Uzasadnienie
W dniu [...] stycznia 2012r. do [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek W. Z. o dofinansowanie w ramach środka 1.5 "Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" na operację "Wcześniejsza emerytura" Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" wraz z załącznikami, w szczególności świadectwami pracy, świadectwami wykonywania prac w szczególnych warunkach, umowami o pracę i zaświadczeniami o zatrudnieniu.
Ze świadectwa pracy wystawionego przez Przedsiębiorstwo P. "T." wynika, iż Wnioskodawca był zatrudniony w tym przedsiębiorstwie na stanowiskach: młodszy rybak przetwórstwa, starszy rybak przetwórstwa, młodszy steward i steward w okresie od [...] kwietnia 1980 r. do [...] kwietnia 1995 r. Świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z P. "T." wskazuje dodatkowo, że w okresie od [...] kwietnia 1980r. do [...] kwietnia 1994r. Wnioskodawca wykonywał prace na statkach jako pracownik morski na stanowisku steward. Natomiast świadectwa pracy i świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach wystawione przez "Rybołówstwo na wodach morskich i zalewowych" potwierdzają wykonywanie pracy rybaka morskiego w okresach: od [...] czerwca 2007 r. do [...] kwietnia 2008 r., od [...] czerwca 2009 r. do [...] sierpnia 2009 r. i od [...] grudnia 2010 r. do [...] grudnia 2011 r. Wnioskodawca ukończył 55 rok życia.
Decyzją z [...] kwietnia 2012r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S., działając w imieniu Prezesa ARiMR, odmówił W. Z. przyznania pomocy finansowej na operację "Wcześniejsza emerytura" w ramach 1.5 "Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" objętego Programem Operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013".
Rozstrzygnięcie to zostało oparte na § 21 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 - Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 (zwanego dalej rozporządzeniem krajowym), zgodnie z którym pomoc w ramach rekompensat społeczno - gospodarczych na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur jest przyznawana w formie rekompensaty osobie, która pracowała w zawodzie rybaka na statkach rybackich co najmniej przez 15 lat, przy czym co najmniej przez 12 miesięcy w okresie 24 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień złożenia wniosku o dofinansowanie.
Organ rozpatrujący sprawę wskazał, że z analizy dostarczonych dokumentów wynika, że Wnioskodawca (poza okresem od 2007 do 2011) był zamustrowany na statkach, które nie posiadały narzędzi połowowych, a tym samym nie odpowiadają definicji statku rybackiego sformułowanej w art. 3 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 2371/2002. W związku z powyższym z przedstawionych dokumentów nie wynika, by W. Z. przepracował w zawodzie rybaka na statku rybackim co najmniej 15 lat.
Po rozpoznaniu odowłania, decyzją z [...] lipca 2012r., Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że w dokumentacji sprawy nie ma potwierdzenia, by statki przedsiębiorstwa P. T. były wyposażone w narzędzia połowowe. Wnioskodawca, w opinii Prezesa ARiMR, nie wykonywał pracy w latach 1980-1994 na statkach spełniających kryteria definicyjne rozporządzenia 1198/2006. Statki, na których pracował były statkami chłodniami i przetwórniami (bazy rybackie oraz statki łącznikowe) a ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że te jednostki nie były wyposażone w narzędzia połowowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 sierpnia 2012 r. na decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] lipca 2012r. W. Z. wniósł o uchylenie w całości decyzji obu instancji, a także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów na okoliczności w jej wskazane.
Zarzucił zaskarżonej decyzji:
- 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności:
- - § 21 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 - Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nabrzeżnych obszarów rybackich 2007- 2013" (Dz. U. Nr 101., poz. 840) w zw. z art. 3 lit. c rozporządzenia nr 1198/2006 (WE) z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego poprzez wadliwe przyjęcie, że Skarżący nie spełnia warunków przyznania pomocy finansowej w ramach tego programu, a w szczególności nie posiada wymaganego okresu pracy na statkach rybackich,
- - naruszenie art. 4 pkt 31 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1224/2009 z 20 listopada 2009r. ustanawiającego wspólnotowy system kontroli w celu zapewnienia przestrzegania przepisów wspólnej polityki rybołówstwa (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej z 20.12.2009 L343/L) definiującego pojęcie statku rybackiego szerzej, niż to określono w art. 3c rozporządzenia Rady (WE) Nr 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 i rozporządzeniu Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE L 223 z 15.08.2006 r.) przez przyjęcie, że statki na których Skarżący był zatrudniony nie były statkami rybackimi.
- 2. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
- - przepisu art. 7 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów Skarżącego i nie podanie przyczyn, z powodu których argumentom Skarżącego odmówiono wiarygodności, a w szczególności załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego.
W uzasadnieniu skargi W. Z. podniósł, że jednostki na których pływał, jak wynika z ich opisu technicznego, sporządzonego przez Centralne Biuro Konstrukcji Okrętowych Nr [...] w G., poprzez swoją konstrukcję, wyposażenie i przeznaczenie były statkami rybackimi posiadającymi narzędzia połowowe (włoki). Wskazał, iż zaprzestano wykorzystywania tych urządzeń w 1980r. Do cech przesądzających o tym, że jednostka typ [...] była statkiem rybackim – zdaniem Skarżącego - należy zaliczyć konstrukcję kadłuba, który posiadał pochylnię rufową umożliwiającą wciąganie włoków z rybą na pokład. Posiadał także specjalny system wind i urządzeń przeładunkowych, takich jak: bomy boczne i rufowe.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
W trakcie rozprawy w dniu 27 lutego 2013r. Skarżący oświadczył, że w okresie wymaganych 15 lat pracował zarówno na statkach rybackich wyposażonych w urządzenia połowowe oraz statkach przetwórniach i transportowcach bez urządzeń połowowych. Jego zdaniem, wszystkie te statki odpowiadają definicji rozporządzenia nr 1224 z dnia 20 listopada 2009 r., które powinno mieć zastosowanie w jego sprawie.
Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Badając sprawę w powyższym aspekcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uznał skargi W. Z. za uzasadnioną.
Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy rozstrzygnięcia czy W. Z., jak tego wymaga § 21 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 - Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nabrzeżnych obszarów rybackich 2007- 2013", pracował w zawodzie rybaka na statkach rybackich co najmniej przez 15 lat, przy czym co najmniej przez 12 miesięcy w okresie 24 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień złożenia wniosku o dofinansowanie.
Stan faktyczny sprawy co do tego w jakich okresach i na których jednostkach Skarżący pracował w wymaganym czasie został przez organ ustalony prawidłowo i nie był przez Skarżącego kwestionowany. Wbrew stanowisku Skarżącego Sąd uznał jednak za właściwy wniosek organu, iż statki przetwórnie i transportowce bez urządzeń połowowych nie spełniają kryterium "statku rybackiego" z obowiązującego rozporządzenia krajowego z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1. Rozporządzenie to zostało wydane w oparciu o art. 19 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz.U.Nr 72, poz. 619), która z kolei odwołuje się do rozporządzenia Rady WE nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE L 223 z dnia 15.08.2006r.) oraz do rozporządzenia Komisji (WE) nr 498/2007 z dnia 26 marca 2007 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady WE nr 1198/2006.
Rozporządzenie Rady WE nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 022006 r. w pkt (1) stanowiąc, iż "Celem wspólnej polityki rybołówstwa powinno być zapewnienie zrównoważonej eksploatacji żywych zasobów wodnych i akwakultury w kontekście zrównoważonego rozwoju, z uwzględnieniem w wyważony sposób względów środowiskowych, gospodarczych i społecznych" definiuje "statek rybacki" w art. 3 lit. c poprzez odesłanie do definicji zawartej w art. 3 lit. c rozporządzenia (WE) nr 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa (Dz.U.UE L z dnia 32 grudnia 2002 r. Zgodnie z tą definicją "statek rybacki" oznacza jakikolwiek statek wyposażony w narzędzia połowowe do handlowej eksploatacji żywych zasobów wodnych.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, zostało też przyznane przez Skarżącego, iż w okresie wymaganych 15 lat pracował on na statkach nie wyposażony w narzędzia połowowe do eksploatacji żywych zasobów wodnych. Fakt, iż niektóre z tych statków mogłyby zostać przystosowane do połowów przez zamontowanie odpowiednich urządzeń nie zmienia stanu faktycznego, iż w czasie pracy na nich Skarżącego nie były w te narzędzia wyposażone i nie były wykorzystywane do połowów żywych zasobów wodnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje, iż zarówno powoływane przez organ rozporządzenie (WE) nr 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. jako zawierające wiążącą dla rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 - definicję "statku rybackiego" jak też wskazywane przez Skarżącego i jego zdaniem przesądzające o kwalifikowaniu statku do grupy "statków rybackich" rozporządzenie Rady (WE) nr 1224/2009 z dnia 20 listopada 2009 r. (Dz.UE L z dnia 22 grudnia 2009 r.) ustanawiające wspólnotowy system kontroli w celu zapewnienia przestrzegania przepisów wspólnej polityki rybołówstwa (...) definiują "statek rybacki" poprzez jego zadania - użycie do handlowej/komercyjnej eksploatacji żywych zasobów wodnych.
W ocenie Sądu zapis art. 4 pkt 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 1224/2009:" "statek rybacki" oznacza każdy statek wyposażony do celów komercyjnej eksploatacji żywych zasobów wodnych" jest znaczeniowo tożsamy z zapisem art. 3 lit c rozporządzenia (WE) nr 2371/2002:" "statek rybacki" oznacza jakikolwiek statek wyposażony w narzędzia połowowe do handlowej eksploatacji żywych zasobów wodnych". Kluczowe znaczenie w obu przywołanych definicjach ma bowiem cel wyposażenia statku, tj. umożliwienie statkowi eksploatacji żywych zasobów wodnych w celach handlowych czy komercyjnych, to znaczy działalności połowowej.
Nie dopatrując się sprzeczności we wskazanych definicjach Sąd wskazuje, iż ani statki pomocnicze, statki przetwórnie, statki biorące udział w przeładunkach ani też transportowce wyposażone w sprzęt służący transportowaniu produktów rybołówstwa nie mogą być określone jako "statki rybackie" dla celów dofinansowanie w ramach środka 1.5 "Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" na operację "Wcześniejsza emerytura" Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Rozporządzenie Rady WE nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego w art. 20 pkt 2 stanowi, bowiem iż każdy Program zawiera w szczególności jasne określenie celu każdej z planowanych osi priorytetowych. Celem osi priorytetowej 1 jest m. innymi (art. 21, art.
- 23) pomoc publiczna za zaprzestanie działalności połowowej statków rybackich a więc statków wyposażonych we wszystko, także urządzenia, co umożliwia połowy żywych zasobów wodnych.
Zbieżne ze stanowiskiem Sądu są opinie zawarte w powoływanej przez Skarżącego jego korespondencji z Komisją Europejską Dyrekcją Generalną ds Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa, wyrażone w pismach z dnia [...] juin 2011 i [...] juin 2012 - podpisanych przez S. L. - Kierownika Działu a także w piśmie M. D. – członka Komisji Europejskiej z dnia [...] września 2011 r. adresowanym do prof. B.L. – członka Parlamentu Europejskiego.
Wskazać należy, iż celem wspólnej polityki rybołówstwa jest także zagwarantowanie takiej eksploatacji żywych zasobów wodnych, która zapewnia zrównoważone warunki środowiskowe. Dla realizacji tego celu a przede wszystkim dla ustanowienia wspólnotowego systemu zapobiegania nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom oraz ich powstrzymania i eliminowania w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1005/2008 z dnia 29 września 2008 r. (Dz.UE L z dnia 29 października 2008 r.), na użytek tego rozporządzenia, przyjęto w art. 2 pkt 5 definicję:" "statek rybacki" oznacza statek o dowolnych rozmiarach, wykorzystywany lub przeznaczony do wykorzystania w celach zarobkowej eksploatacji zasobów połowowych, w tym statki pomocnicze, statki przetwórnie, statki biorące udział w przeładunkach oraz transportowce wyposażone w sprzęt służący transportowaniu produktów rybołówstwa, poza kontenerowcami". Podkreślenia wymaga, iż definicja ta eksponuje cel działalności statku - eksploatację zasobów połowowych (w odróżnieniu od eksploatacji żywych zasobów wodnych) a więc już złowionych organizmów. Rozporządzenie to służy umożliwieniu kontroli na każdej pływającej jednostce, na której mogą znajdować się "zasoby połowowe".
Powyższe wskazuje, iż definicja "statku rybackiego" przyjęta w rozporządzeniach unijnych a w następstwie w ustawodawstwie krajowym służyć ma celowi danego Programu Operacyjnego i definicji tych nie można stosować wybiórczo.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadna i z mocy art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.