Uzasadnienie
W piśmie z 12 sierpnia 2008 r. P. S.A. Oddział Regionalny w W. z siedzibą w W. zaskarżyły postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia... lipca 2008 r. Nr..., które utrzymało w mocy postanowienie – stanowisko wierzyciela - Prezydenta W. - z dnia...marca 2008 r. Nr... uznające zarzuty zobowiązanych P. S.A. Oddział Regionalny w W. z siedzibą w W. za nieuzasadnione.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Strona – P. S.A. – w piśmie z 9 sierpnia 2006 r. zawarła prośbę do Zarządu Terenów Publicznych w W. o wyrażenie zgody na zajęcie parkingu pod Mostem... w rejonie ul.... i p.o.... w W. bez naliczania opłat, zgodnie z zatwierdzonym projektem organizacji ruchu dla potrzeb dostarczenia i magazynowania materiałów i zorganizowania zaplecza budowy tunelu średnicowego. Na piśmie zamieszczona została adnotacja "bardzo proszę o możliwość odbioru osobistego odpowiedzi na pismo. K. B.".
W dniu 18 sierpnia 2008 r. Zarząd Terenów Publicznych poinformował stronę o trybie i warunkach udzielania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a pismo zostało odebrane przez K. B. W tym samym dniu strona złożyła do Urzędu W. Wydziału Infrastruktury dla Dzielnicy... wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej na prawach wyłączności.
Decyzją z dnia... sierpnia 2006 r. Nr... Prezydent W. udzielił wnioskodawcy zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, określił sposób jego zajmowanego odcinka, ustalił warunki zajęcia i przywrócenia pasa drogowego do poprzedniego stanu użyteczności, ustalił opłatę za zajęcie pasa drogowego i zobowiązał stronę do uiszczenia tej opłaty, a także do powiadomienia Zarządu Terenów Publicznych o zakończeniu zajęcia terenu i przywrócenia zajmowanego odcinka pasa drogowego do poprzedniego stanu użyteczności. Opisana decyzja została odebrana w dniu 21 sierpnia 2006 r. przez K. B., który poświadczył odbiór datą oraz podpisem "z up.".
W dniu... lutego 2008 r. Prezydent W. wystawił P. S.A. Oddział Regionalny w W. tytuł wykonawczy nr... na kwotę... zł, w którym jako podstawę prawną należności wskazał orzeczenie z dnia... sierpnia 2008 r.
W piśmie z dnia 25 lutego 2008 r. strona zawarła zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany wniósł na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji [tj. Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.] o umorzenie postępowania egzekucyjnego objętego powyższym tytułem wykonawczym i oświadczył, że orzeczenie wymienione w tym tytule wykonawczym nigdy nie było doręczone zobowiązanemu, a zatem obowiązek zapłaty nie istnieje, tym bardziej w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia, skoro należność pieniężna została określona w orzeczeniu.
Postanowieniem – stanowiskiem wierzyciela z... marca 2008 r. Nr... Prezydent W. uznał zarzuty zobowiązanych P. S.A. Oddział Regionalny w W. z siedzibą w W. za nieuzasadnione.
Organ stwierdził, że zgodna z wnioskiem strony decyzja zezwalająca na zajęcie pasa drogowego została odebrana przez osobę wskazaną przez wnioskodawcę w dniu 21 sierpnia 2008 r., tj. w dniu rozpoczęcia terminu jej obowiązywania. Podkreślił, że wizje w terenie potwierdziły zajęcie pasa drogowego zgodnie z warunkami określonymi w przedmiotowej decyzji, a wobec nieuregulowania przez stronę opłaty wynikającej z tej decyzji podjęto telefoniczne próby wyjaśnienia sprawy oraz skierowano do dłużnika pisma z dnia 28 listopada 2007 r. oraz z dnia 10 stycznia 2008 r. Organ przyznał, że w toku prowadzonej korespondencji strona podnosiła, iż wprawdzie remont tunelu średnicowego odbywał się na zlecenie P., lecz zajęcie terenu planowane było dla K. S.A. Odnośnie do twierdzenia dłużnika, iż adresatem roszczeń o zapłatę winno być Konsorcjum organ podkreślił, że to P. było zleceniodawcą robót i wystąpiło z wnioskiem o zajęcie pasa drogowego, a kwestia przerzucenia roszczeń finansowych na wykonawcę robót nie znajduje uzasadnienia.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego zainicjowanego złożonym przez stronę odwołaniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: SKO) postanowieniem z... lipca 2008 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy powołał się na art. 26 ust. 1 oraz art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wskazał, że decyzja Prezydenta W. nr... z dnia... sierpnia 2006 r. nakładająca na spółkę obowiązek uiszczenia kwoty... zł jest decyzją ostateczną, gdyż zarówno spółka nie wniosła od powyższej decyzji odwołania, jak też decyzja nie została wyeliminowana z obrotu prawnego w wyniku stwierdzenie nieważności czy wznowienia postępowania.
Zdaniem SKO, skoro strona nie uiściła określonej w tej decyzji opłaty za zajęcie pasa drogowego, to będący wierzycielem organ pierwszej instancji był zobowiązany do wystawienia tytułu wykonawczego na tę kwotę oraz skierowania go do egzekucji. Podnoszony przez stronę zarzut niedoręczenia decyzji nr... z dnia... sierpnia 2006 r. w ocenie organu zmierza do weryfikacji ostatecznej decyzji, co nie może nastąpić w niniejszym postępowaniu.
Odnosząc się do zarzutu braku doręczenia upomnienia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji [Dz.u. z 2001 r. Nr 137, poz. 1541 z późn. zm.] postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. W ocenie organu odwoławczego orzeczeniem takim jest niewątpliwie decyzja zezwalająca na zajęcie pasa drogowego, wydana na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych [tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856], a zatem nie ma obowiązku doręczenia.
W skardze na powyższe postanowienie strona zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 109 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.], dalej: k.p.a. oraz wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta W., a także decyzji nr... z dnia... sierpnia 2006 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniosła również o umorzenie postępowania egzekucyjnego objętego tytułem wykonawczym wystawionym przez Zarząd Terenów Publicznych w W. nr... z dnia... lutego 2008 r.
Skarżąca podniosła, że organ odwoławczy nie dostrzegł przesłanek zastosowania w sprawie art. 138 § 2 k.p.a., mimo, iż w postanowieniu – stanowisku wierzyciela nr... z dnia...03.2008 r. przyznano, że próby wyjaśnienia sprawy podjęto dopiero pismem nr... z dnia... listopada 2007 r., niedoręczoną decyzję z dnia... sierpnia 2006 r. uznano za ostateczną, bezpodstawnie stronie wytknięto zaniechanie powiadomienia Zarządu Terenów Publicznych o zakończeniu zajęcia terenu, bezpodstawnie przyjęto okres zajęcia terenu za tożsamy z zajęciem planowanym wskazanym we wniosku.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w powyższym zakresie Sąd uznał, że nie może się ono ostać w porządku prawnym.
Stosownie do art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. – Postępowanie egzekucyjne w administracji [tj. Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954] podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.
W skardze spółka zawarła zarzut o nieistnieniu roszczenia z tytułu egzekucyjnego nr... wystawionego w dniu... lutego 2008 r.
Podnieść należy, że kwestionowany przez skarżącą tytuł wykonawczy wystawiony został przez organ przy uznaniu wymagalności roszczenia, co oznacza, że roszczenie w nim zawarte opiera się na ustaleniach zawartych w ostatecznej decyzji.
Zarówno wierzyciel, jak i organ orzekający w sprawie uznały, że decyzja nr... z dnia... sierpnia 2006 r. została prawidłowo doręczona K. B. w dniu 21 sierpnia 2006 r. Jest to błędne ustalenie. K. B. był jedynie i co najwyżej uprawniony do osobistego odbioru odpowiedzi na pismo z 9 sierpnia 2006 r., na co wskazuje adnotacja na wniosku strony skarżącej do Zarządu Terenów Publicznych o wyrażanie zgody na zajęcie parkingu – k. 1 akt adm. Przy czym podkreślić należy, że adnotacja ta została jednoosobowo podpisana. Natomiast według zapisów w KRS skarżącej reprezentacja jej jest dwuosobowa, co tak naprawdę wpływa na brak skuteczności upoważnienia. Brak jest również upoważnienia do odbioru przez K. B. wskazanej decyzji. Powyższa decyzja została wydana po rozpoznaniu wniosku strony z dnia 18 sierpnia 2006 r. a nie na podstawie pisma z dnia 9 sierpnia 2006 r.
Decyzją z dnia... sierpnia 2006 r. organ określił nie tylko kwotę należności za zajęcie pasa drogowego, ale także termin jej wymagalności. Płatność wymienionej kwoty została określona na 14 dni licząc od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna.
Stąd w kwestionowanym przez stronę skarżącą tytule wykonawczym znalazł się zapis o wymagalności roszczenia głównego na datę 19 września 2006 r. i wyliczonych odsetkach za opóźnienie w zapłacie na datę wystawienia tytułu na kwotę... zł.
Data wymagalności roszczenia najwyraźniej ustalona jest wg daty doręczenia decyzji K. B. w dniu... sierpnia 2006 r. Powyższe ustalenie jest wadliwe. Zatem twierdzenie, że roszczenia: główne i uboczne (odsetkowe) zawarte w w/w tytule wykonawczym są prawidłowo określone i wymagalne wg zapisów tam zawartych jest nieprawidłowe.
W sprawie należy ustalić, czy roszczenie zawarte w decyzji w... z dnia... sierpnia 2006 r. jest wymagalne i od kiedy ewentualnie ta wymagalność się datuje.
Oznacza to wykazanie w jakiej dacie wymieniona decyzja została stronie doręczona zgodnie z art. 109 §1 k.p.a.
Z korespondencji stron wynika, że decyzja z dnia... sierpnia 2006 r. została prawdopodobnie doręczona stronie dopiero w dniu 6 grudnia 2007 r. przy piśmie z dnia 28 listopada 2007 r. – co wynika z tegoż pisma (k. 18 akt adm. sprawy) oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru (włączonego do akt adm. sprawy za pismem, bez numeracji). Odbiór ten został potwierdzony przez spółkę w piśmie z 28 maja 2008 r., zawierającym zażalenie na postanowienie – stanowisko wierzyciela Nr... z dnia... marca 2008 r., przy czym spółka wskazała, iż otrzymała jedynie kserokopię przedmiotowej decyzji.
Zatem należy ustalić, czy doręczona stronie w dniu 6 grudnia 2007 r. decyzja była w oryginale, jak wymagają przepisy oraz czy zawierała pouczenie o środkach odwoławczych, czy też była tylko odpisem rozstrzygnięcia.
Gdyby doręczenie decyzji rzeczywiście nastąpiło w dniu 6 grudnia 2007 r., to zgodnie z pkt 5 rozstrzygnięcia tej decyzji wymagalność roszczenia datuje się od dnia 3 stycznia 2008 r.
W tym stanie faktycznym utrzymanie przez organ odwoławczy w mocy postanowienia – stanowiska wierzyciela Nr... z dnia... marca 2008 r. o uznaniu niezasadności zarzutu strony co do nieistnienia roszczenia jest nieprawidłowe.
Orzekając w sprawie ponownie organ dokona pełnych ustaleń faktycznych, odniesie się do istniejących dowodów w sprawie i zweryfikuje datę wymagalności roszczenia, a wydane przezeń postanowienie powinno spełniać przesłanki przewidziane w art. 138 i 107 k.p.a.
Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego Sąd stwierdza, iż sądowa kontrola postanowienia wydanego w sprawie polega wyłącznie na sprawdzeniu, czy wydanie jego poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Sąd administracyjny nie posiada natomiast kompetencji do nakazania organowi administracji wydania aktu administracyjnego o konkretnej treści.
Rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. uchylono na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.