Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 31 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. R. Na wniosek skarżącej przyznane zostało – postanowieniem z dnia 16 maja 2014 r. – prawo pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Wyznaczony pełnomocnik – radca prawny R. S.-S. – sporządził skargę kasacyjną z dnia 17 lipca 2014 r., w której zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Jednocześnie oświadczył, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości ani w części.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2016 r. z udziałem pełnomocnika z urzędu, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem o sygn. akt II GSK 2468/14, oddalił skargę kasacyjną.
Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Obecnie obowiązującym aktem prawnym regulującym powyższe zasady jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805). Zgodnie z § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Jednocześnie w myśl § 23, rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.
Wobec tego, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte i niezakończone w drugiej instancji przed dniem wejścia w życie wskazanego powyżej rozporządzenia, należało ustalić należne radcy prawnemu wynagrodzenie w oparciu o przepisy dotychczasowe, tj. przepisy rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm..; zwane dalej: "rozporządzeniem").
Zgodnie z § 15 pkt 1 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-4. Stawki minimalne w postępowaniu przed sądem administracyjnym zostały określone w Rozdziale 4 rozporządzenia.
W myśl § 14 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia omawiane stawki są różnicowane wedle przedmiotu zaskarżenia. Wobec tego, iż w niniejszej sprawie zaskarżona została decyzja o odmowie umorzenia należności, przyjąć należało dla wyliczenia kosztów zastępstwa procesowego stawkę minimalną określoną w punkcie "c" powyższego przepisu, tj. 240 zł. Zauważyć bowiem należy, iż decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia należności nie rozstrzyga kwestii związanych z wysokością tych należności, lecz przesądza o braku podstaw do umorzenia kwoty pieniężnej co do zasady (por. postanowienie NSA z dnia 22 kwietnia 2008 r. o sygn. akt II GZ 89/08).
Z kolei, zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 2 lit a rozporządzenia, stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi – 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny – 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
W przedmiotowej sprawie radca prawny został ustanowiony w czasie, kiedy biegł termin do wniesienia skargi kasacyjnej, celem jej sporządzenia i wniesienia, czyli nie brał udziału w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji. Jednocześnie stawił się na rozprawie przed Naczelnym Sadem Administracyjnym, wobec czego należne w sprawie wynagrodzenie wynosi 100% stawki minimalnej.
Jednocześnie stosownie do treści § 16 rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub części. Zgodnie natomiast z § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty (...) sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz wobec oświadczenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, że koszty pomocy udzielonej z urzędu nie zostały opłacone, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.