Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 2133/19

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi A. S. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor ARiMR", "organ" lub "organ II instancji") z [...] września 2019 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "Kierownik ARiMR" lub "organ I instancji") z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] odmawiającą przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (OB) na rok 2016.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] czerwca 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynął wniosek Skarżącego o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (OB) na rok 2016. W dniu [...] czerwca 2016 r. wniosek został przekazany pismem nr [...] zgodnie z właściwością do Biura Powiatowego ARiMR w M..

Decyzją z [...] maja 2017 r., po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich (OB) na rok 2016, Kierownik ARiMR odmówił stronie przyznania wnioskowanych płatności, z uwagi na niespełnienie przez wnioskodawcę warunków określonych w art. 7 i 8 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2012 r., poz. 1164 ze zm.), dalej – ustawa o płatnościach.

Organ I instancji zauważył, że wskazane wyżej warunki nie zostały spełnione ze względu na stworzenie przez Skarżącego sztucznych warunków, o których mowa w art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U. UE L z 2009r., nr 30, s. 16 ze zm., dalej: rozporządzeniem nr 73/2009) w celu uzyskania nienależnych płatności, poprzez sztuczny podział posiadanego przez niego gospodarstwa rolnego.

Organ podkreślił, że Skarżący w porozumieniu z W. W. i M. B. zawiązali kilka spółek, tj. [...] spółkę z o.o., [...] spółkę z o. o. oraz [...] "[...]" spółkę z o.o. Następnie, zarówno Skarżący – jako osoba fizyczna – jak i każda z ww. spółek, złożyli oddzielnie wnioski o przyznanie płatności.

Kierownik ARIMR powołując się na skład własnościowy tych spółek, zauważył, że własność udziałów skupiła się głównie w rękach Skarżącego oraz - w niewielkim wymiarze – W. W. (wspólnika skarżącego), a także M. B.. Zdaniem organu, z uwagi na powiązania między spółkami – ten sam jest wspólnik i główny udziałowiec – oraz ta sama siedziba i adres, spółki te są jedynie inną formą prawną posiadanego przez stronę gospodarstwa. A związek między poszczególnymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej pozwala na przyjęcie, że nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej.

Kierownik ARiMR zwrócił uwagę na obowiązujące przepisy i wskazał, że podział gospodarstwa nastąpił w celu ominięcia przepisów modulacyjnych dotyczących powierzchni gospodarstw. W ocenie organu to Skarżący jest rolnikiem prowadzącym działalność rolniczą w posiadanym przez niego gospodarstwie. Działalność ta była działalnością zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzoną na własny rachunek. To Skarżący uzyskiwał przychody oraz ponosił wydatki związane z działalnością rolną, a więc był posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, którego część była przedmiotem złożonego wniosku.

Wobec powyższego stwierdzono, że grunty rolne zgłaszane przez Stronę oraz wymienione spółki są zarządzane przez tą samą osobę, tj. Skarżącego. Grunty zgłaszane do płatności odrębnie przez Stronę oraz spółki, w których jest on wspólnikiem, nie stanowią gospodarstw samodzielnych, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie. Spółki zostały zaś zawiązane przez Skarżącego oraz grupę osób z nim powiązanych jedynie w celu stworzenia sztucznych warunków do otrzymania nienależnych płatności.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor ARiMR decyzją z [...] sierpnia 2017 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji.

W uzasadnieniu swego stanowiska organ odwoławczy powołał się na treść przepisu art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 1995.312.1), zgodnie z którym działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na powiązania między Skarżącym, a spółkami [...] sp. z o.o., [...] sp. z o. o. oraz [...]"[...]" sp. z o.o., wskazując, iż ten sam jest wspólnik i główny udziałowiec oraz ta sama siedziba i adres.

W ocenie organu związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej, pozwala na przyjęcie, że nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, co pozostaje w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów dotyczących degresywności stawek płatności. Wyjaśniono, że gdyby o przyznanie płatności wystąpił tylko jeden podmiot, to ich wysokość dla tych samych gruntów byłaby mniejsza, niż w przypadku złożenia wniosków przez skarżącego – jako osobę fizyczną i ww. spółki, co potwierdzają wyliczenia jednoznacznie wskazujące na wymierną i realną korzyść ekonomiczną w przypadku złożenia wniosków przez każdy z wyodrębnionych podmiotów.

Organ odwoławczy zauważył, że kluczowe znaczenie w sprawie ma ocena, czy Skarżący faktycznie posiadał w 2016 r. zadeklarowane grunty rolne oraz czy rzeczywiście prowadził na nich odrębne samodzielne gospodarstwo rolne. Tymczasem z analizy gruntów zadeklarowanych do płatności przez skarżącego oraz ww. spółki wynika, że grunty te nie stanowią własności skarżącego, ani też żadnej ze spółek, były użytkowane bezumownie. Właścicielami tych gruntów są inne osoby fizyczne, wnioskujące o dopłaty w następstwie czego dochodziło do konfliktu krzyżowego deklarowanych działek przez innych producentów, bądź też nie ubiegających się o dopłaty. Swobodne przekazywanie poszczególnych gruntów pomiędzy podmiotami również nie wskazuje, że były one posiadane przez Stronę postępowania, gdyż posiadanie powinno mieć charakter trwały. W ocenie organu związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub sporadycznym zawładnięciu rzeczą, lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony.

Organ odwoławczy podkreślił, że nie podważa obowiązującej w prawie polskim zasady odrębności podmiotów, jednak przy tak stworzonej strukturze własnościowej analizowanych podmiotów, nie jest możliwa ich odrębność gospodarcza. Zorganizowanie wielu spółek przez tych samych udziałowców jest zdarzeniem nienaruszającym żadnych przepisów krajowych, czy unijnych, jednakże ustalony i wykazany związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej a także prowadzenie przez wszystkie podmioty tego samego rodzaju działalności, korzystanie ze wspólnego zaplecza, parku maszynowego wskazuje, że Skarżący prowadzi jedno, spójne gospodarstwo rolne. Powyższe prowadzi do stwierdzenia, że podmiot wnioskujący nie spełnił warunków do przyznania wnioskowanych płatności określonych w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

Dyrektor ARiMR stwierdził istnienie powiązań pomiędzy Skarżącym a ww. podmiotami, które również wnioskowały o przyznanie płatności. Wskazał, że Strona występowała w tych spółkach jako wspólnik lub członek zarządu lub wykonywał dla tych podmiotów prace rolne. W świetle powyższego, stwierdził, że grunty rolne zgłaszane przez Stronę postępowania, są de facto zarządzane przez tą samą osobę, tj. Skarżącego, grunty zgłaszane do płatności odrębnie przez Skarżącego oraz spółki, w których jest on wspólnikiem lub członkiem zarządu lub wykonawcą prac rolnych, nie stanowią gospodarstw samodzielnych, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie. Przeciwnie, wzajemne powiązania osobowe oraz biznesowe dają podstawy do twierdzenia, że podmioty te zostały zawiązane przez Skarżącego oraz grupę osób z nim związanych jedynie w celu stworzenia sztucznych warunków do otrzymania nienależnych płatności.

Podejmowane przez Stronę czynności, miały na celu obejście przepisów prawa. Jako takie należy rozumieć czynności, które jakkolwiek nie są prawnie zakazane, lecz podejmowane są dla osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. Czyli z formalnego punktu widzenia nie budzą zastrzeżeń, jednak faktycznie, pod względem materialnym, służą realizacji celu zabronionego przez przepisy prawa.

Zdaniem organu II instancji w obowiązującym stanie prawnym podział dużego gospodarstwa na mniejsze części, przekazane w posiadanie rożnym podmiotom, zarejestrowanym w ewidencji producentów, przekładałby się na przyznanie płatności z ominięciem przepisów modulujących. Działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi.

W ocenie organu w ten sposób stworzono sztuczne warunki zaś powyższe spółki są jedynie inną formą prawną posiadanego gospodarstwa przez Skarżącego. To ten ostatni podmiot prowadził gospodarstwo rolne, ponosił nakłady i czerpał z tego tytułu zyski.

Strona wniosła skargę na decyzję organu II instancji nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W dniu [...] czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

W ocenie Sądu organ nie wykazał aby doszło do spełnienia obiektywnych okoliczności pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez skonkretyzowany system wsparcia. Również zebrane w sprawie dowody nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia, ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu.

Sąd wskazał, że o ile Skarżący jest bądź wspólnikiem bądź członkiem zarządu w spółkach z o.o. [...] i [...] "[...]" to wbrew twierdzeniom organu nie ma żadnego związku ze spółką [...]. Organ wskazuje na stworzenie sztucznych warunków w odniesieniu do spółki, w której strona nie jest wspólnikiem i nie pełni żadnych funkcji w zarządzie. Nie wiadomo zatem jaki wpływ na działalność ww. spółki ma Skarżący. Powyższa kwestia powinna zostać przez organ wyjaśniona. Jednocześnie, w odniesieniu do powiązań podmiotowych, za niewystarczające należy uznać dowody, na podstawie których organ dokonał ustalenia, jakoby M. B. miał być członkiem rodziny skarżącego. Oceny tej dokonano bowiem jedynie na podstawie pokwitowania odbioru korespondencji skierowanej do ww., a odebranej przez stronę, gdzie widniało określenie "szwagier, wujek, domownik". W ocenie Sądu okoliczność ta nie została należycie wyjaśniona zwłaszcza, że strona kwestionowała istnienie pokrewieństwa z M. B., wnosząc w tym zakresie wniosek dowodowy.

Organ, w ocenie Sądu, nie przedstawił również dowodów na podstawie których ocenił, że grunty zgłaszane w poszczególnych wnioskach były w istocie jednym gospodarstwem rolnym Skarżącego, który wykonywał większość prac agrotechnicznych na zadeklarowanych we wnioskach ww. podmiotów gruntach. Nie wiadomo bowiem na czym organ oparł swoje przekonanie, że koszenie i zbieranie traw, o których to czynnościach mowa w powołanych przez organ umowach zawartych przez Skarżącego z [...] i [...] (umowy z [...] maja 2016 r. i [...] marca 2016 r.) stanowi większość prac na ww. gruntach.

Wobec powyższego Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wskazując, że zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, który w ocenie organu prowadzącego postępowanie ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W związku ze wskazaniami organu II instancji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. włączył dokumenty wykazane w niniejszym postanowieniu do akt sprawy, które w ocenie organu I instancji mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W dniu [...] kwietnia 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. wydał decyzje nr [...], którą odmówił Stronie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 o którą wnioskowano.

Organ I instancji w treści swojego rozstrzygnięcia odniósł się wyłącznie do kwestii dotyczących [...] Restrukturyzacji i Modernizacji Gruntów Rolnych "[...]" spółki z o.o., a pominął całkowicie okoliczności związane z [...] spółkę z o.o. oraz [...] spółkę z o. o.

W uzasadnieniu decyzji odmowę przyznania płatności uzasadniał powołaniem się na art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. WE L 347 z 20.12.2013 r.. str. 549). W świetle powyższej normy prawnej bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

Organ podniósł, iż w trakcie prowadzonego postępowania zebrano obszerny materiał dowodowy z którego wynika, że spółka [...] "[...]" Sp. z o.o. w roku gospodarczym 2016 była sztucznym i zarazem fikcyjnym tworem. Za tym faktem przemawia szereg zebranych dowodów z Urzędu Gminy M., Urzędu Gminy L., Urzędu Gminy K., Urzędu Skarbowego w M., Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w M., wydruku z Krajowego Rejestru Sądowego, postanowienia Prokuratury Rejonowej w S. wydanego w sprawie o sygn. akt [...] oraz oświadczeń Strony.

W ocenie organu niezaprzeczalnym faktem jest, że Spółka nie działała samodzielnie wykorzystując maszyny i grunty A. S.. Przy założeniu Spółki w 2016 roku kapitał zakładowy Spółki wynosił [...] zł (wydruk KRS z dnia [...] listopada 2016 r.) oraz w 2019 roku po trzech latach "prowadzenia gospodarstwa rolnego" (zakup paliwa, środków ochrony roślin, nawozów sztucznych, eksploatacja maszyn, itp.) kapitał zakładowy nadal wynosił [...] zł (wydruk KRS z dnia [...] stycznia 2019 r.). Tym samym przekazanie działek przez A. S. na spółkę [...] "[...]" Sp. z o.o. było fikcją.

Po wniesieniu przez Stronę odwołania organ odwoławczy tj. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] odmawiającą przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (OB) na rok 2016.

Organ odwoławczy argumentował swoje rozstrzygnięcie ustaleniem, że A. S. podzielił swoje gospodarstwo tylko i wyłącznie pozornie w celu omijania przepisów prawa zarówno w Agencji Nieruchomości Rolnych jak i Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zadeklarowanie własnych gruntów na dwa wnioski (wnioskodawca A. S. oraz [...] "[...]" Sp. z o.o.) doprowadziłoby w przypadku przyznania płatności do wypłaty nadmiernych płatności. Płatność dodatkowa przyznawana jest do 27 ha (od 3,01 ha do 30 ha), w konfiguracji dwóch wniosków Wnioskodawca otrzymałby płatność do 54 ha wbrew przepisom prawa.

Ponadto A. S. mając decydujący głos w Spółce (75% udziałów) ustanowił Prezesem Spółki M. B., osobę poniżej 40 roku życia. W ślad za tym zawnioskował o płatność dla młodych rolników we wniosku [...] "[...]" Sp. z o.o. Płatność ta przyznawana jest do 50 ha. Bez podziału gospodarstwa A. S. płatności dla młodych rolników nie otrzymałby. W decyzji wskazano, że fakt, iż A. S. kosił działki zadeklarowane w swoim wniosku oraz działki zadeklarowane we wniosku [...] "[...]" Sp. z o.o. nasuwa tylko jedno spostrzeżenie, a mianowicie, że gospodarstwo jest jedno. Jest ono zarządzane i obsługiwane przez A. S. przy wykorzystaniu jego maszyn.

W ocenie organu istotny jest wydruk KRS (wydruk z dnia 31 stycznia 2019 r.) [...] "[...]" Sp. z o.o. w którym brak wpisów o zakupionych maszynach oraz o zwiększeniu kapitału Spółki. Spółka [...] "[...]" Sp. z o.o. do dnia [...] lutego 2019 r. nie składała sprawozdań finansowych w Urzędzie Skarbowym w M.. Z Urzędu Gminy M., Urzędu Gminy L. oraz Urzędu Gminy K. Biuro Powiatowe ARiMR w M. otrzymało informację, że [...] "[...]" Sp. z o.o. nie istnieje w rejestrach podatkowych. Ponadto z Urzędu Gminy w L. otrzymano informację, że działka nr [...] położona w miejscowości [...] figuruje na A. S..

Organ odwoławczy zwrócił uwagę na powiązania między Skarżącym, a spółkami [...] sp. z o.o., [...] sp. z o. o. oraz [...] Restrukturyzacji i Modernizacji Gruntów Rolnych "[...]" sp. z o.o. W ocenie organu związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej, pozwala na przyjęcie, że nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, co pozostaje w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów dotyczących degresywności stawek płatności

Na powyższą decyzję Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1. I. prawa materialnego, tj.:
2. 1) art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.Urz. UE L 347 z 17.12.2013, str. 549) - poprzez błędną wykładnię pojęcia sztucznych warunków co w rezultacie prowadziło do stwierdzenia przez organy, iż zostały w przedmiotowej sprawie stworzone sztuczne warunki, co stoi w sprzeczności z celami prawodawstwa;
3. 2) art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach - poprzez błędne stwierdzenie niespełnienia przez Skarżącego przesłanek w tym przepisie zawartych, podczas gdy Skarżący jest rolnikiem oraz posiadaczem faktycznym gruntów rolnych;

ll. prawa procesowego tj.:

1. 1) art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji pierwszo-instancyjnej, a co za tym idzie odmowę przyznania płatności, mimo, że okoliczności sprawy uzasadniały przyznanie Skarżącemu wnioskowanych płatności;
2. 2) art. 7 i 77, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy w sposób przekonujący, w szczególności poprzez pominięcie w ustaleniach faktycznych istotnych okoliczności w sprawie oraz brak wnikliwej analizy kwestii sztucznego stworzenia warunków, co miało wpływ na rozstrzygnięcie oraz niewyjaśnienie istoty sprawy w sposób wyczerpujący i przekonujący, a to poprzez pominięcie w ustaleniach faktycznych istotnych okoliczności w sprawie oraz brak wnikliwej analizy kwestii sztucznego stworzenia warunków;
3. III. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść wydanej przez organ I instancji i II instancji decyzji oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów tj. ocenę dowolną sprzeczną z zebranym materiałem dowodowym, zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a to poprzez:

1. 1) błędne przyjęcie, że stworzone zostały sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia, mimo, że wyłącznym zamierzeniem Strony nie było uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia, czego organ jednak już nie przeanalizował;
2. 2) pominięcie faktu, że działalność Strony przyczynia się do osiągnięcia celów zamierzonych przez rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. i nie jest sprzeczna z żadnym z celów wsparcia zakreślonym przez prawodawcę;
3. 3) przyjęcie, że podmiotowe i prawne powiązania pomiędzy podmiotami gospodarczymi wskazanymi w decyzji, a także wspólne kierownictwo, korzystanie ze wspólnej lokalizacji oraz prowadzenie takiego samego rodzaju działalności odbiera niniejszym podmiotom samodzielność gospodarczą i świadczy o stworzeniu sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści, co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym, albowiem wskazywane połączenia pomiędzy podmiotami gospodarczymi nie istnieją i nie wykazują ani braku posiadania przez odwołującego się deklarowanych do płatności bezpośrednich gruntów, ani stworzenia przez A. S. "sztucznych warunków" wymaganych do otrzymania tej płatności co potwierdza ponadto fakt, że Strona efektywnie i rzeczywiście korzystała z deklarowanych w zgłaszanym wniosku gruntów, użytkowała rolniczo na własne ryzyko i rachunek zgłoszone działki, decydując poprzez swoje organy, komu zlecić prace polowe, gdzie je sprzedać lub jak je wykorzystać, wreszcie miała również pełną swobodę w podejmowaniu decyzji, o jakie konkretne dotacje ze środków unijnych występować co potwierdza przedłożona przez nią dokumentacja.

W powyższej skardze Strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie, a także zasądzenie kosztów postepowanie według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwana dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Mając na uwadze ww. kryteria kontroli sądowej stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do tego, czy zgromadzony przez organy materiał dowodowy stanowił podstawę do przyjęcia, że w sprawie doszło do stworzenia przez Skarżącego sztucznych warunków wyłącznie w celu uzyskania nienależnych w takiej sytuacji (zwłaszcza w kontekście rozwiązań wspólnotowych) płatności, o które ubiegała się strona.

Środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wypłacane są z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem 2988/95. Stosownie do art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2988/95 działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazuje się, że obejście prawa dotyczy sytuacji, gdy działanie danej osoby zmierza do innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych po to tylko, by osiągnąć zamierzony przez taką osobę skutek prawny. Obejście prawa czy też jego nadużycie nie może skutkować ochroną prawną podmiotu, który sztucznie kreuje okoliczności uzasadniające stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową i wiąże się to z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez ten podmiot (pkt 52-53 wyroku ETS z 16 marca 2006 r. sygn. C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover; LEXIS.pl nr 405322).

Prawodawstwo unijne zawiera normy odnoszące się do przypadków obchodzenia prawa, wprowadzając sankcje w postaci przyznania płatności w zmniejszonym wymiarze, zwrotu przyznania płatności przyznanej oraz odmowy przyznania płatności. Normę, o której mowa w ostatnim z wymienionych przypadków, zawiera art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r. str. 549). Zgodnie z jego treścią, bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

Wykładni pojęcia "sztucznych warunków" dokonał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12. Co prawda wyrok odnosi się do treści art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, ale poddawana wykładni norma prawna jest zbliżona z zastosowanym przez organy art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.

Trybunał uznał, że artykuł 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. W ramach pierwszego z tych elementów do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu do sądu należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu.

W tym względzie sąd może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

W uzasadnieniu motywów rozstrzygnięcia Trybunał wskazał również, że zaistnienie subiektywnego elementu może zostać również wzmocnione poprzez dowód zmowy mogącej przyjąć postać zamierzonej koordynacji pomiędzy różnymi inwestorami ubiegającymi się o pomoc w ramach systemu wsparcia, w szczególności gdy projekty inwestycyjne są identyczne lub gdy istnieje więź geograficzna, ekonomiczna, funkcjonalna, prawna lub personalna pomiędzy tymi projektami (zob. analogicznie wyrok z dnia 11 stycznia 2007 r. w sprawie C-279/05 Vonk Dairy Products, Zb.Orz. s. I-239, pkt 31, pkt 33).

Jednakże Trybunał również orzekł, że nie można odmówić finansowania projektu, gdy dana inwestycja może mieć inne uzasadnienie niż tylko płatność w ramach systemu wsparcia (zob. wyrok z dnia 21 stycznia 2006 r. w sprawie C-255/02 Halifax i in., Zb.Orz. s. I-1609, pkt 75). To z całości elementów obiektywnych sprawy głównej powinno wynikać, że podstawowym celem wybranych sposobów realizacji rozpatrywanych projektów inwestycyjnych jest wypłata pomocy z systemu wsparcia przy wykluczeniu jakiegokolwiek innego uzasadnienia powiązanego z celami wspomnianego systemu.

Trybunał uznał, że art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie temu, by wniosek o płatność z systemu wsparcia został oddalony jedynie na tej podstawie, że projekt inwestycyjny, ubiegający się o skorzystanie z pomocy w ramach tego systemu, nie wykazuje niezależności funkcjonalnej lub że istnieje więź prawna między ubiegającymi się o taką pomoc, jednak przy braku uwzględnienia innych elementów obiektywnych rozpatrywanego przypadku.

Dokonując analizy wydanego przez Trybunał wyroku należy uznać, że aby można było mówić o zaistnieniu w sprawie sztucznych warunków organ jest zobowiązany: (1) zweryfikować obiektywne okoliczności danego przypadku pozwalające na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez skonkretyzowany system wsparcia, (2) zweryfikować obiektywne dowody pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia, ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie organ może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Jednocześnie należy podkreślić, że w ramach weryfikowania, kontrolowania i analizowania zaistnienia obiektywnych okoliczności i dowodów popierających te okoliczności organ powinien udowodnić, że skarżący ubiegający się o skonkretyzowaną płatność zamierzał tylko i wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami systemu.

Biorąc pod uwagę sankcyjny charakter art. 60 rozporządzenia Nr 1306/2013 i niekwestionowane uprawnienie organów do odmowy przyznania płatności, przez co pozbawienie możliwości uzyskiwania powszechnie obowiązujących dopłat, organ prowadzący tego typu postępowanie, które ma charakter wielopłaszczyznowy i wielowątkowy, powinien wykazać się nadzwyczajną starannością, a dowody zebrane w tym postępowaniu w sposób bezsprzeczny powinny udowadniać postawioną przez organy tezę.

Należy zaznaczyć, że w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych na podstawie przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów, albowiem to na stronie ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy. Wobec bowiem zobowiązania strony do przedstawienia wszystkich dowodów niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, ustawodawca oparł postępowanie dowodowe w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę, a tym samym, przeniósł ciężar dowodu na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne (por. wyrok NSA z 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 88/11).

W istocie więc na stronie ubiegającej się o płatności spoczywa ciężar wykazania, że w sposób rzeczywisty spełnia warunki do ich uzyskania. W odniesieniu do treści art. 3 ust. 3 in fine ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 21 ust. 3 in fine ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich nie może jednak umykać z pola widzenia, że to organ wywodzi skutki prawne (odmawiając płatności) z zarzutu tworzenia sztucznych warunków do otrzymania wsparcia i to na organie ciąży obowiązek wykazania tych sztucznych warunków.

Ustalenia takie winny zaś w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wynikać ze zgromadzonego, a następnie rozpatrzonego przez organy materiału dowodowego, jaki stanowi podstawę rozstrzygnięcia. W przeciwnym wypadku, ustalenia organów należy uznać za niekompletne i niewystarczające do wykazania sztucznego stworzenia przez dany podmiot warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2016 r., o sygn. akt II GSK 3581/16).

Organ przede wszystkim w toku prowadzonego postępowania administracyjnego powinien skupić się na ocenie czy ubiegający się o przyznanie skonkretyzowanej płatności zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami systemu.

Biorąc powyższe pod uwagę, oraz fakt, że to na organie ciąży obowiązek wykazania utworzenia sztucznych warunków, w ocenie Sądu, w sprawie doszło nie tylko do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 60 rozporządzenia Nr 1306/2013, ale też prawa procesowego w sposób mogący mieć istotne znaczenie w kontekście rzetelnego rozstrzygnięcia sprawy w postaci braku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału oraz art. 8 (zasady zaufania), art. 107 § 3 (obligatoryjne elementy uzasadnienia faktycznego decyzji) Kodeksu postępowania administracyjnego.

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2018 r., którym uchylono poprzednio zaskarżoną decyzję w sprawie odmowy przyznania pomocy, Sąd wskazał, że o ile Skarżący jest bądź wspólnikiem bądź członkiem zarządu w spółkach [...] i [...] Restrukturyzacji i Modernizacji Gruntów Rolnych "[...]" to wbrew twierdzeniom organu nie ma żadnego związku ze spółką [...]. Organ wskazał na stworzenie sztucznych warunków w odniesieniu do spółki, w której Strona nie jest wspólnikiem i nie pełni żadnych funkcji w zarządzie. Nie wiadomo zatem jaki wpływ na działalność ww. spółki miał Skarżący. Powyższa kwestia miała zostać przez organ wyjaśniona.

Jednocześnie, w odniesieniu do powiązań podmiotowych, za niewystarczające należało uznać, w ocenie Sądu, dowody na podstawie, których organ dokonał ustalenia, jakoby M. B. miał być członkiem rodziny skarżącego. Oceny tej dokonano bowiem jedynie na podstawie pokwitowania odbioru korespondencji skierowanej do ww., a odebranej przez Stronę, gdzie widniało określenie "szwagier, wujek, domownik". W ocenie Sądu okoliczność ta nie została należycie wyjaśniona zwłaszcza, że Strona kwestionowała istnienie pokrewieństwa z M. B., wnosząc w tym zakresie wniosek dowodowy.

Organ, w ocenie Sądu, nie przedstawił również dowodów na podstawie których ocenił, że grunty zgłaszane w poszczególnych wnioskach były w istocie jednym gospodarstwem rolnym Skarżącego, który wykonywał większość prac agrotechnicznych na zadeklarowanych we wnioskach ww. podmiotów gruntach. Nie wiadomo bowiem na czym organ oparł swoje przekonanie, że koszenie i zbieranie traw, o których to czynnościach mowa w powołanych przez organ umowach zawartych przez Skarżącego z [...] i [...] (umowy z [...] maja 2016 r. i [...] marca 2016 r.) stanowi większość prac na ww. gruntach. Organ zobowiązany został również w sposób jednoznaczny wyjaśnić, takie kwestie jak: czy w kontekście wszystkich powiązanych podmiotów można mówić, że faktycznie funkcjonowało jedno gospodarstwo, jakie korzyści wynikały ze zgłaszania określonej powierzchni przez poszczególne podmioty, czy korzyści te były wyłącznym celem takiego ukształtowania struktury podmiotów i gruntów.

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa materialnego i procesowego. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu. Działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych m.in. z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także sądu administracyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 października 2019 r., wydany w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 597/19)

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy nie może umknąć uwadze, że organ pierwszej instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu ograniczył się wyłącznie do ustaleń faktycznych mających dotyczyć tylko [...] "[...]" sp. z o.o. Postanowienie nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. włączające dokumenty wykazane w niniejszym rozstrzygnięciu do akt sprawy, wskazuje również tylko na dokumenty dotyczące wyżej wspomnianego podmiotu. Organ pierwszoinstancyjny w swojej decyzji, wbrew wskazaniom Sądu co do dalszego postępowania, w ogóle nie odnosi się do pozostałych dwóch spółek tj. [...] i [...]. Dodatkowy materiał dowodowy nie jest również zebrany w toku postępowania drugoinstancyjnego.

Włączone nadto powyższym postanowieniem dokumenty do akt sprawy organy nie poddały szczegółowej ocenie indywidualnej, ale powołując się na nie (w zasadzie je tylko wymieniając w treści decyzji), w ocenie Sądu, organy jedynie komunikują swoje ustalenie końcowe (wnioski) o stworzeniu sztucznych warunków. Jako przykład można podać ustalony bezsprzecznie zdaniem organów fakt, że spółka [...] "[...]" nie działała samodzielnie wykorzystując maszyny i grunty A. S.. Powołano się przy tym na wydruki z KRS-u. Przy założeniu Spółki w 2016 roku kapitał zakładowy Spółki wynosił bowiem [...] zł (wydruk KRS z dnia [...] listopada 2016 r.), a w 2019 roku tj. po trzech latach "prowadzenia gospodarstwa rolnego" (zakup paliwa, środków ochrony roślin, nawozów sztucznych, eksploatacja maszyn, itp.) kapitał zakładowy nadal wynosił [...] zł (wydruk KRS z dnia [...] stycznia 2019 r.). Organ wywodzi z tego wniosek, iż spółka [...] "[...]" nie działała samodzielnie wykorzystując maszyny i grunty A. S., a zatem przekazanie działek przez A. S. na spółkę [...] "[...]" było fikcją.

Należy jednak zwrócić uwagę, że uzupełniając materiał do akt włączono kserokopię dowodu rejestracyjnego ciągnika, zgodnie z którego treścią, jest on własnością spółki [...] "[...]". Z drugiej strony nie można pominąć powszechnie znanej okoliczności, że nabywanie środków trwałych przez spółki kapitałowe nie zawsze powoduje podwyższenie kapitału zakładowego (jak sugeruje organ), a przepisy prawa nie rodzą takiego obowiązku. Pamiętać nadto należy, że podwyższenie kapitału zakładowego wiąże się z dodatkowymi kosztami w postaci choćby podatku od czynności cywilnoprawnej czy kosztami sporządzenia aktu notarialnego zmieniającego umowę spółki. Organ w żaden sposób nie dokonał oceny dowodu w postaci przedmiotowego dowodu rejestracyjnego ciągnika, a następnie nie dokonał jego oceny w łączności z pozostałym materiałem dowodowym. W uzasadnieniu decyzji nie odnajdziemy choćby odpowiedzi dlaczego, w ocenie organu, spółka [...] "[...]" nie wykorzystywała swoich maszyn, skoro je posiadała (zgodnie z w/w dowodem rejestracyjnym ciągnika).

Organ na postawie powyższych wydruków wskazujących na brak wpisów o podwyższeniu kapitału zakładowego spółki uznaje, że nie wykorzystywała ona maszyn. Podobnie organy w sposób niezgodny z prawem dokonały oceny dowodu w postaci złożonego w lutym 2019 r. przez spółkę [...] "[...]" sprawozdania finansowego za 2016 r. W treści obu decyzji próżno szukać odpowiedzi na pytanie o czym mają świadczyć konkretne dane zawarte w tym sprawozdaniu finansowym. Podczas przesłuchania prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w S. Prezes spółki [...] "[...]" M. B. zeznał, iż spółka zakupiła również traktor marki [...]. Rozpoznał on faktury, które dokumentują zakup w/w maszyny i kosiarki bijakowej. Sprzęt miał zostać zakupiony z funduszy posiadanych przez M. B.. Organy nie wyjaśniły jednak w sposób rzetelny na jakiej podstawie w/w spółka została w powyższe środki finansowe wyposażona.

Mając powyższe na uwadze organy takiego pełnego ustalenia w sprawie jednak nie dokonały i nie przedstawiły w swoich decyzjach, czym - w ocenie Sądu - naruszyły art. 7 k.p.a. i art. 77 w zw. z art. 11 k.p.a.

Uzasadnienie decyzji jest również wewnętrznie sprzeczne. Z jednej bowiem strony organ wskazuje, że A. S. prowadzi pozorną działalność rolniczą w świetle zebranego materiału dowodowego (strona 7, ostatni akapit uzasadnienia decyzji), z drugiej ustala, iż gospodarstwo rolne jest jedno, zarządzane i obsługiwane przez A. S. przy wykorzystaniu jego maszyn (strona 8, akapit 1 uzasadnienia decyzji) oraz że działalność rolnicza na przedmiotowych gruntach nadzorowana (kontrolowana) była przez A. S. (strona 17, akapit 2 uzasadnienia decyzji), a także iż to A. S. jest rolnikiem prowadzącym działalność rolniczą w posiadanym przez niego gospodarstwie (strona 21, akapit 3 uzasadnienia decyzji).

W uzasadnieniu decyzji organ również błędnie wskazuje, że ma jedynie obowiązek w sposób wyczerpujący rozpatrzeć zgromadzony już w sprawie materiał dowodowy, nie musi zatem czynnie poszukiwać innych dowodów świadczących przeciwko dokonanym ustaleniom (odnosi się w tym wypadku do ciężaru dowodu) Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 czerwca 2018 r. przesądził jednak, że w istocie na stronie ubiegającej się o płatności spoczywa ciężar wykazania, że w sposób rzeczywisty spełnia warunki do ich uzyskania. W odniesieniu do treści art. 3 ust. 3 in fine ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 21 ust. 3 in fine ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich nie może jednak umykać z pola widzenia, że to organ wywodzi skutki prawne (odmawiając płatności) z zarzutu tworzenia sztucznych warunków do otrzymania wsparcia i to na organie ciąży obowiązek wykazania tych sztucznych warunków. Powyższa ocena prawna w zakresie ciężaru dowodu, w świetle art. 153 ppsa, wiąże organ.

Sąd nie przesądza o istnieniu bądź nieistnieniu w sprawie sztucznych warunków – wskazując jedynie, że organ nie wykonał w pełni zaleceń zawartych w wyroku z dnia 13 czerwca 2018 r. Tym samym naruszył art. 153 ppsa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zastosuje się do wytycznych zawartych w niniejszym wyroku jak i wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2018 r. i w pełnym zakresie, w tym także co do pozostałych dwóch spółek tj. [...] i [...], wykona wskazania co do dalszego postępowania w sprawie. Dokona również oceny materiału dowodowego poprzez najpierw odniesienie się do poszczególnych okoliczności, jakie mają wynikać z każdego dokumentu z osobna włączonego do akt postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r., a dopiero w następstwie powyższego działania wyprowadzi wniosek końcowy w zakresie ewentualnego stworzenia sztucznych warunków przez A. S., co znajdzie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Ustali również w sposób jednoznaczny czy A. S. prowadzi pozornie czy faktycznie gospodarstwo rolne.

Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 ppsa w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.), gdyż Skarżący był reprezentowany przed Sądem przez radcę prawnego (punkt 2 wyroku). Wskazana w tym punkcie kwota stanowi sumę: uiszczonego przez Skarżącego wpisu sądowego w wysokości 200 zł oraz kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego w wysokości 480 zł.