Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2368/15, odrzucił skargę P. S.A. w R. na postanowienie Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym, a to na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego skargi (nienadesłanie pełnomocnictwa procesowego).
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt II GZ 927/15, odrzucił zażalenie skarżącej spółki na postanowienie z dnia 20 sierpnia 2015 r.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że orzeczenie o odrzuceniu skargi zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej spółki w dniu 28 sierpnia 2015 r., przy czym w treści pisma przewodniego wskazano, że od doręczanego postanowienia przysługuje skarga kasacyjna. Od postanowienia Sądu pierwszej instancji P. S.A. w dniu 25 września 2015 r. wniosła środek odwoławczy określony jako "skarga kasacyjna". Sąd pierwszej instancji zakwalifikował ten środek odwoławczy jako skargę kasacyjną i nadał mu bieg, przekazując go do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na nowelizację ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dokonaną ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658; zwana dalej "nowelą"), która weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r. - w zakresie, w jakim dotyczyła ona środków odwoławczych od postanowień wojewódzkich sądów administracyjnych. Uwzględniając wprowadzone nowelą uregulowania, a zwłaszcza treść przepisu przejściowego z art. 2 noweli, stwierdził, że odnośnie do środka odwoławczego od postanowienia o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braku formalnego (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) w sprawie wszczętej przed 15 sierpnia 2015 r. potencjalnie zastosowanie mógłby znaleźć zarówno art. 173 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji (przewidujący możliwość wniesienia skargi kasacyjnej), jak i nowy przepis art. 194 § pkt 1a p.p.s.a. (określający zażalenie jako właściwy środek odwoławczy w takim przypadku).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tego rodzaju kolizję norm należało rozstrzygnąć zgodnie z zasadą lex specialis derogat legi generali. Za przepis szczególny należy uznać art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a., który wprowadza wyjątek od reguły wynikającej z art. 173 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed noweli - poprzez określenie, że od wydanych przez WSA postanowień o odrzuceniu skargi m.in. na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - mimo że są to postanowienia kończące postępowanie w sprawie - przysługuje zażalenie a nie skarga kasacyjna.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że w niniejszej sprawie (wszczętej przed 15 sierpnia 2015 r.) od postanowienia Sądu pierwszej instancji wydanego na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przysługiwało - na mocy art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a. - zażalenie. Spółka wniosła środek odwoławczy po upływie terminu 7 dni od doręczenia postanowienia, co było przyczyną odrzucenia zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 180 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Na koniec Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że wniesienie przez stronę w niniejszej sprawie środka odwoławczego w terminie jak dla skargi kasacyjnej bez wątpienia miało związek z wprowadzeniem strony w błąd przez Sąd pierwszej instancji, który w doręczając odpisu zaskarżonego postanowienia wyraźnie wskazywał, że od tego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna i tak też traktował złożony środek odwoławczy - jako skargę kasacyjną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego takie działanie zarówno Sądu pierwszej instancji, jak działającej w zaufaniu do niego strony postępowania, mogło wynikać z wyjątkowo niejasnych przepisów przejściowych zawartych w noweli p.p.s.a., których treść może prowadzić - i w niniejszej sprawie doprowadziła - do niepewności w kwestii tak zasadniczej dla prawa do sądu jak rodzaj przysługującego stronie środka odwoławczego. Tego rodzaju okoliczności sprawy powodują, że zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego całkowicie usprawiedliwione powinno być złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.
Pismem z dnia 18 stycznia 2016 r. skarżąca spółka wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 20 sierpnia 2015 r. o odrzuceniu skargi.
Uzasadniając powyższy wniosek skarżąca powołała się na okoliczności podniesione w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt II GZ 927/15, wskakujące na zasadność złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Wyjaśniła jednocześnie, że 7-dniowy termin do złożenia przedmiotowego wniosku rozpoczął bieg z dniem 18 stycznia 2016 r., kiedy doręczono stronie ww. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia zażalenia skarżąca upatruje w okolicznościach tożsamych ze wskazanymi w uzasadnieniu postanowienia z dnia 13 stycznia 2016 r., tj. w szerszym problemie interpretacyjnym związanym z sierpniową nowelizacją ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym i odmiennej praktyce orzeczniczej w tym względzie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie skarżąca wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie z 20 sierpnia 2015 r., który to termin upłynął 4 września 2015 r.
Strona, o czym była już mowa wyżej, powyższy wniosek argumentowała okolicznościami wskazanymi w wydanym w niniejszej sprawie postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2016 r., sygn. akt II GZ 927/15, w którym NSA zwrócił uwagę na problem w stosowaniu przepisów przejściowych zawartych w ustawie z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz konsekwencji, które się z tym wiążą. Podzielając w pełni pogląd wyrażony przez NSA zawarty we ww. postanowieniu, jak również mając na uwadze fakt, że do strony kierowane były pisma, z których wynikało, iż właściwym środkiem zaskarżenia od wydanego w niniejszej sprawie postanowienia o odrzuceniu skargi była skarga kasacyjna, należało przyjąć, że skarżąca uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia.
Strona dochowała również 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Wniosek złożono bowiem 21 stycznia 2016 r., tj. trzeciego dnia od dnia w którym skarżąca otrzymała postanowienie NSA z 13 stycznia 2016 r., sygn. akt II GZ 927/15, z którego dowiedziała się o złożeniu nieprawidłowego środka zaskarżenia na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznając wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia za uzasadniony, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.