Uzasadnienie
W dniu [...] marca 2016 r. Spółdzielcza Grupa Producentów Owoców "[...]" (dalej: Grupa, Strona lub Skarżąca) złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, za okres od dnia 1 lipca 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r.
Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej: Dyrektor ARiMR lub organ I instancji) odmówił Grupie przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, za okres od dnia 1 lipca 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r.
W następstwie rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR lub organ odwoławczy) decyzją z [...] marca 2017 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z [...] lipca 2017 r. nr [...] Dyrektor ARiMR odmówił Grupie przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, za okres od dnia 1 lipca 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił m. in, że w związku ze zrealizowaniem przez Grupę inwestycji dotyczącej zakupu nowego ciągnika siodłowego z naczepą chłodniczą, zlecił wykonanie niezależnej wyceny w/w przedmiotów inwestycji przez uprawnionego rzeczoznawcę w celu ustalenia czy podane we wniosku wartości tych inwestycji nie przekraczają poziomu cen rynkowych. W związku z powołaniem biegłego rzeczoznawcy w dniu 7 lipca 2016 r. w siedzibie Grupy odbyły się oględziny nowego ciągnika siodłowego (Mercedes-Benz) z naczepą chłodniczą (Krone). Dyrektor ARiMR wskazał, że sporządzenie wyceny odbyło się zgodnie z wytycznymi określonymi w obowiązujących przepisach i standardach zawodowych. Powyższa wycena przeprowadzona została przez uprawnionego rzeczoznawcę w zakresie wyceny wartości maszyn, urządzeń, narzędzi, dysponującym wiedzą i doświadczeniem umożliwiającym wykonanie przedmiotowej wyceny oraz posiadającego niezbędne uprawnienia.
Organ I instancji wyjaśnił, że z przedłożonej przez rzeczoznawcę opinii o wartości dotyczącej ustalenia poziomu aktualnej szacunkowej wartości rynkowej ciągnika siodłowego z naczepą chłodniczą wartość przedmiotowego zestawu wynosi 930 000,00 zł, a "cena zakupu zestawu (ciągnik siodłowy z naczepą chłodniczą), przy tym wyposażeniu nie przekracza poziomu wartości rynkowej".
Zdaniem Dyrektora ARiMR zakres inwestycji dotyczącej zakupu ciągnika siodłowego z naczepą chłodniczą jest większy i odbiega od założeń określonych przez Grupę, inwestycja ta nie została zatwierdzona w planie dochodzenia do uznania (dalej: PDU). W zatwierdzonym PDU w sposób enumeratywny podano zamknięty katalog parametrów naczepy, zgodnie z którym Grupa zakładała dopuszczalną ładowność naczepy 26 700 kg, wysokość całkowitą 4 000 mm i maksymalną masę całkowitą zespołu (ciągnik + naczepa) 44.000 kg. Natomiast specyfikacja do faktury VAT nr [...] z dnia 21 grudnia 2015 r. w swej treści ściśle określa: dopuszczalną ładowność naczepy 27 978 kg, maksymalną masę całkowitą zespołu (ciągnik+naczepa) - 44.318 kg oraz wysokość całkowitą naczepy 4 010 mm z adnotacją, że "kupujący - użytkujący akceptuje niezgodne z przepisami przekroczenie wysokości całkowitej". Wprawdzie w złożonej przez Grupę po raz drugi 7 czerwca 2016 r. specyfikacji do ww. faktury sprzedawca [...] dokonał zmiany wysokości całkowitej naczepy na 4 000 mm to zawarta w niej adnotacja o akceptacji przez kupującego niezgodnej z przepisami wysokości całkowitej pozostała.
Ponadto organ I instancji wskazał, że Grupa argumentowała potrzebę zakupu ciągnika siodłowego z naczepą chłodniczą, "transportem owoców wyprodukowanych w gospodarstwach członków grupy do odbiorców hurtowych lub sieci handlowych oraz odbiorców zagranicznych". W przedmiotowym PDU Grupa określiła jednocześnie, kierunki dystrybucji owoców grupy producentów w ujęciu ilościowym oraz procentowym. W sumie sprzedaż na wskazanych kierunkach dystrybucji stanowić miała 80% produkcji. Natomiast w złożonych w dniu 7 czerwca 2016 r, wyjaśnieniach i przedstawionej kalkulacji wykorzystania ciągnika siodłowego z naczepą chłodniczą, Grupa określiła kierunki dystrybucji owoców na 2016 r. w wielkości znacznie mniejszej i odbiegającej od założonej w zatwierdzonym PDU.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w ocenie organu I instancji, dokonana inwestycja dotycząca zakupu ciągnika siodłowego (Mercedes-Benz) z naczepą chłodniczą (Krone), nie została ujęta w zatwierdzonym PDU na dany okres rozliczeniowy, nie jest dostosowana do wielkości produkcji owoców i warzyw członków grupy, z uwzględnieniem ilości owoców i warzyw i tym samym nie może być objęta do wyliczenia kosztów kwalifikowanych realizacji inwestycji.
W następstwie rozpatrzenia odwołania wniesionego od decyzji Dyrektora ARiMR z [...] lipca 2017 r. nr [...], Prezes ARiMR decyzją z [...] sierpnia 2019 r. nr [...], sprostowaną postanowieniem Prezesa ARiMR z [...] września 2019 r. nr [...], uchylił w całości decyzję organu I instancji oraz:
- • przyznał pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 32 923,31 zł za okres od 1 lipca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r.,
- • przyznał pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 899 151,36 zł za okres od 1 lipca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r.,
- • odmówił przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 215 873,64 zł za okres od 1 lipca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył przepisy prawa unijnego oraz przepisy krajowe mające zastosowanie w niniejszej sprawie.
Wskazał, że wartość poniesionych kwalifikowanych kosztów inwestycji, ujętych w zatwierdzonym PDU, przyjętych do naliczenia pomocy finansowej, wynosi 1 486 700,00 zł netto. W złożonym wniosku o przyznanie pomocy finansowej za okres od dnia 1 lipca 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. Grupa wnioskowała o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania na inwestycje związane z:
- - zakupem 4 chłodni owoców - 319 m2 - wnioskowana kwota pomocy 525 200,00 zł;
- - modernizacją hali stalowo-magazynowej z komorami chłodni owoców - wnioskowana kwota 31 500,00 zł;
- - zakupem ciągnika siodłowego z naczepą chłodniczą - wnioskowana kwota 930 000,00 zł.
Prezes ARiMR nie podzielił stanowiska organu I instancji w zakresie kwalifikowania różnic w parametrach zakupionego ciągnika siodłowego z naczepą chłodniczą jako nieujęcia przedmiotowej inwestycji w PDU. Również w zakresie niedostosowania inwestycji do wielkości produkcji owoców i warzyw członków Grupy organ odwoławczy nie podzielił argumentacji organu I instancji wskazującej, iż zmiana kierunków dystrybucji, w tym znaczne zmniejszenie procentowego wykorzystania ciągnika siodłowego na eksport, z odpowiednim zwiększeniem procentowego wykorzystania innych kanałów dystrybucji, nie uzasadnia zakupu ciągnika siodłowego przez Grupę. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w PDU Grupa wskazała, iż ciągnik siodłowy przeznaczony będzie do transportu owoców wyprodukowanych w gospodarstwach członków do odbiorców hurtowych oraz odbiorców zagranicznych. Poza tym Grupa na str. 29 w tabeli 10 PDU wskazała 50 % wykorzystanie samochodu do transportu produktów zagranicznego.
Fakt, iż Grupa nie realizuje transportu produktów na eksport w zakresie w jakim zaplanowane to zostało w PDU nie oznacza, iż samochód nie jest przez Grupę wykorzystany do transportu produktów na inne kanały dystrybucji. Dołączona do akt niniejszego postępowania karta oceny dostosowania zakresu wielkościowego oraz wydajności inwestycji objętych dofinansowaniem w ramach planu dochodzenia do uznania, do rzeczywistej wielkości produkcji owoców i warzyw zakupionych przez grupę od jej członków i sprzedanych odbiorcom zewnętrznym w ostatnim roku realizacji planu dochodzenia do uznania, sporządzona w dniu [...] lutego 2019 r. przez
Dyrektora ARiMR przeczy ustaleniom organu I instancji.
Zdaniem Dyrektora ARiMR potwierdzeniem zasadności zakupu ciągnika siodłowego są ponadto dołączone do akt sprawy dokumenty, w tym umowy na dostawy produktów Grupy. Zasadności zakupu nie wyłącza fakt, iż trasy dostaw produktów do których jest wykorzystywany zakupiony przez Grupę ciągnik siodłowy są krótsze od pierwotnie zaplanowanych, a które to nie zostały przez Grupę zmienione z własnej inicjatywy, a są wynikiem wprowadzonego w sierpniu 2014 r. embarga przez Federację Rosyjską na polskie produkty.
Mając na uwadze powyższe, w opinii Prezesa ARiMR koszt zakupu przez Grupę ciągnika siodłowego z naczepą należy uznać za koszt kwalifikowany, jednakże nie we wnioskowanej przez Grupę w wysokości, tj. 930 000,00 zł.
Organ odwoławczy stwierdził, że mając wątpliwości co do racjonalności poniesionego przez Grupę kosztu zakupu ciągnika siodłowego z naczepą, zlecił [...] Sp. z o.o., przeprowadzenie wyceny tego zakupu. Wskazał, że w dniu 11 lipca 2019 r. do ARiMR wpłynęły:
- 1) wycena nr [...] z dnia 3 lipca 2019 r. dotycząca ciągnika samochodowego marki: MERCEDES-BENZ, wersja: 1845 LS, model pojazdu 1845 Actros E6 18.0t, rok produkcji: 2015, V1N: [...], wskazująca kwotę 418 600 zł jako wartość rynkową;
- 2) wycena nr [...] z dnia 3 lipca 2019 r. dotycząca naczepy marki: KRONE, wersja: Cool Liner, model pojazdu SD Steel 36,0, rok produkcji: 2015, VIN: [...], wskazująca kwotę 225 000 zł jako wartość rynkową.
Mając na uwadze fakt, iż po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, koszt zakupu ciągnika siodłowego w wysokości 482 700 zł (643 600 zł (225 000 zł + 418 600 zł) x 75 %) został uznany przez Prezesa ARiMR za koszt kwalifikowany, wyliczona przez Prezesa ARiMR kwota pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania wyniosła 932 074,67 zł (449 374,67 zł + 482 700 zł).
Zgodnie z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej Grupa wnioskowała o wypłatę kwoty pomocy w wysokości 1 147 948, 31 zł. Łączna wnioskowana kwota należnej pomocy ustalona przez Prezesa ARiMR - 932 074,67 zł. Różnica pomiędzy kwotą wnioskowaną a kwotą należną wyniosła 215 873,64 zł. Kwota wnioskowana przekracza kwotę należną o więcej niż 3 % - 1 147 948,31 zł/ 215,873,64 zł x 100%- 18,80% co uzasadniało, zdaniem Prezesa ARiMR, nałożenie na Grupę odpowiedniej kary na podstawie art. 61 ust. 3 rozporządzenia nr 2017/891.
Dokonując oceny złożonej na etapie I instancji opinii biegłego Prezes ARiMR stwierdził, że jest ona nieprzekonująca. Powołany przez organ Ii instancji biegły po dokonaniu oceny stwierdził, że cena za zakup samochodu ciężarowego wraz z naczepą wynosi w sumie 643 600,00. Mając na uwadze fakt, że cena za ten samochód ciężarowy wraz z naczepą wskazana przez Grupę wynosi 930 000,00 zł to różnica pomiędzy tymi wartościami jest nie do zaakceptowania przez Prezesa ARiMR. Różnica pomiędzy dwiema cenami określonymi przez biegłych jest zbyt duża by móc powiedzieć, że zaproponowany przez Grupę koszt do refundacji mógł zostać przez organ nie zauważony i pominięty w przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie pomocy finansowej z dnia 7 marca 2016 r.
W związku z powyższym zdaniem Prezesa ARiMR zasadnym jest uchylenie w całości zaskarżonej decyzji o odmowie przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym pianie dochodzenia do uznania oraz:
- • przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 32 923, 31 zł za II półrocze 2015 roku realizacji planu dochodzenia do uznania,
- • przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 899 151,36 zł (932 074,67 zł - 32 923,31 zł) za II półrocze 2015 roku realizacji planu dochodzenia do uznania,
- • odmówienie przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 215 873,64 zł.
Grupa wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Prezesa ARiMR w części odmawiającej przyznania wnioskowanej pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania.
Pismem procesowym z 11 marca 2020 r. Grupa uzupełniła skargę i wniosła o uwzględnienie faktu, że przeprowadziła postępowanie przetargowe ofertowe na zakup ciągnika siodłowego z naczepą chłodniczą. Postepowanie to określiło cenę rynkową kupowanego sprzętu, wybrano najkorzystniejszą ofertę o najniższej cenie firmy [...] z którą Skarżąca zawarła wiążącą umowę. Grupa podkreśliła, że spełniła wszystkie wymogi uzyskania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji i przedstawiła faktury potwierdzające wysokość kosztów poniesionych na zrealizowanie inwestycji. Natomiast wydanie decyzji rozstrzygającej zajęło ARiMR ponad 3 lata, a działania ARiMR ograniczone zostały do uzyskania dodatkowej opinii rzeczoznawcy sporządzonej w dniu 11 lipca 2019 r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) oraz pkt 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga jest zasadna, ponieważ w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, uregulowanych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 60 ze z.; dalej: k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przypomnieć należy, że kontrolowane przez Sąd postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją w części odmawiającej przyznania pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji (zakupu ciągnika siodłowego z naczepą chłodniczą) zainicjowane zostało wnioskiem Skarżącej o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, za okres od dnia 1 lipca 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r.
Do wniosku Skarżącej zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. Urz. UE L 299 z 16 listopada 2007 r., str. 1, ze zm.; dalej: rozporządzenie nr 1234/2007), które zostało zastąpione od dnia 1 stycznia 2014 r. rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającym rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347/671 z dnia 20 grudnia 2013 r.; dalej: rozporządzenie nr 1308/2013) oraz rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz. U. UE L z dnia 25 maja 2017 r.; dalej: rozporządzenie nr 2017/891).
Spośród regulacji krajowych zastosowanie w rozpatrywanej sprawie mają przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2019 r. poz. 935; dalej: ustawa) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2018 r., poz. 938; dalej: rozporządzenie wykonawcze).
Zgodnie z art. 103 a ust. 1 rozporządzenia nr 1234/2007 oraz art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy, pomoc finansowa jest udzielana wstępnie uznanym grupom producentów owoców i warzyw na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. W art. 61 rozporządzenia nr 2017/891 w ust. 1 wskazano, że płatności oblicza się na podstawie kwalifikujących się działań, w ust. 2 podano, że państwo członkowskie sprawdza wniosek o przyznanie pomocy i określa kwoty, które kwalifikują się do otrzymania wsparcia; państwo członkowskie ustala kwoty, które: a) byłyby wypłacone beneficjentowi w oparciu o sam wniosek, b) będą wypłacone beneficjentowi po sprawdzeniu kwalifikowalności wniosku. Art. 61 ust. 3 rozporządzenia nr 2017/891 stanowi natomiast, że jeżeli kwota określona na podstawie ust. 2 lit. a) przekracza kwotę określoną zgodnie z ust 2 lit b) o więcej niż 3 %, nakłada się odpowiednią karę.
Kwota kary jest równa różnicy między kwotami obliczonymi zgodnie z ust 2 lit. a) i b). Jeżeli jednak organizacja producentów może wykazać, że nie jest odpowiedzialna za włączenie niekwalifikowalnej kwoty, nie stosuje się żadnej kary.
Stosownie do § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw, zwanej dalej "grupą", jest przyznawana pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji związanych ze zbiorem, przechowywaniem, magazynowaniem, przygotowaniem do sprzedaży owoców i warzyw, ujętych w grupie lub grupach produktów, dla których grupa została wstępnie uznana, jeżeli:
- 1) inwestycja lub jej etap:
- a) zostały ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania na dany okres rozliczeniowy,
- b) zostały zrealizowane,
- c) są dostosowane do wielkości produkcji owoców i warzyw członków grupy, z uwzględnieniem ilości owoców i warzyw (...)
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego potwierdzeniem spełniania przez grupę warunków przyznania pomocy finansowej, o której mowa w § 1 ust. 1, jest:
- 2) złożenie faktury albo dokumentu o równoważnej wartości dowodowej, potwierdzających wysokość kosztów poniesionych na zrealizowanie inwestycji lub jej etapu, wystawionych w okresie rozliczeniowym, w którym inwestycja lub jej etap zostały ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, z wyjątkiem faktur zaliczkowych, które mogą być wystawione przed tym okresem,
- 5) w przypadku zakupu nowych maszyn, urządzeń lub samochodów ciężarowych – co najmniej trzech zapytań ofertowych oraz co najmniej trzech ofert określających ceny rynkowe przedmiotu inwestycji, otrzymanych od dostawców, do których skierowano zapytania ofertowe, określających ceny rynkowe producenta, zawierające parametry techniczne nabywanej inwestycji ze wskazaniem kryterium wyboru dostawcy przyjętego przez grupę lub w przypadku braku co najmniej trzech ofert – oświadczenia zawierającego uzasadnienie powodu, dla którego nie jest możliwe przedłożenie co najmniej trzech ofert.
Jednocześnie, stosownie do pkt 13 załącznika do rozporządzenia wykonawczego – Wykaz kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania - kwalifikowanymi kosztami inwestycji są koszty: zakupu dodatkowych urządzeń na samochodach ciężarowych, przeznaczonych do transportu chłodniczego lub w kontrolowanej atmosferze.
Prezes ARiMR w zaskarżonej decyzji nie podzielił stanowiska Organu I instancji w zakresie nie spełnienia przez Grupę przesłanek z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c) rozporządzenia wykonawczego w odniesieniu do wydatku poniesionego przez Grupę na zakupu ciągnika siodłowego marki Mercedes-Benz wraz z naczepą Krone.
Organ odwoławczy zakwestionował natomiast cenę nabycia tego pojazdu wraz z naczepą w kwocie 930 000 zł netto wynikającą z faktury VAT nr [...] z 21 grudnia 2015 r. wystawionej na Skarżącą przez [...]. Podkreślić należy, że Prezes ARiMR kwestionując wartość rynkową zakupionego pojazdu z naczepą oparł się na wycenach z 3 lipca nr 1000/06/2019 (dotyczy ciągnika siodłowego) oraz nr 1036/06/2019 (dotyczy naczepy) sporządzonych przez [...] Sp. z o. o. Wyceny te wskazywały na wartość rynkową netto ciągnika siodłowego na dzień 1 stycznia 2016 r. – 418 600 zł oraz wartość rynkową netto naczepy na dzień 21 grudnia 2015 r. – 225 000 zł. (łączna wartość netto 643 600 zł.). Wskazane wyceny zlecone zostały przez Prezesa ARiMR na etapie postępowania odwoławczego w dniu 26 czerwca 2019 r. pomimo uzyskania przez organ I instancji opinii z 25 lipca 2016 r. o wartości dotyczącej ustalenia poziomu aktualnej szacunkowej wartości rynkowej ciągnika siodłowego i naczepy sporządzonej przez J. C. biegłego rzeczoznawcę SITR nr [...] z zakresu wyceny m.in. maszyn, urządzeń, wyposażenia i środków transportu – powołanego przez organ I instancji postanowieniem z [...] czerwca 2016 r. Opinia z 25 lipca 2016 r. potwierdzała wartość rynkową netto ciągnika siodłowego i naczepy w wysokości 930 000 zł netto i została przyjęta przez organ I instancji bez żadnych zastrzeżeń.
Prezes ARiMR nie wyjaśnił w żaden sposób dlaczego opinia biegłego rzeczoznawcy z 25 lipca 2016 r. korzystna dla Skarżącej jest,,nieprzekonująca’’ i dlaczego w związku z tym zachodziła potrzeba zlecenia dodatkowych wycen, które ostatecznie okazały się niekorzystne dla Skarżącej. Organ odwoławczy nie wskazał w ogóle dlaczego nie uwzględnił powyższej opinii, tj. odmówił jej wiarygodności i mocy dowodowej, nie wyjaśnił dlaczego zdecydował się na uzyskanie dodatkowych wycen. Również z wywołanych kolejnych wycen z 3 lipca 2019 r., uzyskanych na etapie postępowania odwoławczego, nie wynika powód tak dużych rozbieżności, sięgających niemalże 30%, w ustaleniu wartości rynkowej ciągnika siodłowego i naczepy zakupionych przez Skarżącą. Zarówno opinia jak i wyceny dotyczyły tego samego przedmiotu i sporządzone zostały przez biegłych rzeczoznawców samochodowych. Nie jest znany w ogóle powód tak dużej różnicy w ustalonej wartości rynkowej ciągnika siodłowego i naczepy przez biegłych rzeczoznawców.
W tej sytuacji oparcie się przez organ odwoławczy na wycenach ciągnika siodłowego i naczepy z 3 lipca 2019 r., które są niekorzystne dla Skarżącej względem pierwotnej opinii o ich wartości rynkowej z 25 lipca 2016 r., nosi cechy dowolności i nie uwiarygadnia ustaleń faktycznych tego organu. Orzeczenie na tej podstawie przez Prezesa ARiMR o odmowie przyznania pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji nie mogło zostać zaakceptowane przez Sąd.
Przedstawiając powyższe Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postepowania administracyjnego, które obligują organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Stwierdzone wady postępowania świadczą również o naruszeniu wynikającej z art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ z jej uzasadnienia nie wynika dlaczego organ odwoławczy odmówił wiarygodności i mocy dowodowej opinii biegłego rzeczoznawcy J. C. z 25 lipca 2016 r. potwierdzającej wartość rynkową ciągnika siodłowego i naczepy na poziomie 930 000 zł netto. Wskazane naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Orzekając ponownie w sprawie Prezes ARiMR zobligowany będzie do uwzględnienia oceny prawnej zaprezentowanej przez Sąd. Organ odwoławczy powinien w szczególności wyjaśnić przyczyny rozbieżności w wycenach wartości rynkowej ciągnika siodłowego i naczepy. W tym celu powinien zwrócić się do rzeczoznawcy samochodowego z [...] Sp. z o. o., który sporządził wyceny z dnia 3 lipca 2019 r. aby odniósł się do pierwotnej opinii biegłego z 25 lipca 2016 r. i wskazał powody rozbieżności w opiniach. Jeżeli to okaże się niewystarczające organ odwoławczy powinien rozważyć powołanie kolejnego biegłego, który przedstawi wycenę wartości rynkowej zakupionego przez Skarżącą ciągnika siodłowego z naczepą oraz odniesie się do dotychczasowych wycen, co powinno umożliwić w sposób nie budzący wątpliwości ustalić wartość rynkową pojazdu z naczepą i rozstrzygnąć w sprawie przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów poniesionych na zakup ciągnika i naczepy.
Organ odwoławczy powinien mieć także na względzie okoliczność, że skoro w sprawie doszło już do powołania biegłych, pomimo, że co do zasady w przypadku zakupu nowych samochodów i urządzeń potwierdzeniem spełnienia warunków przyznania pomocy jest złożenie dokumentów wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 2 i pkt 5 rozporządzenia wykonawczego, a dokument wystawiony przez uprawnionego rzeczoznawcę potwierdzający wartość rynkową inwestycji wymagany jest przy zakupie używanego urządzenia i samochodu ciężarowego (§ 4 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego), to tym bardziej nie do zaakceptowania jest dowolne uznanie w zakresie wiarygodności dowodów z opinii biegłych.
W tym stanie rzecz, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.