Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. W. na decyzję Dyrektora... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W..
Skarżąca złożyła - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, w którym oświadczyła iż z powodu przewlekłej choroby... od 2005 r. leczy się i ponosi wydatki na zakup leków farmaceutycznych. Jest osobą samotną i ponosi wydatki na najem siły roboczej w swoim gospodarstwie rolnym do prac polowych. Jej źródłem dochodu są sprzedane produkty rolne pochodzące z jej gospodarstwa rolnego, nie otrzymuje żadnych innych wynagrodzeń. Ponadto znajduje się w trudnej sytuacji z powodu pożaru domu w... r. Jej budżet domowy został osłabiony, gdyż musiała ponieść wydatki na likwidację strat. Skarżąca ponadto wskazała, iż posiada dom drewniany o pow.... m² oraz nieruchomość rolną o pow.... ha. Jej dochody ze sprzedaży mleka i innych produktów rolnych wynoszą miesięcznie... zł.
W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie Sądu skarżąca wskazała, iż jej miesięczne wydatki związane z utrzymaniem wynoszą około... zł (energia elektryczna, gaz, telefon, lekarstwa, wyżywienie i ubranie). Ponadto skarżąca spłaca zadłużenie do KRUS –... zł oraz kwartalnie... zł. Ponadto opłaca kwartalnie podatek rolny do gminy w wysokości... zł i czynsz za dzierżawę nieruchomości rolnej w wysokości... zł. Obecnie musi płacić za robociznę osobom trzecim sezonowo ok.... zł miesięcznie oraz kupić nawozy sztuczne i środki ochrony roślin oraz olej napędowy do ciągnika. Nie posiada oszczędności pieniężnych ani też żadnego majątku ruchomego znacznej wartości. Z nadesłanego zaświadczenia Urzędu Gminy w Z. wynika, iż dochód roczny gospodarstwa rolnego wynosi...zł.
Ponadto skarżąca nadesłała paragony za zakup leków w miesiącu lutym 2009 na kwotę... zł oraz w marcu na kwotę... zł, dowód wpłaty za prąd w wysokości... zł, faktury z tytułu sprzedaży mleka, rachunki za telefon, oraz wyciągi z rachunku bankowego.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.
Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja prawa pomocy stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Analiza podanych przez skarżącą okoliczności oraz dokumentów finansowych dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku, gdyż skarżąca nie wykazała braku środków na pokrycie kosztów postępowania.
Po pierwsze zauważyć należy, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo rolne dużych rozmiarów. Skarżąca wskazała, iż powierzchnia jej gospodarstwa rolnego wynosi... ha podczas gdy z zaświadczenia Urzędu Gminy w Z. oraz akt administracyjnych sprawy wynika, iż wynosi ona ponad... ha, w tym ponad...ha użytków rolnych. Dochód roczny gospodarstwa kształtuję się na poziomie... zł.
Z nadesłanych faktur ze sprzedaży mleka wynika, iż skarżąca uzyskuje z tego tytułu miesięczne dochody w wysokości od... do... złotych. Z wyciągów z rachunku bankowego skarżącej wynika, iż za lipiec 2008 r. wypłata z zakładu mleczarskiego wyniosła... zł, a za wrzesień... zł. Ponadto skarżąca w dniu 22 grudnia 2008 r. uzyskała dochód z tytułu faktury wystawionej dla Zakładów Mięsnych w wysokości... zł. Ponadto skarżąca uzyskuje pomoc w postaci dopłat do gruntów i upraw. Z wykazu rolników dotyczących przyznanych płatności, znajdującego się na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynika, iż w 2007 wysokość przyznanych środków finansowych wyniosła ponad...zł. Taka wysokość dochodów w gospodarstwie domowym skarżącej, składającego się z jednej osoby, nawet przy wskazanych miesięcznych kosztach utrzymania w wysokości około... zł nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.
Nie wykazała ona bowiem w swoim oświadczeniu by wszystkie środki finansowe pozostające w jej dyspozycji były pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne) związane z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych.
Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącej jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jej osoby. Wskazane powyżej okoliczności świadczą natomiast o tym, iż skarżąca nie znajduje się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję i będzie w stanie pokryć koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika jak i ewentualne przyszłe koszty sądowe, które wcześniej opłacała.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.