Uzasadnienie
Przedmiotem skargi, wniesionej przez F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: strona lub skarżąca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Ministra Finansów z [...] grudnia 2013 r., nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z [...] lipca 2013 r. nr [...], wydanej w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z [...] lutego 2010 r., nr [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] października 2012 r. do Ministerstwa Finansów wpłynął wniosek skarżącej o wznowienie postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia na prowadzenie salonu gier na automatach w Z., zakończonego decyzją ostateczną z [...] lutego 2010 r., nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie wniosku strony o przedłużenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach urządzanych w tym salonie gier na automatach.
W uzasadnieniu swojego wniosku skarżąca wskazała, że zasługuje on na uwzględnienie z uwagi na fakt wydania w dniu 19 lipca 2012 r. przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyroku w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C-217/11.
Decyzją z [...] listopada 2012r., nr [...] odmówił wznowienia przedmiotowego postępowania. W wyniku rozpoznania odwołania Minister Finansów decyzją z [...] kwietnia 2013r., nr [...] uchylił decyzję własną z [...] listopada 2012r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Następnie Minister Finansów postanowieniem z [...] maja 2013r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z [...] lutego 2010r. w przedmiocie umorzenia postępowania o przedłużenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach urządzanych w salonie gier na automatach w Z., w celu przeprowadzenia postępowania, o którym mowa w art. 243 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (aktualny tekst jednolity Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm., dalej: O.p.). Po przeprowadzeniu postępowania co do przesłanek wznowienia - nie stwierdził istnienia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 11 O.p. i tym samym decyzją z [...] lipca 2013 r. o wskazanym wyżej numerze - stosownie do art. 245 § 1 pkt 2 O.p. - odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z [...] lutego 2010r.
Pismem z [...] sierpnia 2013 r. (data nadania) skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji.
Minister Finansów decyzją z [...] grudnia 2013 r., nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z [...] lipca 2013 r., wydanej w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z [...] lutego 2010 r.
W uzasadnieniu organ wskazał na brak przesłanek przewidzianych przepisami art. 240 § 1 pkt 11 O.p. Minister wskazał, że decyzja z [...] lipca 2013 r. wydana została zgodnie z dyspozycją art. 245 § 1 pkt 2 O.p. i że zasadnie odmówiono uchylenia decyzji ostatecznej z [...] lutego 2010 r.
F. Sp. z o.o. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Finansów z [...] grudnia 2013 r. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoją wcześniejszą argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz.. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W tej sytuacji sąd rozpoznając sprawę uznał, że jest zasadnym uchylenie decyzji Ministra Finansów z [...] grudnia 2013 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję własną z [...] lipca 2013 r. nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej z [...] lutego 2010 r., nr [...], z uwagi na treść przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.
Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Uchylenie decyzji lub postanowienia z uwagi na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego nastąpi w wypadku stwierdzenia jednej z przesłanek tego wznowienia określonych w odpowiedniej ustawie procesowej. Chodzi tu głównie o przesłanki wznowienia określone w art. 145 § 1 pkt 1-8 i art. 145a § 1 k.p.a. oraz w art. 240 § 1 pkt 1-8 O.p.
Należy przy tym podkreślić, że naruszenie prawa będące podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy (patrz: komentarz do art. 145 p.p.s.a, A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, K. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2011).
Sąd pragnie też wskazać, na co też zwraca uwagę doktryna (patrz J. Borkowski w aprobującej glosie do wyroku NSA z 21 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1628/08, OSP 2011, z. 2), że art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. nie może być wykładany jako samodzielna podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji, bo jest to jedynie norma odsyłająca, a "naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego" muszą być ustalane na podstawie regulacji zawartych w ustawach odrębnych.
W literaturze przeważa pogląd, że sąd administracyjny jest obowiązany uchylić decyzję (postanowienie), jeżeli stwierdzi jedną z przesłanek wznowienia postępowania (patrz: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., 2007, s. 452, 453 i T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu..., 2005, s. 453). Podobne stanowisko zajmuje T. Kiełkowski (patrz: Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jako przesłanka uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, PPP 2008, nr 4, s. 59 i n.). Autor przyznaje, że termin "naruszenie prawa", użyty w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., można kojarzyć wyłącznie z sytuacją, w której organowi orzekającemu w sprawie administracyjnej można zarzucić działanie sprzeczne z obowiązującymi go przepisami prawa procesowego lub wyjątkowo materialnego. Autor uważa, że za przyjęciem, iż każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego może być przesłanką uchylenia decyzji przez sąd, przemawia również to, że takie rozwiązanie przyspieszy i uprości osiągnięcie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (tamże, s. 62). Zbliżone stanowisko zajmuje J.P. Tarno (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi..., 2008, s. 360–361).
Natomiast NSA w wyroku z 12 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2045/04 (M. Pod. 2006, nr 3 s. 45), zajął odmienne stanowisko i uznał, że uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na zaistnienie okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania administracyjnego możliwe będzie wówczas, gdy przesłanką tego wznowienia było naruszenie prawa. Podobny pogląd NSA sformułował w tej kwestii m.in. w wyrokach z 23 września 2004 r. (sygn. akt I FSK 641/04, LEX nr 133764) oraz z 25 listopada 2005r. (sygn. akt I FSK 306/05, LEX nr 187617). Stanowisko przyjęte w przywołanych wyrokach należy uznać za słuszne. Podzielając powyższy pogląd należy wskazać, że zasadność uznania, iż art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. dotyczy tylko tych podstaw wznowienia postępowania, które są tożsame z "naruszeniem prawa", potwierdzają wnioski wypływające z wykładni gramatycznej tego przepisu. Uzasadniony wydaje się także pogląd, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., jako unormowanie określające jedną z podstaw orzeczenia sądu administracyjnego, nie powinien podlegać wykładni rozszerzającej (patrz: komentarz do art. 145 p.p.s.a, A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, K. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu....).
Przepis art. 240 § 1 pkt 3 O.p. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132 tej ustawy.
Przepis art. 130 § 1 pkt 6 O.p. z kolei stanowi, że pracownik urzędu gminy (miasta), starostwa, urzędu marszałkowskiego, izby skarbowej, Biura Krajowej Informacji Podatkowej, funkcjonariusz celny lub pracownik urzędu celnego, izby celnej, urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz członek samorządowego kolegium odwoławczego podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.
Z akt administracyjnych, przesłanych przy skardze przez organ do tut. sądu wynika, że decyzja Ministra Finansów z [...] lipca 2013 r., nr [...], wydana - po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego - w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z [...] lutego 2010 r., nr [...], została wydana przez A. R., która z kolei była jedną z osób biorących udział w wydaniu decyzji z [...] lutego 2010 r., o czym świadczy jej podpis i pieczęć imienna widniejąca na tej decyzji. Sytuacji tej nie zmienia fakt, że osobą podpisującą samą decyzję był G. S., jednakże fakt opatrzenia egzemplarza decyzji, jaki został w organie i został przedstawiony sądowi, podpisami osób biorących udział w wydawaniu decyzji, czyli jej sporządzeniu lub aprobowaniu, wypełnia – zdaniem sądu – przesłankę wskazaną w cyt. przepisie art. 130 § 1 pkt 6 O.p.
Trzeba też wskazać, że Minister Finansów - wydając zaskarżoną decyzję z [...] grudnia 2013 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Ministra Finansów z [...] lipca 2013 r. – nie zauważył, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem cyt. przepisu art. 130 O.p., gdyż osoba, która brała udział w wydaniu decyzji, tj. decyzji ostatecznej z [...] lutego 2010 r. nr [...], wydała decyzję w trybie nadzwyczajnym, dokonując oceny zgodności z prawem tej decyzji, działając tym samym z naruszeniem art. 240 § 1 pkt 3 O.p.
Tym samym – przy rozpoznaniu wniosku skarżącej – organ winien przeprowadzić to postępowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa procesowego, określonego przepisami ustawy Ordynacja podatkowa.
Z uwagi na powyższe, nie przesądzając ostatecznego merytorycznego wyniku sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Odnośnie wniosku o zwrot kosztów, to sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do kosztów tych zalicza się między innymi koszty sądowe, w tym wpis, a także wynagrodzenie pełnomocnika (w tym przypadku radcy prawnego) reprezentującego stronę skarżącą, o czym stanowi art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. Wniosek o zwrot kosztów sąd rozstrzygnął zatem w oparciu o wskazane przepisy, zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 457 zł, stanowiącą sumę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego (200 zł) oraz wynagrodzenia radcy prawnego (240 zł), jak również zwrot uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).