinniony od zarzucanych mu czynów;
- - nieuwzględnienie sytuacji osobistej strony, w szczególności faktu, iż nie włada on językiem polskim, jego aktualnego stanu zdrowia oraz sytuacji rodzinnej Y. C. - które rzutują na ocenę wystąpienia po jego stronie przesłanek wydalenia z terytorium RP wskazanych w art. 68a ust. 1 ustawy z 14 lipca 2006;
- - zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lekarza celem stwierdzenia, czy w aktualnym stanie zdrowia Y. C. może dopuszczać się zachowań stanowiących rzeczywiste, aktualne i dostatecznie poważne zagrożenie dla interesu społecznego;
- - nieuwzględnienie dowodów z dokumentów zgłoszonych przez skarżącego, dołączony do odwołania - na okoliczność braku istnienia po stronie Y. C. przesłanek do wydalenia z terytorium RP.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Sądy administracyjne, w tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Podstawową funkcją sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania jest ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie poprzedzające jej wydanie nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji.
Rozpatrując sprawę w oparciu o wskazane kryteria Sąd stwierdza, iż skarga jest zasadna.
Podstawę orzekania o wydaleniu z terytorium RP obywatela UE nieposiadającego prawa stałego pobytu, a to kryterium spełnia Skarżący, stanowi art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin. Zgodnie z jego brzmieniem decyzja o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może być wydana w przypadku, gdy pobyt cudzoziemca w Polsce stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub zdrowia publicznego. Jest to zatem decyzja oparta o uznanie administracyjne a przy jej podejmowaniu organ, zobowiązany art. 68 a ustawy z 14 lipca 2006 r., powinien uwzględniać zasadę proporcjonalności i opierać się wyłącznie na zachowaniu danej osoby, które stanowi rzeczywiste, aktualne i dostatecznie poważne zagrożenie dla interesu społecznego. Wcześniejsza karalność nie może stanowić samoistnej podstawy do podjęcia decyzji o wydaleniu.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w rozpoznawanej sprawie organ administracji dopuścił się naruszenia powołanych przepisów ustawy o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin w sposób mający wpływ na jej wynik.
Postępowanie administracyjne w sprawie wydalenia Skarżącego z terytorium RP zostało wszczęte w dniu 15 stycznia 2009 r., a więc jeszcze w czasie odbywania przez Skarżącego kary pozbawienia wolności. Cudzoziemiec opuścił zakład karny w dniu [...] stycznia 2009 r. a [...] stycznia został umieszczony w Areszcie w celu wydalenia.
Nasuwa się jednoznacznie wniosek, iż wbrew przepisowi art. 68 a ust. 3 ustawy z 14 lipca 2006 r. organ przyjął, iż karalność Cudzoziemca za czyn z art. 200 § 1 kk w zb. z art. 201 kk w zw. z art. 11 § 2 kk może stanowić samoistną podstawę do podjęcia decyzji o jego wydaleniu z terytorium RP.
Ta linia postępowania organu przełożyła się na nieprzeprowadzenie w toku postępowania administracyjnego dowodów z opinii biegłych z zakresu psychologii, psychiatrii i seksuologii dla ustalenia możliwych zachowań Cudzoziemca po odbyciu 5 lat kary pozbawienia wolności oraz ewentualnego aktualnego, rzeczywistego zagrażania przez niego zasadom porządku publicznego.
Na podstawie aktualnych opinii biegłych organ winien ocenić czy Skarżący stanowi obecnie zagrożenie dla interesu społecznego i czy zagrożenie to jest dostatecznie poważne, by uzasadniać podjęcie decyzji o wydaleniu.
Oparcie się organu wyłącznie na opiniach powstałych na potrzeby postępowania karnego, pochodzących z sierpnia 2000 r. i z października 2008 r. nie spełnia wymogów z art. 7, 8, 77 § 1 i 80 kpa. W ocenie Sądu organy naruszyły w toku postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zasady: dążenia do prawdy obiektywnej, pozyskiwania zaufania obywateli, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz swobodnej oceny dowodów. Nie uwzględniony został także art. 78 § 1 kpa, zgodnie z którym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu ma być okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Niespornie zgłaszane przez Skarżącego wnioski o przeprowadzenia dowodów z opinii specjalistów dotyczyły dowodów mogących mieć kluczowe znaczenie przy wydawaniu decyzji o wydaleniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stoi na stanowisku, iż nie można ustaleń i ocen z postępowań karnych przenosić wprost do postępowań administracyjnych, zastępując nimi własne postępowanie dowodowe organu, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwołał się do ustaleń zawartych w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w W. II Wydziału Karnego z dnia 18 grudnia 2008 r., [...], w przedmiocie odmowy warunkowego przedterminowego zwolnienia skazanego wobec obaw, iż nie będzie on po zwolnieniu przestrzegał porządku prawnego. Postanowienie to nie wiąże organu w zakresie ustalenia istnienia przesłanek z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin, odnoszących się do zagrożenia porządku publicznego.
Organ administracyjny zobligowany był do poczynienia własnych ustaleń dotyczących rzeczywistego, aktualnego i dostatecznie poważnego zagrożenia Strony dla interesu społecznego w kontekście jej ewentualnego wydalenia z Polski. Podobne stanowisko Sąd zajmował już w sprawie VSA/Wa 1546/07, VSA/Wa 874/09.
Nadużyciem jest, w ocenie Sądu, wywodzenie przez organ - z wypowiedzianego przez Cudzoziemca zamiaru nawiązania kontaktów z trójką wnucząt - szczególnego zagrożenia dla porządku publicznego na terytorium Polski skutkującego wydaleniem w sytuacji, gdy dzieci, obywatele [...] zamieszkują w kraju pochodzenia.
W toku ponownego rozpoznawania sprawy organ, z mocy art. 153 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu, winien naprawić wyżej wskazane błędy postępowania.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku znajduje podstawę w art. 152 p.p.s.a., o kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 p.p.s.a.