Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 15 stycznia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2117/13

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi z dnia 2 sierpnia 2013 r. wniesionej przez [...] Sp. z o.o. w G. M. (zwaną dalej skarżącą) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] wydaną w przedmiocie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

W dniu 25 września 2012 r. wstępnie uznana grupa producentów owoców [...] Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 3179,40 zł oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 5 889 000,00 zł. W dniu 23 stycznia 2013 r. Strona złożyła zmianę do wniosku, zmniejszając kwotę części kwalifikowanych kosztów inwestycji do kwoty 5 880 000,00 zł.

Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] przyznał Wnioskodawcy pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 3179,40 zł, przyznał pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 4 739 340,00 zł i jednocześnie odmówił przyznania pomocy w wysokości 570 330,00 zł i dokonał obniżki należnej kwoty pomocy finansowej w wysokości 570 330,00 zł.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, iż nie mógł uznać kosztów poniesionych na zakup trzech drukarek w łącznej wysokości 2400,00 zł netto, za koszty inwestycji wymienione w Wykazie kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. W planie dochodzenia ujęto bowiem inwestycję polegającą na zakupie trzech wag paletowych przenośnych, w tym dwóch wag wyposażonych w drukarki oraz etykieciarki wraz z drukarką do etykiet, której przeznaczeniem będzie znakowanie produktów, ze względu na które grupa została wstępnie uznana.

Ponadto organ wskazał, iż faktura dotycząca zakupu myjek do owoców i myjek do opakowań z dnia 31 lipca 2012 r. opiewająca na kwotę 18 000,00 zł netto została wystawiona poza okresem objętym wnioskiem tj. poza okresem od 01.01.2012 r. do 30.06.2012 r. i nie może zostać objęta pomocą finansową. Odnosząc się do natomiast do zakupu suszarek do owoców (koszt 740 040,00 zł netto) organ ustalił, iż nie mogą być one uznane za kwalifikowany koszt inwestycji, gdyż służą one do przetwarzania owoców, w tym do ich suszenia, co wykracza poza pojęcie "przygotowywania" w rozumieniu art. 19 ust. 1 lit. j rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw.

Ponadto organ wskazał, iż podstawą do obniżenia kwoty pomocy finansowej jest art. 116 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011, w myśl którego jeżeli wnioskowana kwota pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, przekracza kwotę należną, ustaloną po kontroli administracyjnej, o więcej niż 3% kwoty należnej, kwotę faktycznie należną grupie producentów obniża się.

Na skutek złożonego odwołania Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Akceptując ustalony stan faktyczny i prawny sprawy uznał, iż w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego zostało stwierdzone, iż w poniesionych kosztach inwestycji została ujęta wartość niekwalifikowanych kosztów inwestycji w wysokości 760 440 zł. Prezes ARiMR nie uznał za kwalifikowane, kosztów zakupu osuszarek do owoców z uwagi na ich funkcję przetwarzania owoców, a nie wyłącznie osuszania oraz zakupu myjek do owoców i myjek do opakowań, jako kosztów poniesionych poza okresem objętym wnioskiem.

Ponadto organ II instancji wskazał, iż zasadne było nieuznanie zakupu 3 drukarek termicznych, gdyż Strona nie wskazała, że służą one do etykietowania opakowań owoców w procesie technologicznym związanym z przygotowaniem ich do sprzedaży. Zasadne zdaniem organu II instancji było również obniżenie kwoty przyznanej pomocy zgodnie z art. 117 ust. 3 rozporządzenia nr 543/2011, gdyż Strona nie przedstawiła dowodów mogących stanowić przesłanki do nienakładania sankcji.

W skardze z dnia 2 sierpnia 2013 r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] Sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa ARiMR z dnia [...] lipca 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, dopuszczenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi na okoliczności opisane w uzasadnieniu oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. I. naruszenie przepisów prawa materialnego tj:
2. 1. § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 98, poz. 822, z późn. zm.) poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, iż dokonany przez skarżącego zakup 3 drukarek został zrealizowany niezgodnie z zatwierdzonym planem dochodzenia do uznania i tym samym nie jest kosztem kwalifikowanym, podczas gdy prawidłowa wykładnia treści wskazanego przepisu prowadzi do wniosku przeciwnego;
3. 2. § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w związku z pkt 9 załącznika do ww. rozporządzenia poprzez błędną wykładnię, której rezultatem jest uznanie, iż inwestycja polegająca na zakupie dwóch osuszarek do owoców nie stanowi kosztów kwalifikowanych, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów prowadzi do wniosku odmiennego;
4. 3. art. 9 ust. 1a ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. Nr 145, poz. 868) poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, iż należy w niniejszej sprawie zastosować obniżkę pomocy;
5. 4. art. 116 w zw. z art. 117 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż wnioskowana kwota pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania przekracza kwotę, którą należy wypłacić beneficjentowi po sprawdzeniu kwalifikowalności wniosku, co w konsekwencji skutkowało nałożeniem kary na skarżącego, podczas gdy prawidłowe zastosowanie wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, iż kwota wnioskowana i kwota należna są tożsame i tym samym brak jest podstaw do nałożenia kary na skarżącego.
6. II. naruszenie przepisów postępowania tj:
7. 1. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy istniały przesłanki do uchylenia decyzji i przyznania pomocy finansowej zgodnie z wnioskiem skarżącego;
8. 2. art. 6, art. 7 k.p.a. poprzez dokonanie wadliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i tym samym nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co w ocenie skarżącego doprowadziło do naruszenia przez organ administracji zasady legalności jego działania i obowiązku nałożonego na niego ustawą w postaci stania na straży praworządności;
9. 3. art. 77 § 1 w związku z art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie i dokonanie błędnych, sprzecznych ze stanem faktycznym ustaleń, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji opartej na arbitralnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Badając zaskarżoną decyzję we wskazanym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Skarżąca Spółka trafnie zarzuciła naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego i dokonanie błędnych, sprzecznych ze stanem faktycznym ustaleń.

Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw, zwanej dalej "grupą", jest przyznawana pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji związanych ze zbiorem, przechowywaniem, magazynowaniem lub przygotowaniem do sprzedaży owoców i warzyw, ujętych w grupie lub grupach produktów, dla których grupa została wstępnie uznana, jeżeli inwestycja lub jej etap zostały ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania na dany okres rozliczeniowy, zostały zrealizowane, są dostosowane do wielkości produkcji owoców i warzyw sprzedawanych przez grupę i wyprodukowanych przez jej członków, nieprzekraczającej wielkości planowanej na ostatni rok realizacji zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania, odpowiadają specyfice zbioru i działań wykonywanych w odniesieniu do owoców i warzyw po jego dokonaniu.

Należy zauważyć w powyższym kontekście, iż w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania na okres rozliczeniowy obejmującym I półrocze 2012 r. ujęte zostały wydatki na trzy wagi paletowe przenośne o nośności do 3 ton, w tym: 1 szt. z wagą niezbędna do obsługi magazynu oraz 2 szt. z wagą i drukarką niezbędne do obsługi zakupu i sprzedaży owoców przez grupę. Zasadnie zatem wskazuje skarżąca na pominięcie przez organ zapisów zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania przy dokonywaniu oceny kwalifikowalności kosztów związanych z zakupem drukarek termicznych. Strona skarżąca wyjaśniła w odwołaniu, iż zakupione drukarki termiczne są niezbędne w procesie sprzedaży do oznakowania nazwą grupy, datą ważenia oraz wagą opakowań owoców sprzedawanych. Zakup drukarek jest zgodny z inwestycją ujętą w planie dochodzenia do uznania.

Ponadto, jak wynika z ogólnodostępnych informacji zamieszczonych na stronach internetowych producentów drukarek termicznych drukują one również na etykietach samoprzylepnych i mają zastosowanie w logistyce, medycynie, przemyśle spożywczym oraz wszędzie tam gdzie potrzebne jest znakowanie towarów. Niezasadny jest zatem zarzut nieprzedstawienia dowodów zaświadczających o tym, że zakupione drukarki służą do etykietowania opakowań owoców.

Należy również wskazać, iż w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania ujęty został wydatek na osuszarkę do owoców, która będzie urządzeniem z przesuwaną taśmą, pięciowarstwowym o wydajności 3-6 ton/h. Skarżąca słusznie wywodzi zatem, iż inwestycja w postaci zakupu suszarek została przewidziana w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania i została zrealizowana zgodnie z jego postanowieniami. Spółka wykazała przy tym, iż parametry techniczne zakupionych osuszarek są zgodne z założeniami technologii przygotowania owoców do sprzedaży i służą ususzeniu owoców po ich umyciu, bez utraty naturalnej zawartości wody w owocach.

Dodatkowo, w piśmie procesowym z 10 stycznia 2014 r. skarżąca powołała się na wnioski końcowe w ekspertyzie sporządzonej na jej zamówienie przez dr inż. L. C., z których wynika, że sporne urządzenia nie zostały zaprojektowane do suszenia, gdyż w osuszarkach nie zastosowano czujników czasowych (falowników), by zatrzymywać wsad na taśmach i realizować proces suszenia oraz dodatkowo dobrano minimalne prędkości rolek taśm na tyle duże, by prowadzić ciągły proces osuszania owoców (k. 71 akt sąd.). Należy przy tym zauważyć, iż organ odwoławczy, wbrew nakazowi wynikającemu z art. 10 k.p.a., przed wydaniem decyzji nie umożliwił stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, co spowodowało, że skarżąca pozbawiona została możliwości przedłożenia dowodów, które mogłyby świadczyć o zasadności prezentowanego przez nią stanowiska.

Za niezasadny uznał natomiast Sąd zarzut wadliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie inwestycji polegającej na zakupie myjek do owoców i myjek do opakowań. Należy podzielić stanowisko orzekających w sprawie organów, iż koszty wynikające z faktury nr [...] z [...] lipca 2012 r. zostały poniesione poza okresem objętym wnioskiem tj. poza okresem od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 30 czerwca 2012 r.

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, iż decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, ponieważ nie został wyjaśniony stan faktyczny sprawy (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Brak należytej staranności wykazany przez organ odwoławczy w prowadzeniu niniejszej sprawy, a wyrażający się w rozstrzygnięciu o niej bez pełnej znajomości stanu faktycznego oraz materiału dowodowego sprawy mieści się w kategorii podstaw uchylenia zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, iż na tym etapie postępowania przedwczesne jest odnoszenie się przez Sąd do merytorycznych zarzutów skargi.

Ponownie rozpoznając sprawę organ w pierwszej kolejności ustali stan faktyczny sprawy, przy zachowaniu pełnej i poprawnej procedury administracyjnej, a dopiero później dokona subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod określoną normę prawną. Natomiast przyjęte stanowisko uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Organ zobowiązany będzie wydać stosowne rozstrzygnięcie, zgodnie z granicami wniosku, biorąc przy tym pod uwagę wszystkie argumenty i zarzuty podnoszone w toku postępowania przez skarżącą Spółkę.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, z późn. zm.).