Uzasadnienie
Pismem z dnia 9 września 2010 r. (data nadania) Dyrektor Izby Celnej w P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Prezesa Najwyższej Izby Kontroli z dnia [...] kwietnia 2010 r. zatwierdzające uchwałę Komisji Odwoławczej Najwyższej Izby Kontroli Delegatury w R. z dnia [...] marca 2010 r. w sprawie zastrzeżeń do wystąpienia pokontrolnego skierowanego po przeprowadzonej kontroli "Prawidłowości działań służby celnej w zakresie wprowadzania na polski obszar celny skażonego alkoholu etylowego przez kolejowe przejście graniczne w M. w latach 2005-2007".
W odpowiedzi na skargę Prezes Najwyższej Izby Kontroli wniósł o jej odrzucenie podkreślając w szczególności, że NIK nie jest organem administracji publicznej, jak również stosunek prawny pomiędzy NIK, a podmiotem kontrolowanym nie ma charakteru administracyjnego. Czynności kontrolne oraz sporządzane w toku kontroli dokumenty nie mają charakteru aktów, czy czynności z zakresu administracji publicznej. Ponadto uchwały Komisji Odwoławczej oraz zatwierdzające je postanowienia Prezesa NIK mają charakter ostateczny i nie podlegają kontroli sądowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu.
Przede wszystkim wskazać trzeba, że zgodnie z przepisami Konstytucji RP i ustawy o NIK Najwyższa Izba Kontroli jest oddzielnym, zależnym jedynie od Sejmu, organem państwowym, powołanym do sprawowania szeroko rozumianej kontroli, nie zaś organem pełniącym obowiązki z zakresu administracji publicznej.
Przez sprawowanie kontroli należy rozumieć funkcję państwową niezależną od stanowienia prawa, jego wykonywania i sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Istota kontroli sprowadza się do ustalenia stanu rzeczy, który istnieje oraz porównania go ze stanem, jaki powinien istnieć w świetle obowiązującego prawa. Stwierdzenie rozbieżności między stanem istniejącym i pożądanym znajduje odzwierciedlenie w protokole kontroli. Końcowym etapem kontroli jest natomiast wystąpienie pokontrolne, które zawiera uwagi i wnioski w sprawie sposobu usunięcia nieprawidłowości. NIK nie dysponuje jednak środkami przymusu, które mogłyby doprowadzić do realizacji wniosków zawartych w wystąpieniu pokontrolnym i nie ma umocowania do stosowania w tym celu środków władczych, co niewątpliwie cechuje podmioty sprawujące obowiązki z zakresu administracji publicznej.
W tym miejscu należy przypomnieć, że orzeczenie administracyjne ma charakter władczy i określa sytuację prawną indywidualnie oznaczonego adresata (jego prawa lub obowiązki) w indywidualnej sprawie. Takiego charakteru z pewnością nie można przypisać wystąpieniu pokontrolnemu, uchwale Komisji Odwoławczej NIK ani skarżonemu w niniejszej sprawie postanowieniu Prezesa NIK, zatwierdzającemu taką uchwałę, gdyż wszystkie z wyżej wymienionych czynności mają na celu jedynie wytknięcie nieprawidłowości i wskazówkę dla kierownictwa kontrolowanej jednostki co do sposobu ich usunięcia, a nie kształtowanie praw i obowiązków jednostek kontrolowanych.
Postanowienie Prezesa NIK wydane na podstawie art. 56 ust. 4 w. zw. z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz.U. z 2007 r. nr 231, poz. 1701 ze zm.), zatwierdzające uchwałę Komisji Odwoławczej NIK, którego kontroli przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym domagał się Dyrektor Izby Celnej w P., nie jest zatem postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, wymienionym w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej: p.p.s.a. Należy również wskazać, że postanowienie Prezesa NIK nie jest również innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej - w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skoro bowiem działania kontrolne NIK w ogóle nie stanowią działań administracji publicznej, to nie mogą one podlegać kontroli sądów administracyjnych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie 58 §1 pkt 6 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę, gdyż w niniejszej sprawie droga sądowa nie jest dopuszczalna.