Uzasadnienie
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 kwietnia 2014 r. zwolniono skarżącego J. G. od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego radcę prawnego. Pismem z 6 maja 2014 r. (przesłanym Sądowi do wiadomości) Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. poinformowała o wyznaczeniu radcy prawnego A. Z. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego.
Wyrokiem z 24 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie) w punkcie 1 oddalił skargę J.G. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) grudnia 2013 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, a w punkcie 2 zasądził na rzecz radcy prawnego A. Z. kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (w tym 240 zł tytułem wynagrodzenia, a 55,20 zł tytułem 23% podatku od towarów i usług).
Powyższe orzeczenie pełnomocnik skarżącego z urzędu zaskarżył skargą kasacyjną, w której zawarł wniosek o przyznanie mu koszów nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości minimalnej. Jednocześnie oświadczył, że koszty te nie zostały zapłacone w całości ani w części. Pełnomocnik skarżącego stawił się na rozprawie kasacyjnej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 19 lipca 2016 r. Na rozprawie tej oraz w piśmie z 25 lipca 2016 r. pełnomocnik skarżącego potrzymał wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Wyrokiem z 19 lipca 2016 r. (sygn. akt II GSK 282/15) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Stosownie do treści art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. dalej: p.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W dniu 1 stycznia 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805). W myśl § 22 tego rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie postępowanie w pierwszej instancji zostało zakończone wyrokiem WSA w Warszawie z 24 września 2014 r. oddalającym skargę, a więc przed 1 stycznia 2016 r. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie wynagrodzenia radcy prawnemu za pomoc prawną udzieloną z urzędu podlega rozpoznaniu na gruncie nowych przepisów, tj. ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (dalej: rozporządzenie).
Stosownie do § 2 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują:
- 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz
- 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego.
Według § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Przepis § 4 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy, nakładu pracy radcy prawnego i wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy oraz przykładowo wymienia czynności, które należy brać pod uwagę w tym zakresie. Natomiast w myśl § 21 ust. 1 rozporządzenia, opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi:
- 1) w pierwszej instancji:
- a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 8,
- b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 1200 zł,
- c) w innej sprawie - 480 zł;
- 2) w drugiej instancji:
- a) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA - 75% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny - 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł,
- b) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł,
- c) za udział w rozprawie przed NSA - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam radca prawny, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł,
- d) w postępowaniu zażaleniowym - 240 zł.
W tym miejscu podkreślić należy, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest odmowa wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Zatem niniejsza sprawa sądowoadministracyjna należy do kategorii innych spraw, o których mowa w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia. W konsekwencji podstawę prawną do obliczenia wynagrodzenia dla radcy prawnego A. Z., która reprezentowała skarżącego zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji postępowania sądowoadministracyjnego, stanowi przepis § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia. Zatem wynagrodzenie pełnomocnika obejmuje opłatę maksymalną w wysokości 360 zł, podwyższoną - w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia - o obowiązującą w dniu orzekania stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, tj. podatku VAT (23%), czyli o kwotę 82,80 zł (łącznie: 442,80 zł).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.