Uzasadnienie
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...].5.2005 r. - stosownie do treści art. 154 §1 k.p.a. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1b i c ustawy z dnia 24.1.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371) - odmówił zmiany decyzji własnej z dnia [...].9.2003 r., którą to uchylił decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego i odmówił H. T. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie przejściowym w T.. Akt administracyjny z dnia [...].9.2003 r. został utrzymany w mocy decyzją tegoż Kierownika z dnia [...].10.2004 r.
W motywach wskazano, że w dniu [...].11.2004 r. strona złożyła wniosek w trybie art. 154 k.p.a. "z tytułu pobytu w obozie w P.". Jednak - jak wynika to z dalszej części uzasadnienia - strona wniosła o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie w T. w maju 1941 r. (co udokumentowała zaświadczeniem). W tym okresie obóz ten nie był ani obozem karnym, ani wychowawczym, o którym mowa w §5 pkt 2 i 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20.9.2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których osadzane były osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, poz. 1154). Obóz ten nie został również wymieniony w §6 rozporządzenia, który wymienia inne miejsca odosobnienia określone w art. 4 ust. 1 pkt 1c ustawy, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.
Zdaniem Organu obóz w T. dopiero od [...].9.1942 r. stał się podobozem obozu w P., a zatem ustalone w sprawie okoliczności nie pozwalają na przyjęcie poglądu, aby interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiał za zmianą decyzji ostatecznej (vide art. 154 §1 k.p.a.).
Powyższy akt administracyjny został utrzymany w mocy decyzją tegoż Organu z dnia [...] lipca 2005 r. Argumentacja Kierownika Urzędu nie uległa zmianie, a zatem nie ma potrzeby jej ponownego przytaczania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. T. podniósł, że "obozy w T., P. i S. były największymi obozami zagłady na P. (...) były podporządkowane jednemu komendantowi". Skarżący opisał jakie warunki panowały w obozie w T., a także przedstawił dalsze losy wojenne po opuszczeniu tego miejsca odosobnienia. Ukazał też swoje losy powojenne.
H. T. wskazał też, że Instytut Pamięci Narodowej przygotował "Opinię w sprawie charakteru obozu w P.", z której wynika, że podobóz w T. należy uznać za jeden z największych obozów hitlerowskich dla młodocianych, albowiem służył wyniszczeniu polskich rodzin - łącznie z dziećmi.
Następnie skarżący opisał swoje kontakty z pracownikami Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, a także innymi organami.
Z powyższych wywodów wynika żądanie uchylenia zaskarżonych decyzji.
W odpowiedzi na skargę - żądając oddalenia wniesionego środka zaskarżenia - podniesiono argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych aktów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga nie jest zasadna.
Na wstępie zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym i sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako Pr. o p.p.s.a.).
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy. Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem istotny element efektywności i ważna przesłankę istnienia społecznej akceptacji i działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa.
W powyższym kontekście - oceniając wniesiony środek zaskarżenia - wskazać trzeba, iż:
- I. Przesłuchany na rozprawie H. T. wskazał, iż przebywał jedynie w obozie w T. i nigdy fizycznie nie przebywał w obozie w P.. W miejscu odosobnienia pozostawał od [...].5.1941 r. Później - przez kolejne 4 miesiące - przebywał w B. u J. P. pozostając pod dozorem niemieckich żandarmów z K.. Twierdzenie to znajduje potwierdzenie w zaświadczeniu Archiwum Państwowego w B. (k. 4 akt adm.).
- II. Zgodnie z art. 154 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
- III. Skarżący nie wskazał na jakiekolwiek okoliczności, które przemawiałyby za wzruszeniem decyzji. Przede wszystkim wskazać trzeba, iż obóz w T. (w maju 1941 r.) nie był obozem karnym ani wychowawczym, o którym mowa w § 5 pkt 2 i 3 powołanego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20.9.2001 r. Nie został on również wymieniony w §6 tegoż aktu normatywnego, który wymienia inne miejsca odosobnienia określone w art. 4 ust. 1 pkt 1c powołanej ustawy o kombatantach (...).
W kwestii pobytu strony w obozie w P., to wyjaśniono tę kwestię na rozprawie; skarżący nigdy tam nie był. Fakt ten jednoznacznie wskazuje na brak podstaw do wzruszenia decyzji Kierownika Urzędu (o których wyżej była mowa) w trybie art. 154 k.p.a. Zaledwie kilkudniowy pobyt skarżącego w obozie w T. - co wynika z cytowanego zaświadczenia - jednoznacznie wskazuje na pobyt w obozie przesiedleńczym. Ponadto jak to trafnie dostrzega Kierownik Urzędu, z informacji zawartych w informatorze encyklopedycznym "Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939-1945" obóz w T. dopiero od [...].9.1942 r. stał się podobozem obozu w P.. Skarżący przebywał tam jednak zdecydowanie wcześniej.
- IV. Mając powyższe na względzie należało - stosownie do treści art. 151, 242 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzec jak w sentencji.