Uzasadnienie
Przedmiotem skargi, wniesionej przez P.D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] listopada [...].
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia [...] grudnia 2012r. P.D. (dalej: Strona, Skarżący) zwrócił się do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej: KRRiT) z wnioskiem o rozłożenie na raty opłaty za używanie niezarejestrowanego odbiornika, motywując tym, ze jest w trudnej sytuacji finansowej. Wskazał, że jest bez pracy, nie ma żadnego przychodu. Studiuje na 3 roku prawa w systemie dziennym, nie jest w stanie pracować z uwagi na zajęcia związane ze studiowaniem. Podniósł, że zaczął działalność gospodarczą w wieku 18 lat, nie miał doświadczenia. Odbiornik działał bez rejestracji tydzień, po kontroli został niezwłocznie zarejestrowany i regularnie opłacany aż do momentu wyrejestrowania działalności to jest do [...].09.2012r. Podkreślił także, że zależy mu na nieposzlakowanej opinii i nie chciałby wkraczać w dorosłe życie z długiem wynoszącym [...] zł.
KRRiT decyzją z dnia [...] listopada 2013r.odmówiła umorzenia opłaty za używanie niezarejestrowanego odbiornika w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł.
W wyniku złożonego odwołania, KRRiT wydała decyzję z dnia [...] czerwca 2014r., utrzymującą w mocy rozstrzygniecie I instancji.
W lakonicznym uzasadnieniu KRRiT opisała stan faktyczny sprawy, zacytowała stosowny przepis ustawy o opłatach abonamentowych oraz wskazała, że do wniosku nie dołączono żadnych nowych dokumentów uprawdopodabniających opisane fakty na podstawie których zaistniałaby możliwość uchylenia decyzji [...] z dnia [...] listopada 2013r.
W skardze na decyzję z dnia [...] czerwca 2014r. P.D. podkreślił, że przy uznaniowym charakterze decyzji (a z taką mamy tu do czynienia) uzasadnienie ma szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Powinno ono zawierać pełną analizę i ocenę występujących w sprawie faktów i wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Brak, w niniejszej sprawie, porównania ustalonej przez siebie sytuacji materialnej Skarżącego z wysokością zaległości i brak wskazania dochodów (rzeczywistych czy potencjalnych) które byłyby wystarczające na pokrycie zadłużenia. Uzasadnienie nie odpowiada wymogom art. 7, 8, 11 oraz 107 k.p.a.
W związku z tymi zarzutami, wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji II instancji.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.
Cytując przepis art. 10 ust.1 ustawy o opłatach abonamentowych, KRRiT wskazała na to, ze dla zobiektywizowania ocen w dniu 30 pażdziernika 2012r. przyjęła uchwałę nr 391/2012, zgodnie z którą przesłankami umarzania lub rozkładania na raty należności, o których mowa w ww. przepisie są w szczególności następujące okoliczności:
- 1. Niedopełnienie formalności przewidzianych w art. 4 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych przez osoby, o których mowa w art. 4 ustawy o opłatach;
- 2. Klęska żywiołowa obejmująca gospodarstwo domowe osoby zobowiązanej do uiszczenia opłaty abonamentowej;
- 3. Ciężka i długotrwała choroba osoby zobowiązanej do uiszczenia opłaty abonamentowej;
- 4. Ogłoszenie wobec podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty abonamentowej upadłości układowej, o której mowa w tytule VI części I, tytule VII części 1 lub tytule V części III oraz w przypadkach przewidzianych w art. 13 lub 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009r. Nr 175, poz. 1361, z póżn. zm.)
Ponadto KRRiT obszernie omówiła orzecznictwo sądów administracyjnych odnośnie możliwości umarzania opłat abonamentowych, pojęcia trudniej sytuacji materialnej, ważnego interesu podatnika. Zacytowano także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 września 2004r. Stwierdziła, ze w wyniku przeprowadzonego postepowania uznała, że w przedmiotowej sprawie Skarżący nie wykazał dostatecznie okoliczności, które przemawiałyby za umorzeniem opłaty a przedstawione dokumenty nie pozwalały na stwierdzenie, ze w sprawie zachodzi wyjątkowa sytuacja, o kt6órej mowa w art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej jako p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z przepisami postępowania administracyjnego i normami prawa materialnego.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728, z póżn. zm.) w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę, o której mowa w art. 5 ust. 3, oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczaniu.
KRRiT przyjęła w sprawie umarzania uchwałę nr 391/2012r.
Decyzja dotycząca umorzenia opłat abonamentowych ma charakter uznaniowy.
Zgodnie zaś z przepisem art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postepowania administracyjnego – t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z póżn. zm., dalej: k.p.a.) decyzja powinna zawierać (miedzy innymi) uzasadnienie faktyczne i prawne; § 3 stanowi, ze uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Należy stwierdzić – mając na względzie wskazane powyżej przepisy, że zaskarżona decyzja nie zawiera prawidłowo sporządzonego uzasadnienia. Zadaniem uzasadnienia jest przekonanie strony o prawidłowości rozstrzygnięcia. Powinno ono realizować ogólną zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.). Równocześnie powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie toku rozumowania organu oraz motywów rozstrzygnięcia. Ma to szczególne znaczenie przy ocenie prawidłowości decyzji o charakterze uznaniowym. Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji uznaniowej uniemożliwia ocenę, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego.
Ponadto trzeba mieć na względzie, że z art. 7 k.p.a. wynika, iż organ administracji nie może ograniczyć się do oczekiwania na przedstawienie przez stronę dowodów, ale powinien dążyć do wyjaśnienia sprawy. Organ powinien podjąć wszelkie kroki aby dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy (zasada prawdy obiektywnej), która jest realizowana poprzez przepisy normujące postepowanie dowodowe (art. 77 k.p.a.) oraz ocenę materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).
W niniejszej sprawie nie zebrano materiału dowodowego w sposób prawidłowy. Nie wiadomo z czego utrzymuje się Skarżący, z kim prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, jakie są jego niezbędne miesięczne wydatki (wyżywienie, pomoce naukowe, ubrania, koszty dojazdu na uczelnię), czy dysponuje np. stypendium itp. Tymczasem podstawą rozstrzygnięcia mogą być jedynie takie dowody, które zostały przeprowadzone w ramach postępowania w danej sprawie. Organy obu instancji uzasadniły rozstrzygnięcia bardzo lakonicznie i ogólnikowo. Dopiero na etapie odpowiedzi na skargę, KRRiT usiłowała przekonać Sąd o słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest to jednak etap, na którym można nadrobić błędy uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a właściwie jego brak, z uwagi na nie spełnienie wymogów z przepisu art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd stwierdził zatem, że wymienione uchybienia są istotne i mogły wpływać na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Organy administracyjne są obowiązane rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku.
Z powyższych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.