Uzasadnienie
W dniu [...] czerwca 2019r. [...] Jednostka Wdrażania Programów Unijnych (dalej MJWPU) wydała decyzję nr [...])[...], zobowiązującą beneficjenta – [...] Sp. z o.o. do zwrotu kwoty [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, z tytułu nieprawidłowości stwierdzonych podczas realizacji projektu [...] "Zarządzanie automatyzacją produkcji dzięki integracji systemu zarządzania ruchu (CMMS) z najpopularniejszemu polskimi systemami ERP". Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przesyłka zawierająca decyzję została doręczona w dniu 9 sierpnia 2019r. Data ta odpowiada ostatniemu dniu okresu, na jaki została pozostawiona do odebrania z urzędu pocztowego. Poprzez nieodebranie jej w tym okresie, doręczenie uznaje się za dokonane i skuteczne (art. 44 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, dalej K.p.a.). Oznacza to, że termin na złożenie odwołania upłynął w dniu 23 sierpnia 2019r.
W dniu [...] października 2019r., za pośrednictwem organu I instancji, wpłynął do zarządu województwa Mazowieckiego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Do wniosku Strona dołączyła odwołanie od decyzji MJWPU nr [...] z dnia [...] czerwca 2019r. W uzasadnieniu złożonego wniosku, strona reprezentowana przez pełnomocnika wskazała, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji nastąpiło z powodu nieobecności Prezesa Zarządu [...] Sp. z o.o. z kraju, w okresie od dnia 25 lipca 2019r. do dnia 11 sierpnia 2019r. Zgodnie z wyjaśnieniami, przyczyną nieobecności był zaplanowany wyjazd służbowy, na potwierdzenie czego do wniosku dołączono rezerwację biletów lotniczych na trasie [...] oraz [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazano również, że Prezes Zarządu [...] Sp. z o.o. podczas swojej nieobecności w kraju "pozyskał informację" o przesyłce nr [...], czekającej na odbiór w placówce pocztowej.
W dniu 5 sierpnia 2019r. na podstawie pełnomocnictwa udzielonego z dniem [...] lipca 2019r. przez Prezesa Zarządu [...] Sp. z o.o., a więc po jego wyjeździe z kraju, podjęta została próba jej odbioru. Przesyłka nie została wydana, bowiem pełnomocnik nie posiadał upoważnienia do odbioru przesyłek urzędowych ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. W dniu 6 sierpnia 2019r. za pośrednictwem platformy ePuap, Strona wysłała do MJWPU prośbę o powtórne przesłanie korespondencji. Uzasadnieniem była jej nieobecność w kraju. MJWPU, pismem z dnia [...] sierpnia 2019r., doręczonym w dniu 17 września 2019r, poinformowała Stronę o nieuwzględnieniu jej wniosku oraz o fakcie skutecznego doręczenia przesyłki zawierającej decyzję nr [...]. W związku z powyższym organ wskazuje, że zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. przywrócenie terminu jest obwarowane czteroma przesłankami, które muszą zostać spełnione łącznie:
- 1) Uprawdopodobnienie przez osobę zaineresowaną braku swojej winy(należy przyjąć tu obiektywny miernik staranności)
- 2) Wniesienie przez osobę zainteresowaną wniosku o przywrócenie terminu
- 3) Dochowanie terminu do wniesienia wniosku, tj. 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu
- 4) Dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której niedotrzymany termin był ustanowiony – w niniejszym przypadku złożenie odwołania.
Organ przypomina, że wniosek strony wraz z odwołaniem, został wraz z odwołaniem nadany w placówce pocztowej w dniu 24 września 2019r. a więc siódmego dnia od daty, którą wnioskodawca wskazał, jako datę powzięcia informacji o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, czyli daty doręczenia pisma MJWPU z dnia [...] sierpnia 2019r. wskazującego na doręczenie Stronie decyzji administracyjnej w trybie art. 44 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Można zatem uznać, że przesłanki 2-4 wskazane powyżej zostały spełnione. Kluczową więc kwestię stanowi brak winy Odwołującej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwość przywrócenia terminu wyklucza każdy rodzaj winy. Usprawiedliwiają je okoliczności nagłe, nieprzewidywalne, takie których człowiek dbający należycie o swoje interesy nie mógł przewidzieć i im zapobiec (wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2014r., II FSK 1779/12).
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że w momencie doręczenia decyzji organu I instancji, Strona przebywała za granicą. Niemniej jednak, nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, bowiem okoliczności takiej nie stanowi sam fakt pobytu strony poza granicami kraju w czasie, gdy organ doręczał decyzję w trybie art. 44 k.p.a., a także w terminie przewidzianym dla wniesienia odwołania od tej decyzji. Wydanie decyzji było bowiem poprzedzane postępowaniem, o którym skarżący wiedział, i w którym brał czynny udział.
Zdaniem organu, wyjazd za granicę może zostać uznany za przesłankę uzasadniającą przywrócenie uchybionego terminu tylko wówczas, gdy miał nagły charakter i został spowodowany szczególną okolicznością, której nie można było przewidzieć. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 stycznia 2017r., III SA/Po 750/16). Natomiast w niniejszej sprawie Beneficjent sam wskazuje, że wyjazd został wcześniej zaplanowany, dołączając na tę okoliczność rezerwację dokonaną już w dniu [...] maja 2019r. Zatem nie został nagle zmuszony do wyjazdu za granicę. Obowiązkiem Beneficjenta było takie zorganizowanie pracy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w okresie nieobecności, aby w należyty sposób zabezpieczyć swoje interesy, np. poprzez ustanowienie pełnomocnictwa pocztowego lub złożenie wniosku o doręczenie pism drogą elektroniczną, którą to formę Beneficjent zresztą wykorzystywał w toku postępowania, zastrzegał jednak, że rezygnuje z doręczania mu pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Wyżej opisane postanowienie zaskarżyła [...] Sp. Z o.o. zarzucając mu naruszenie:
- 1. Art. 6, 7, 7b, 8, 77, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (dz. U. 1960 nr 30 poz. 168, dalej jako: "k.p.a.") poprzez wydanie postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] jednostki Wdrażania Programów Unijnych nr [...] z dnia [...] czerwca 2019r., w sytuacji gdy prawidłowa ocena zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego, w szczególności oświadczenia R. F. z dnia [...] września 2019 roku oraz prośby Skarżącego złożonej za pośrednictwem platformy ePuap, nie dawała podstaw do wydania postanowienia w przedmiotowej treści, bowiem niezłożenie przez Skarżącego odwołania w przewidzianym terminie nie wynikało z niedołożenia przez niego odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw, a było jedynie następstwem obiektywnych, występujących bez woli Skarżącego okoliczności.
- 2. Art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy skarżący uprawdopodobnił, iż uchybienie przez niego terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, w szczególności przedstawił szereg okoliczności i zdarzeń, takich jak pobyt za granicą Prezesa Zarządu Spółki w okresie podjęcia próby doręczenia przesyłki, jak również przez cały okres jej awizacji, udzielenie pełnomocnictwa panu R. F. i odmowa wydania przez placówkę pocztową na jego podstawie przesyłki oraz poinformowanie Organu o zaistniałej sytuacji, które to zdarzenia i okoliczności stanowiły obiektywną przeszkodę do odbioru korespondencji i świadczyły o podjęciu przez Skarżącego działań mających na celu dotrzymanie terminu.
Podnosząc powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje
Rozstrzygając wyżej opisaną skargę przypomnieć należy, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Z kolei stosownie do art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z cytowanym wyżej przepisem wnoszący prośbę powinien uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Musi zatem uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie na skutek takich zdarzeń, za które nie ponosi odpowiedzialności. W prośbie o przywrócenie terminu powinien więc wykazać, że mimo całej staranności nie udało mu się go zachować. Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Bogate orzecznictwo sądowe, które dokonało wykładni przepisu 58 § 1 k.p.a. jednoznacznie wskazuje, że strona względnie jej pełnomocnik powinien uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych, oraz fakt że przeszkoda w dokonaniu czynności była od nich niezależna (zob. m in. Wyrok NSA z dnia 30 listopada 2006r. sygn.. Akt II OSK 1397/05 – lex nr 315129).
Przy ocenie braku winy organ administracji publicznej powinien nadto przyjąć tzw. obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tegoż miernika przywrócenie terminu nie byłoby zatem dopuszczalne gdyby strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W nauce postępowania administracyjnego przyjmuje się z kolei, że brak winy strony zachodzi tylko wtedy gdy nie mogła ona przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
W konsekwencji pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia, czyli siły wyższej. Jeśli jednak nawet taka przeszkoda nie istniała, ale strona miała podstawę do sądzenia, że istnieje należy uznać, że niedopełnienie czynności procesowej było niezawinione (E. Iserzon, J.Starościak k.p.a. komentarz wyd. IV str. V136-137).
Co nie mniej istotne, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem tej prośby należy dopełnić czynności dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.)
Zdaniem sądu w sprawie niniejszej organ trafnie zakwestionował jedynie uprawdopodobnienie przez stronę okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Jak niespornie wynika z treści wniosku skarżącej, uzasadnieniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania była wyłącznie nieobecność Prezesa Zarządu skarżącej w kraju w okresie od 25 lipca 2019r do 11 sierpnia 2019r. Jednakże wyjazd ten był uprzednio zaplanowany, czego potwierdzeniem była rezerwacja biletów lotniczych. Nie był to w żadnym razie wyjazd nagły, niespodziewany który uniemożliwił stronie należyte zadbanie o własne interesy, także gdy chodzi o prawidłowy obieg i odbiór korespondencji. Przed wyjazdem z kraju prezes zarządu skarżącej, powinien był udzielić (choćby swojemu pracownikowi) pełnomocnictwa do odbioru przesyłek urzędowych za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Z niewiadomych powodów tego nie uczynił. Nie złożył również wniosku o doręczanie korespondencji (pism) drogą elektroniczną, a wręcz zastrzegł, że rezygnuje z doręczania mu pism w takiej formie mimo tego, że w toku postępowania z takiego sposobu komunikacji korzystał.
Nie budzi więc wątpliwości sądu, że skarżący w toku postępowania w sprawie nie zadbał o swoje interesy w sposób właściwy. Reasumując sąd stwierdza, iż organ ma rację, że uchybienie terminu jakiego dopuścił się skarżący nastąpiło w wyniku niezachowania przez niego należytej staranności (z jego winy) której można i trzeba wymagać od każdego dbającego o własne interesy.
W tym stanie rzeczy sąd uznaje zarzuty skargi za niezasadne. Podstawą wyroku jest art. 151 p.p.s.a.