Uzasadnienie
Wnioskiem zawartym w skardze z dnia 13 czerwca 2008 r. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców uzupełnionym następnie poprzez złożenie urzędowego formularza PPF skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu oświadczył, iż nie posiada ani majątku ruchomego, nieruchomości ani oszczędności. Utrzymuje siebie i swoją rodzinę z prac dorywczych, zarabiając w ten sposób około 600 zł miesięcznie. Na utrzymaniu ma żonę i dwie córki. Żona nie pracuje, zajmuje się wychowywaniem dzieci. Większość wydatków stanowią koszty utrzymania (energia -70 zł/mc, woda – 60 zł/mc, wyżywienie, odzież i przybory szkole). Nieznacznie pomaga im kuzynka.
Postanowieniem z 23 października 2008 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw od ww. postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. – wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek skarżącej podlega ponownemu rozpatrzeniu.
W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 §1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Literalna wykładnia omawianych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił uznaniu sądu rozpoznającego wniosek.
Rozpatrując wniosek skarżącego oraz biorąc pod uwagę twierdzenia zawarte we wniesionym sprzeciwie i dołączone do niego kserokopie faktur, Sąd doszedł do przekonania, iż nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazał, iż ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby.
W przedmiotowej sprawie skarżący ubiega się o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony. W uzasadnieniu tego wniosku wskazał m.in., iż posiada dochody lub mienie wystarczające na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu w tym kosztów leczenia, bez potrzeby korzystania ze wsparcia materialnego ze środków pomocy społecznej, wynajmuje lokal w Z. przy ul. [...] za kwotę 50 zł (v. umowa najmu k. 20 akt administracyjnych). Ponadto skarżący opłacił tytułem przedmiotowego wniosku kwotę 340 zł (k. 22 akt adm.). Z oświadczenia złożonego w dniu 18 października 2007 r. przez Z. G., której bratankiem jest skarżący, wynika natomiast, iż skarżący oraz jego rodzina zamieszkują razem z nią w Z. przy ul. [...] i pozostają na jej utrzymaniu, oraz że dysponuje ona środkami finansowymi na ich utrzymanie przez okres co najmniej 1 roku łącznie z kosztami leczenia, bez potrzeby korzystania ze wsparcia finansowego ze środków pomocy społecznej.
W dniu 1 września 2007 r. otrzymała bowiem 10 000 EURO oraz 29 700 USD z tytułu sprzedaży mieszkania i środki te zapewnią utrzymanie ww., którzy są członkami jej rodziny. Należy stwierdzić, że skarżący oraz jego małżonka nie ponoszą żadnych kosztów utrzymania, gdyż utrzymuje ich ciotka – Z. G., z którą pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący uzyskuje też niewielkie dochody z pracy (około 600 zł). Ponadto w dniu 8 listopada 2007 r. skarżący i jego rodzina otrzymali z tytułu darowizny kwotę 18000 zł, którą wpłacili na rachunek bankowy w [...], należącym do małżonki skarżącego. Potwierdza to również zeznanie skarżącego złożone do protokołu w dniu 19 grudnia 2007 r. w którym wskazuje on, że nie wie za ile wynajął pokój, bo żona za niego płaci, ale chyba nic nie płaci oraz utrzymują się z pieniędzy, które darowała im ciotka. W sprzeciwie skarżący wskazał, że nie posiada już darowanych 18.000 zł, jednak nie przedstawił żadnych dowodów (np. wyciągu z rachunku bankowego) że kwota ta została już wydana. Tymczasem – jak wskazano powyżej – to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jego osoby.
Wskazane powyżej okoliczności świadczą natomiast o tym, iż skarżący i jego rodzina nie znajduje się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję i będzie w stanie pokryć przyszłe koszty sądowe.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.