Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A. P. (dalej: "Skarżący", "wnioskodawca" lub "Strona") jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Dyrektor", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z [...].09.2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] w W. (dalej: "Kierownik" lub "organ I instancji") z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018.
Rozstrzygnięcie podjęte zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym.
A. P. złożył w dniu [...] maja 2018 r. wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 wraz załącznikami graficznymi, na których wskazał położenie działek rolnych. Do wniosku załączył umowę kontraktacji ziemniaków skrobiowych zawartą w dniu [...] marca 2018 r. W dniach [...].07.2018 r., [...].07.2018 r., [...].07.2018 r., [...].07.2018 r. Skarżący złożył zmiany do wniosku.
Po rozpatrzeniu wniosku organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej w części dotyczącej powierzchni wycofanej w dniu [...].07.2018 r. i powierzchni wycofanej w dniu [...].07.2018 r. oraz w sprawie przyznania płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno w części dotyczącej powierzchni wycofanej w dniu [...].07.2018 r.
Ponadto organ I instancji odmówił przyznania Stronie płatności do powierzchni uprawy ziemniaków skrobiowych i przyznał:
- - jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,
- - płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,
- - płatność redystrybucyjną w wysokości [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,
- - płatność do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno w wysokości [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego.
Skarżącemu przyznano również kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...]zł.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ I instancji ustalając powierzchnie kwalifikujące się do poszczególnych płatności uwzględnił powierzchnie maksymalnego kwalifikowalnego obszaru. Na tej podstawie wykluczył powierzchnię 0,11 ha działki [...]; 0,13 ha działki [...] oraz 0,01 ha działki [...]. Łączna powierzchnia przedeklarowania wyniosła 0,21 ha. Kierownik stwierdził również, że Skarżący nie zgłosił powierzchni gruntów rolnych na działkach rolnych: 0,01 ha działki [...]; 0,23 ha działki [...] oraz 0,21 ha działki [...]; 0,01 ha działki [...]; 0,03 ha działki [...] oraz [...]. Łączna powierzchnia niezgłoszona wyniosła 0,49 ha.
Jednolitą płatność obszarową i za zazielenienie przyznano do powierzchni stwierdzonej - 69,91 ha. Płatność redystrybucyjną przyznano do powierzchni pomniejszonej o 3 ha. Płatność do powierzchni roślin strączkowych przeznaczonych na ziarno przyznano uwzględniając zmianę wniosku z 04.07.2018 r. do powierzchni 0,22 ha. W przypadku płatności do uprawy ziemniaków skrobiowych powierzchnię 5,97 ha kwalifikującą się do przyznania tej płatności organ ustalił na podstawie umowy kontraktacji ziemniaków. Na podstawie art. 19 ust. 1 rozporządzenia Komisji UE nr 640/2014 płatność została odmówiona wnioskodawcy.
W dniu [...].05.2019 r. Skarżący złożył odwołanie od decyzji z [...] kwietnia 2019 r. Skarżący wyjaśnił, że deklaracja łubinu wąskolistnego przeznaczonego na ziarno wynosiła 3,19 ha, zaś płatność do powierzchni upraw ziemniaków powinna zostać przyznana do powierzchni 5,97 ha.
Decyzją z [...] września 2019 r. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Dyrektor wyjaśnił, że rolnik w złożonym wniosku wskazał nie tylko powierzchnie działek rolnych do których ubiegał się o przyznanie płatności, ale także położenie tych działek - tj. określił numery działek ewidencyjnych, a na załączniku graficznym wskazał dokładnie granice działki rolnej, która została określona w części opisowej wniosku (tabeli VII i VIII). Z treści wniosku złożonego przez Stronę deklaracja działek rolnych do których wnioskodawca wnosił o przyznanie płatności do ziemniaków skrobiowych widniejąca w Tabeli VIII - oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych wynosiła 7,38 ha. Dyrektor wskazał, że organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany do zweryfikowania, czy zadeklarowana do przyznania danej płatności powierzchnia spełnia wymogi przyznania płatności.
W przypadku płatności do powierzchni uprawy ziemniaków skrobiowych weryfikacji dokonuje się na podstawie umowy kontraktacji dołączanej do wniosku bądź kontroli terenowej, o ile taka kontrola jest przeprowadzana.
Podkreślił, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Komisji UE nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. "niezgodność" oznacza w odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności, zobowiązań lub innych obowiązków związanych z warunkami przyznania pomocy lub wsparcia, o których mowa w art. 67 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 - każdy przypadek nieprzestrzegania tych kryteriów kwalifikowalności, zobowiązań lub innych obowiązków. Niezgodność dotyczy zatem każdego przypadku nieprzestrzegania wymogów przyznania płatności, a nie tylko tych które są wynikiem świadomego i celowego błędu wnioskodawcy. W sytuacji jeśli powierzchnia uprawy ziemniaków skrobiowych zadeklarowana do płatności we wniosku przekracza powierzchnię określoną w umowie kontraktacji pojawia się przesłanka niezgodności kryterium kwalifikowalności opisanym w art. 15 ust. 3 pkt 2 ustawy o płatnościach.
Ponadto organ administracji przedstawił definicję pojęcia "obszar zatwierdzony". W przypadku systemów pomocy obszarowej jest to obszar, w odniesieniu do którego spełniono wszystkie kryteria kwalifikowalności lub inne obowiązki związane z warunkami przyznania pomocy, bez względu na liczbę uprawnień do płatności, które posiada beneficjent. Obszar zatwierdzony w rozpatrywanym przypadku wyniósł 5,97 ha wobec powierzchni 7,38 ha zadeklarowanej we wniosku.
Organ II instancji wskazał, że jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru zatwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20 % obszaru zatwierdzonego, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Jeśli różnica przekracza 50 % w odniesieniu do danej grupy upraw, nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego.
Ponadto wnioskodawca podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym. W rozpoznawanej sprawie różnica procentowa między obszarem zadeklarowanym do płatności do uprawy ziemniaków skrobiowych i obszarem zatwierdzonym odniesiona do obszaru zatwierdzonego, wyniosła 23,62 %, co skutkowało odmową przyznania płatności do powierzchni uprawy ziemniaków skrobiowych.
Dyrektor wskazał, że stwierdzona niezgodność nie była wynikiem działania siły wyższej, błędem organu, a wina polegająca na niespełnieniu warunków przyznania płatności do powierzchni uprawy ziemniaków skrobiowych leży po stronie wnioskodawcy, który nie wykazał, że nie jest winien stwierdzonej niezgodności. Nieprawidłowe wypełnienie wniosku w zakresie powierzchni kwalifikującej się do płatności obciąża wnioskodawcę.
Organ II instancji przypomniał, że wnioski o przyznanie pomocy, wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku pod warunkiem, że beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym. W ocenie organu odwoławczego błąd popełniony w deklaracji powierzchni do przyznania płatności do uprawy ziemniaków skrobiowych nie miał charakteru błędu oczywistego.
Organ II instancji stwierdził, że w zakresie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie i redystrybucyjnej organ I instancji prawidłowo ustalił powierzchnie kwalifikujące się do przyznania tych płatności, kwoty płatności zostały ustalone prawidłowo, a sposób wyliczenia poszczególnych kwot płatności, zmniejszenia wynikające z zastosowania współczynnika korygującego, przepisy zastosowane w sprawie, zostały szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu decyzji wydanej w I instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- 1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego: dalej: "k.p.a." poprzez dokonanie błędnych ustaleń stanu faktycznego oraz nieprawidłową ocenę materiału dowodowego przez organ II Instancji, skutkujące niesłusznym przyjęciem, że błąd popełniony w deklaracji powierzchni do przyznania płatności do uprawy ziemniaków skrobiowych nie ma w okolicznościach niniejszej sprawy charakteru oczywistego, co skutkowało stwierdzeniem braku podstaw do uznania popełnionego błędu jako oczywistego oraz braku podstaw do odstąpienia od kary administracyjnej skutkującej odmową przyznania płatności do powierzchni upraw ziemniaków skrobiowych w oparciu o art. 64 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1306/2013, co doprowadziło do utrzymania w mocy wadliwej decyzji organu I Instancji;
- 2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń stanu faktycznego oraz nieprawidłową ocenę materiału dowodowego przez organ II Instancji, skutkujące niesłusznym przyjęciem, że niezaznaczenie przez Skarżącego we wniosku, że ubiega się o przyznanie płatności dodatkowej roślin strączkowych za ziarno, oznacza, że nie zgłosił żądania o objęcie płatnością dodatkową również działek [...] o powierzchni 0,59 ha, [...] o powierzchni 0,82 ha, [...] o powierzchni 1,56 ha, podczas gdy intencją Strony było przyznanie płatności dodatkowej roślin strączkowych za ziarno również w odniesieniu do tych działek, co wynikało z załącznika graficznego dołączonego do przedmiotowego wniosku, co doprowadziło do utrzymania w mocy wadliwej decyzji organu I Instancji w zakresie przyznania zaniżonej płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno za rok 2018 jedynie w wysokości 156,72 zł;
- 3. art. 7, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 136 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 pkt 1,2, 3, i 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez niepodjęcie przez organ II Instancji stosownych działań w celu wyjaśnienia, jaka była intencja składającego wniosek o przyznanie płatności na rok 2018 w sytuacji jaka miała miejsce w przedmiotowej sprawie, tj. w zakresie deklarowanej powierzchni uprawy ziemniaków skrobiowych we wniosku Skarżącego oraz w zakresie braku zaznaczenia na wniosku ubiegania się o przyznanie płatności dodatkowej roślin strączkowych na ziarno, co doprowadziło do utrzymania w mocy wadliwej decyzji organu I Instancji w zakresie odmowy przyznania Stronie płatności do powierzchni uprawy ziemniaków skrobiowych za rok 2018 oraz w zakresie przyznania zaniżonej płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno za rok 2018 jedynie w wysokości [...] zł.
Podnosząc powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania sądowo-administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Wniósł również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z oświadczenia pracownika biura doradztwa rolniczego z [...] października 2019r. na okoliczność popełnienia przez Skarżącego oczywistego błędu w deklaracji powierzchni do przyznania płatności do uprawy ziemniaków skrobiowych, intencji Strony, co do przyznania płatności dodatkowej roślin strączkowych za ziarno również w odniesieniu do działek [...] o powierzchni 0,59 ha, [...] o powierzchni 0,82 ha, [...] o powierzchni 1,56 ha.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst. jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), w którym wskazano, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią bez wątpienia sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Z uwagi na zakres zarzutów podniesionych w skardze, Sąd stwierdza, że kwestią sporną pomiędzy stronami jest zasadność odmowy przyznania Skarżącemu płatności związanej do powierzchni uprawy ziemniaków skrobiowych oraz przyznania zaniżonej (w ocenie Strony) płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno za 2018 r. Poza sporem pozostaje natomiast kwestia przyznania Skarżącemu pozostałych płatności, jak również zwrotu dyscypliny finansowej.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle tak zarysowanego przedmiotu sporu, Sąd nie stwierdził takiego rodzaju naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania tego aktu z obrotu prawnego. Za podstawę wyroku Sąd przyjął zaś prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu organu odwoławczego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09; opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), podzielając w pełni stanowisko i argumentację przedstawioną przez organ.
Oceniając zasadność odmowy przyznania Stronie płatności związanej do powierzchni uprawy ziemniaków skrobiowych wskazać należy, że zgodnie ze znajdującym w sprawie zastosowanie art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1312), dalej "ustawa o płatnościach", płatność związana do powierzchni uprawy ziemniaków skrobiowych jest przyznawana rolnikowi:
- 1. jeżeli zawarł:
- a) umowę na uprawę ziemniaków skrobiowych, w której rolnik zobowiązuje się do wytworzenia i dostarczenia podmiotowi, którego przedmiot działalności obejmuje wytwarzanie skrobi lub wyrobów skrobiowych, określonej ilości ziemniaków skrobiowych z określonej powierzchni gruntów, a podmiot ten zobowiązuje się te ziemniaki odebrać w umówionym terminie, zapłacić za nie umówioną cenę i wyprodukować z nich skrobię lub wyroby skrobiowe, lub
- b) umowę z:
- - grupą producentów rolnych, której jest członkiem, lub
- - organizacją producentów uznaną na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 671, z późn. zm.), której jest członkiem, lub
- - zrzeszeniem organizacji producentów uznanym na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, do którego należy organizacja producentów, której jest członkiem, w której rolnik zobowiązuje się do wytworzenia i dostarczenia grupie, organizacji lub zrzeszeniu określonej ilości ziemniaków skrobiowych z określonej powierzchni gruntów, a grupa, organizacja lub zrzeszenie zobowiązują się te ziemniaki odebrać w umówionym terminie, zapłacić za nie umówioną cenę i przeznaczyć te ziemniaki na produkcję skrobi lub wyrobów skrobiowych;
- 2) do powierzchni uprawy ziemniaków skrobiowych, lecz nie większej niż powierzchnia gruntów określona w umowie, o której mowa w pkt 1 lit. a lub b.
W badanej sprawie Skarżący we wniosku zadeklarował do płatności działki rolne o powierzchni 7,38 ha, tymczasem z załączonej do wniosku umowy kontraktacji wynikało, że umową tą objęta była powierzchnia 5,97 ha. Biorąc powyższe pod uwagę wskazać należy, że Skarżący dołączając do wniosku umowę kontraktacji wiedział o określonej w niej powierzchni plantacji ziemniaków skrobiowych, tj. 5,97 ha, a złożony wniosek obejmował powierzchnię 7,38 ha, czyli większą od określonej w umowie kontraktacji. Powtórzyć należy, że z przytoczonych wcześniej przepisów wynika, że powierzchnia zatwierdzona do płatności do ziemniaków skrobiowych nie może być większa niż powierzchnia objęta umową kontraktacji.
Jeżeli Strona (jak w niniejszym przypadku i co pozostaje poza sporem) zadeklarowała we wniosku powierzchnię większą niż w umowie, wówczas powierzchnia stwierdzona jest powierzchnią z umowy, a do różnicy powierzchni nie przyznaje się płatności i stanowi ona podstawę do nałożenia sankcji określonych w art. 19 ust. 1 rozporządzenia Komisji UE nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48 ze zm.). Przepis ten stanowi, że: "Jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru zatwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20% obszaru zatwierdzonego, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego".
Jak wyliczył i wyjaśnił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, w rozpoznawanym przypadku różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku (7,38 ha) i powierzchnią stwierdzoną (5,97 ha) wyniosła 23,62 %, a w myśl wyżej wskazanej regulacji, w sytuacji gdy różnica ta przekracza 20% obszaru zatwierdzonego, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego, co uczyniono w zaskarżonej decyzji.
Skarżący zarzucił organowi II instancji niepodjęcie stosownych działań w celu wyjaśnienia, jaka była intencja składającego wniosek o przyznanie płatności na rok 2018 w sytuacji jaka miała miejsce w przedmiotowej sprawie, tj. w zakresie deklarowanej powierzchni uprawy ziemniaków skrobiowych we wniosku Skarżącego. Oceniając negatywnie ten zarzut Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 64 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 L 347/549 z 20.12.2013 (Dz.Urz.UE L 347/586 z 20.12.2013 r.) nie nakłada się kar administracyjnych w przypadku gdy:
niezgodność jest wynikiem działania siły wyższej;
niezgodność jest wynikiem oczywistych błędów, o których mowa w art. 59 ust. 6; niezgodność jest wynikiem błędu właściwego organu lub innego organu, w przypadku gdy błąd nie mógł być w rozsądny sposób odkryty przez osobę, której dotyczy kara administracyjna;
dana osoba może dowieść w sposób zadowalający właściwemu organowi, że nie jest winna niewypełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 1, lub właściwy organ w inny sposób przekona się, że nie nastąpiło to z winy danej osoby;
niezgodność jest nieznaczna, w tym również gdy wyrażona jest w formie progu, który ma zostać ustalony przez Komisję zgodnie z ust. 7 lit. b);
zachodzą inne przypadki, w których nie jest właściwe nakładanie kary, które mają zostać określone przez Komisję zgodnie z ust. 7 lit. b).
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie stwierdzona niezgodność nie była wynikiem działania siły wyższej, błędem organu, a wina polegająca na niespełnieniu warunków przyznania płatności do powierzchni uprawy ziemniaków skrobiowych leży po stronie wnioskodawcy. Strona nie wykazała, że nie jest winna stwierdzonej niezgodności, a nieprawidłowe wypełnienie wniosku w zakresie powierzchni kwalifikującej się do płatności, obciąża wnioskodawcę.
W ocenie Sądu nie sposób zgodzić się z trafnością pozostałych zarzutów zgłaszanych przez Skarżącego, dotyczących kwestii pomocy w wypełnieniu wniosku przez inną osobę (pracownika biura doradztwa rolniczego), faktycznego i formalnego spełnienia przez Skarżącego wymogów stawianych przepisami art. 15 ust. 3 ustawy o płatnościach. Przypomnieć należy, że postępowanie w zakresie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego należy do postępowań wnioskowych i w tych okolicznościach zgodnie z art. 61 kpa tylko i wyłącznie strona określa zakres skierowanego do organu żądania. Żądanie wszczęcia postępowania określa przedmiot tego postępowania (...) organ jest związany tym żądaniem. Powyższe oznacza, że do przyznania płatności konieczne jest złożenie wniosku, w którym zostanie określony zakres żądania. Organ związany jest zakresem żądania strony określonym we wniosku.
Strona w złożonym wniosku obowiązana była wskazać oprócz powierzchni działek rolnych, do których ubiegała się o przyznanie płatności, również położenie działek, poprzez określenie ich numerów oraz dokładne granice działek. Ewentualne nieprawidłowości w zakresie elementów materialnych wniosku obciążają wnioskującego, a fakt wyręczenia się inną osobą przy wypełnianiu wniosku nie wyłącza odpowiedzialności wnioskodawcy za zawartość wniosku. Złożenie wniosku o przyznanie dopłat jest bowiem sui generis oświadczeniem woli i wiedzy osoby ubiegającej się o pomoc finansową. Wnioskodawca podejmuje suwerenną decyzję, o zakresie w jakim ubiega się o wsparcie finansowe oraz składa oświadczenie, co do stanu faktycznego pod rygorem odpowiedzialności z art. 297 § 1 k.k., jednocześnie oświadczając, że posiada pełnię wiedzy o warunkach przyznawania dopłat. Oznacza to, że wnioskujący podejmuje ryzyko i przyjmuje odpowiedzialność za błędne wypełnienie wniosku o przyznanie dopłat (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 909/09 – opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.nsa.gov.pl).
Wypełniając wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca składa oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność i nie może tej odpowiedzialności za wadliwe wypełnienie takiego wniosku przerzucać na organ administracji publicznej, ani także na inne osoby (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 listopada 2008 r., sygn. akt. I SA/Bk 305/08, opubl. CBOSA).
Reasumując, zdaniem Sądu, w kontekście powyższych przepisów, wydane rozstrzygnięcie, w którym odmówiono przyznania płatności do powierzchni uprawy ziemniaków skrobiowych, należało uznać za zgodne z prawem.
Sąd podziela również rozstrzygnięcie organu administracji w zakresie wysokości płatności związanej przyznanej Stronie do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno. Płatność związana do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy o płatnościach. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 po uwzględnieniu zmian i wycofań do płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno wynosiła 0,22 ha.
W dniu 04.07.2018 r. Skarżący złożył wniosek, w którym wycofał powierzchnię zadeklarowaną do płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno. Zgodnie z art. 105 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie w sprawie przyznania płatności do wycofanej powierzchni zostało umorzone. Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno, podobnie jak powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 0,22 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach płatność do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Zgodnie z deklaracją zawartą we wniosku Skarżący zadeklarował do płatności do upraw roślin strączkowych na ziarno jedynie działkę [...] o powierzchni 0,22 ha, na pozostałych działkach wskazanych w odwołaniu Skarżący co prawda jako roślinę uprawną wskazał łubin wąskolistny na nasiona, ale nie zaznaczył we wniosku, że ubiega się o przyznanie płatności dodatkowej roślin strączkowych na ziarno. Wobec braku żądania działki nie ujęte we wniosku nie mogły zostać objęte płatnością dodatkową do roślin strączkowych na ziarno.
Podkreślić należy, że zarówno z przepisów krajowych, jak i unijnych wynika, że postępowanie w sprawach dotyczących płatności obszarowych jest sformalizowane. W tego rodzaju postępowaniu oświadczenia woli wnioskodawcy składane są na formularzu, którego treść jest ściśle określona w przepisach prawa. Nie jest więc dopuszczalne uzupełnianie czy precyzowanie wniosku w innej formie. Organ jest bowiem związany danymi wskazanymi we wniosku. Organy administracji nie mają obowiązku, ani też uprawnień do zastępowania strony i rozszerzającego interpretowania wniosków, wywodząc z nich żądania w nich niewskazane i nie dające się z wniosku wyinterpretować.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący składając własnoręcznie podpis w sekcji IX wniosku "Oświadczenia i Zobowiązania" oświadczył, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Zobowiązał się także do informowania na piśmie ARiMR o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności.
W związku z powyższym wskazane wyżej zarzuty i powołane przez Skarżącego okoliczności, które pozbawiły go płatności, uznać należało za bezzasadne.
Za bezzasadne Sąd uznaje zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji należycie i jednoznacznie zostało wyjaśnione stanowisko organu. Okoliczność, że Strona nie zgadza się z argumentami organu nie oznacza, że zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego. Stwierdzić należy, że ustawa o płatnościach zawiera szczególną, w stosunku do przepisów k.p.a. regulację dotyczącą prowadzenia przez organ postępowania dowodowego, ograniczającą jego obowiązki w tym zakresie. Na gruncie powołanej regulacji ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej - wyrażonej w części drugiej art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. - nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zrezygnował z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązek organów na tle tej ustawy został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania.
Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy (tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności). Jest jedynie obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W konsekwencji, to na rolniku jako beneficjencie pomocy w toku postępowania przed organami ARiMR spoczywał obowiązek wykazania, że cała zadeklarowana powierzchnia kwalifikuje się do płatności.
Sąd oddalił wniosek dowodowy Strony o przesłuchanie wskazanego przez Stronę świadka. Stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd administracyjny nie jest natomiast uprawniony do przeprowadzania dowodów z przesłuchania świadków.
Reasumując, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Rozpoznając sprawę, Sąd nie stwierdził bowiem naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.