Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 2113/20

Uzasadnienie

W dniu 5 października 2020 r. (data nadania) Skarżący wniósł skargę na upomnienie z dnia [...] czerwca 2020 r. wydane przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie uregulowania grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego kredytowanego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi. Podniósł, że zaskarżone upomnienie, sporządzone na podstawie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej: u.p.e.a.), nie zostało objęte kontrolą przez sądy administracyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie: p.p.s.a.), odrzucenie skargi następuje w przypadku braku właściwości sądu administracyjnego, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych, określonym w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

Zaskarżone w niniejszej sprawie upomnienie, jako niewymienione, nie mieści się w katalogu przypadków określonych w punktach 1 i 2 oraz od 4a do 9 art. 3 § 2 p.p.s.a. Upomnienie nie jest też postanowieniem wydanym w postępowaniu zabezpieczającym lub egzekucyjnym, na które służy zażalenie (pkt 3). Konieczne było zatem ustalenie, czy zaskarżone upomnienie może być objęte przedmiotem sądowej kontroli na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie oraz piśmiennictwie (wyrok z dnia 22 lipca 2008 r., II FSK 709/09; T. Woś [w:] Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, str. 59-60) przyjmuje się, że wymienione w tym przepisie akty lub czynności powinny odpowiadać następującym warunkom:

1. a) nie mogą być decyzjami lub postanowieniami, gdyż te są zaskarżane na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.,
2. b) powinny dotyczyć spraw indywidualnych, gdyż akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a.,
3. c) powinny mieć charakter publicznoprawny, gdyż tylko ten rodzaj działalności administracji publicznej został poddany kontroli sądowoadministracyjnej,
4. d) powinny dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa – co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem) organu administracyjnego a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (wyrok NSA z dnia 15 lutego 2000 r., III SA 8344/98 niepubl.; postanowienie NSA z dnia 21 lutego 1997 r., I SA 264/97, ONSA 1997, nr 4, poz. 182; postanowienie NSA z dnia 27 września 1996 r., I SA 1326/96 niepubl.).

Kwestionowane upomnienie (wezwanie do zapłaty), zostało sporządzone na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. Przepis ten stanowi, iż egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Z jego treści jasno wynika, że upomnienie jest rodzajem czynności zmierzającym do przypomnienia zobowiązanemu o obowiązku zapłaty wymienionych w nim należności (zobowiązania), w sytuacji gdy termin do ich uregulowania upłynął bezskutecznie. Jest również czynnością mającą poprzedzać wszczęcie postępowania egzekucyjnego, przy czym upomnienie obwarowane jest wymogiem poinformowania o zagrożeniu skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

Upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku nie jest wobec tego rozstrzygnięciem o władczym charakterze, decydującym o sytuacji prawnej osoby, do której zostało skierowane. W konsekwencji nie jest aktem lub czynnością prawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. – dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co usuwa je spod jurysdykcji sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt II GSK 893/16).

W myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.