Uzasadnienie
Po rozpatrzeniu odwołania Ł. J. od decyzji Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. nr... z dnia... lipca 2013 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. nr... z dnia... września 2010 r. o umorzeniu w całości postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2010 Prezes ARiMR decyzją z dnia... sierpnia 2013 r. nr... utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu ww. decyzji przywołano m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W dniu... maja 2010 r., Ł. J. złożył w siedzibie biura powiatowego ARiMR w G. wniosek o przyznanie płatności na rok 2010. W przedmiotowym wniosku zadeklarował do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010,... działek rolnych, na które składały się grunty rolne położone w woj. W., powiecie g., gminie G., obrębie ewidencyjnym Zdziechowa.
W dniu... września 2010 r. do siedziby biura powiatowego ARiMR w G. wpłynęło oświadczenie Ł. J. dotyczące wycofania całego wniosku. Do ww. żądania dołączył on kopie wypisu ze sporządzonej w formie aktu notarialnego umowy o dożywocie z dnia... grudnia 2009 r. Z treści § 5 ww. umowy wynikało, "iż przenosi w trybie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (...) na rzecz swoich synów D. J. i J. J. – na współwłasność po połowie – własność zabudowanej nieruchomości o obszarze... ha w zamian za dożywocie (...)".
W związku z wycofaniem wniosku, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. wydał w dniu... września 2010 r. decyzję nr..., na mocy której umorzył w całości postępowanie w sprawie przyznania Ł. J. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Następnie w dniu... czerwca 2013 r. strona skierowała do Prezesa ARiMR pismo w którym wskazała, iż wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. nr... z dnia...września 2010 r. (o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania płatności).
W dniu... lipca 2013 r., Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. wydał decyzję nr..., na mocy której odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. W następstwie rozpoznania wniesionego od niej odwołania, Prezes ARiMR utrzymał ją w mocy.
W dalszej kolejności zacytował treść art. 156 § 1 kpa oraz odniósł się do każdej z przesłanek wskazanych w tym przepisie. Podkreślił, iż zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 i 2 w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy o płatnościach, decyzję w sprawach dotyczących płatności wydaje właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR. W związku z powyższym w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji określona w treści art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Powyższe wynika z faktu, iż organem właściwym do wydania decyzji w sprawie Ł. J. był Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. – organ który wydał w dniu... września 2010 r. decyzję nr... o umorzeniu postępowania w całości, którą skarżący chce wzruszyć.
Odnosząc się do przesłanki określonej w treści art. 156 § 1 pkt 2 kpa, wskazał iż w rozpatrywanym stanie faktyczny, nie zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z powodu wydania jej bez podstawy prawnej bądź z rażącym naruszeniem prawa. Zarówno składając wniosek o przyznanie płatności, jak również składając wniosek o wycofanie żądania, strona potwierdza swą wolę poprzez złożenie odręcznego podpisu na stosownych formularzach, w których znajduje się ponadto oświadczenie, iż znane są jej zasady przyznawania płatności.
Wycofanie wniosku stanowiącego żądanie wszczęcia postępowania pociąga za sobą konieczność wydania przez organ prowadzący postępowanie decyzji o jego umorzeniu. W rozpatrywanym stanie faktycznym nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości okoliczność wycofania przez Ł. J. w sposób skuteczny wniosku o przyznanie płatności. Tym samym decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. nr...z dnia... września 2010 r. o umorzeniu w całości postępowania posiada podstawę prawną, nie będąc jednocześnie obarczona wadą rażącego naruszenia prawa.
W ocenie organu nie istnieje w przedmiotowej sprawie przesłanka stwierdzenia jej nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 3 kpa, zgodnie z którym stwierdzeniu nieważności podlega decyzja administracyjna dotycząca sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Przechodząc do oceny decyzji (będącej przedmiotem wniosku strony) pod kątem obarczenia jej przesłanką stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 kpa, wskazano, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. o umorzeniu w całości postępowania została skierowana do Ł. J. a więc do osoby legitymującej się statusem strony w/w postępowania.
Poza tym decyzja z dnia... września 2010 r. stanowi rozstrzygnięcie kończące postępowanie w sprawie nie stanowiące orzeczenia co do jej istoty. Powyższe oznacza, iż nie nakładało ono żadnych praw i obowiązków – a w konsekwencji nie podlegało wykonaniu. Tym samym nie mogło być dotknięte kwalifikowanymi wadami prawnymi określonymi w art. 156 § 1 pkt 5 i 6 kpa. Organ przypomniał, że ostatnią z wymienionych w art. 156 § 1 kpa przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, jest wymieniona w pkt 7 w/w przepisu przesłanka obarczenia decyzji wadą powodująca jej nieważność z mocy prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji w tym trybie następuje na skutek wady, którą decyzja zawiera od chwili jej wydania, a która tkwi w elementach w/w decyzji. Nie będzie natomiast chodziło o wady związane z wykonaniem decyzji lub o skutki nią spowodowane. Stwierdzenie nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 7 kpa uzależnione jest ponadto od istnienia przepisów odrębnych, które wskazują taki obowiązek tzw. Klauzule nieważności decyzji administracyjnych.
W ocenie organu także i ta przesłanka nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. Niezależnie od powyższego podkreślono, że decyzja Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. nr... z dnia... lipca 2013 r. o odmowie stwierdzenia nieważności nie zawiera uzasadnienia prawnego i faktycznego, które spełniałyby wymagania określone w treści powoływanego art. 107 § 3 kpa. W/w organ w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji w szczegółowy sposób odniósł się jedynie do przesłanki stwierdzenia nieważności wskazanej w treści art. 156 § 1 pkt 2 kpa, w przypadku pozostałych przesłanek poprzestał na ogólnikowym stwierdzeniu, iż nie dopatrzył się ich istnienia.
Ponadto rozważania na temat istniejącej bezprzedmiotowości postępowania oparł na treści przepisu art. 105 § 2 kpa, podczas gdy okoliczność ta wynika z treści § 1 w/w art. 105 kpa. Jednak pomimo w/w naruszenia prawa, rozstrzygnięcie zawarte w skarżonej decyzji w opinii Prezesa ARiMR jest prawidłowe i może zostać usunięte przez organ odwoławczy. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądowo-administracyjnym, organ odwoławczy może sanować wadliwość uzasadnienia decyzji I instancji.
Decyzję Prezesa ARiMR z dnia... sierpnia 2013 r. zaskarżył Ł. J. W treści skargi nie sformułował on żadnego zarzutu naruszenia przez organ jakiegokolwiek przepisu prawa. Wyjaśnił jedynie, że wniosek o dopłaty na rok 2010 złożył omyłkowo i że dopłaty te powinni otrzymać jego dwaj synowie, którym przekazał gospodarstwo rolne i którzy wówczas o dopłaty te nie występowali. Skarżący podkreślił, iż złożony przez siebie wniosek wycofał pod wpływem sugestii Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, który uprzedził go o możliwości wstrzymania wypłaty renty inwalidzkiej będącej jedynym źródłem utrzymania skarżącego.
Skarżący jest zdania, iż to Kierownik Biura Powiatowego ARiMR pozbawił nowo powstałe gospodarstwo rolne jego synów dopłat. Wspomniał również o złym stanie swojego zdrowia oraz o konieczności wydatkowania znacznych środków na leczenie.
Podnosząc powyższe wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji umarzającej postępowanie w sprawie przyznania płatności (wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. w dniu... września 2010 r.)
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Sąd zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie podkreślić jednak należy, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji. Z tego też powodu ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Należy również pamiętać o tym, że celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji w kontekście tego czy jest ona dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wskazanych w art. 156 § 1 – 7 kpa.
Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji która:
1/ wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2/ wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3/ dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
4/ została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie;
5/ była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6/ w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7/ zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Podkreślenia wymaga, że organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania jej co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w omawianym trybie organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę jedynie w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa to znaczy nie może rozpatrywać jej co do istoty tak jak w postępowaniu odwoławczym. Organ orzeka zatem wyłącznie kasacyjnie stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem a w przypadku braku przesłanek do wydania takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji.
Przechodząc na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, iż Prezes ARiMR w sposób właściwy ocenił decyzję której dotyczył wniosek skarżącego o stwierdzenie jej nieważności.
Decyzja ta była następstwem pisma skarżącego, którym cofnął swój wniosek o przyznanie płatności na 2010 rok. Trudno więc zarzucić organowi, iż ten bezzasadnie umorzył postępowanie w sprawie przyznania tychże płatności. Skarżący sam przyznaje, iż złożenie wniosku o którym mowa, było jego błędem. W poprzednim roku (2009) przekazał on bowiem w trybie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników własność zabudowanej nieruchomości na rzecz swoich dwóch synów (w zamian za dożywocie). To, że sam wystąpił o dopłatę w roku 2010 nie było inspirowane przez organ bądź jakiegokolwiek innego urzędnika. W każdym razie skarżący takiego zarzutu nie stawia. Mało tego, sugestia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, iż wniosek o dopłaty winien wycofać albowiem straci świadczenie była w realiach zaistniałego stanu faktycznego prawidłowa.
W związku z tym skarżący nie ma podstaw aby twierdzić, iż został oszukany (wprowadzony w błąd) czego skutkiem było pozbawienie dopłat jego synów (w roku 2010). Za taki stan rzeczy odpowiada wyłącznie on sam albowiem najpierw wystąpił z wnioskiem o dopłaty, a w obliczu utraty świadczenia rentowego wniosek ten cofnął. Konsekwencją cofnięcia tegoż wniosku była trafna decyzja organu o umorzeniu postepowania. Zdaniem tak organu jak i sądu nie została ona wydana w warunkach przewidzianych w art. 156 § 1 kpa. Brak spełnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych przez ten przepis, organ odwoławczy szczegółowo omawia, a jego rozważania w tej materii tut. sąd akceptuje.
Z powyższych względów skarga oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.