Uzasadnienie
W dniu... lipca 2010 r. (data wpływu do... Oddziału Regionalnego ARiMR) K. M. zwrócił się z wnioskiem o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013.
Następnie, w pismach z dnia...04.2011 r. i z...05.2011 r. organ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków wniosku, które ostatecznie uzupełnione zostały...07.2011 r.
W piśmie z dnia... września 2011 r., nr...... Oddział Regionalny ARiMR – po przeprowadzeniu analizy zgromadzonych w sprawie dokumentów – odmówił K. M. przyznania wnioskowanej przez niego pomocy.
W pierwszej kolejności organ wyjaśnił, że zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, pomoc jest przyznawana na operację spełniającą wymagania określone w Programie, w szczególności uzasadnioną ekonomicznie, w tym pod względem jej kosztów, oraz zapewniającą osiągnięcie i zachowanie celu działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw".
Organ podkreślił, że w złożonym wniosku K. M. zadeklarował, iż jako osoba fizyczna podejmie działalność gospodarczą dotyczącą produkcji paneli, skrzydeł drzwiowych oraz pozostałych wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa, zaś działalność ta będzie prowadzona w budynku należącym do W. Sp. z o.o., której wnioskodawca jest wspólnikiem oraz prezesem zarządu W ocenie organu działalność ww. spółki jest powiązana (tożsama) z działalnością planowaną przez wnioskodawcę. W związku z powyższym organ stwierdził, że planowana przez wnioskodawcę operacja będzie służyła nie tylko jego działalności gospodarczej ale także działalności prowadzonej przez W. Sp. z o.o. Powyższa okoliczność – zdaniem organu – wskazuje, że inwestycja wnioskodawcy nie spełnia wymagań określonych w Programie oraz nie zapewnia osiągnięcia i zachowania celu działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", zaś działania wnioskodawcy mają na celu obejście kryteriów Programu.
W piśmie z dnia... września 2011 r., K. M. zwrócił się do organu o usuniecie naruszenia prawa. Wyjaśnił, iż planowana przez niego działalność nie jest tożsama z działalnością spółki W. Sp. z o.o.. Podniósł, iż planowana przez niego działalność będzie uruchomiona w części budynku należącego do W. Sp. z o.o., która to część nie jest związana z obecną działalnością ww. firmy. Ponadto planowana działalność wymaga użycia takich maszyn, których nie można wykorzystać przy produkcji, jaką prowadzi sp. z o.o. W.. Wnioskodawca wyjaśnił, iż wbrew twierdzeniom organu jego zamiarem nie było stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania dofinansowania ale uruchomienie nowej działalności i zatrudnienie nowych pracowników.
Następnie, organ rozpatrzył złożone przez wnioskodawcę wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i w piśmie z dnia...11.2011 r. nr... przedstawił stanowisko uzasadniające negatywne rozpatrzenie ww. wezwania. Organ wskazał, iż mimo wezwań... Oddziału Regionalnego ARiMR wnioskodawca nie przedstawił dokumentów wykluczających zarzucane mu przez organ tworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania pomocy i działanie mające na celu obejście prawa w celu uzyskania wnioskowanej pomocy. Podkreślono, iż wątpliwości budzi fakt, że wnioskodawca planuje podjęcie działalności gospodarczej jako osoba fizyczna mimo, iż jest wspólnikiem W. sp. z o.o., w której pełni funkcję prezesa zarządu.
Ponadto planowa działalność jest – wg PKD – tożsama z działalnością prowadzoną przez ww. spółkę i ma być zlokalizowana w tym samym budynku. W świetle powyższego organ zwrócił uwagę na powiązania osobowe i kapitałowe wnioskodawcy z innym podmiotem gospodarczym (przedsiębiorstwo W. sp. z o.o.) w kontekście ustalenia statusu MŚP w rozumieniu Zalecenia Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. dotyczącego definicji przedsiębiorstw mikro, małych i średnich (Dz. Urz. UE L 124 z 20.05.2003, str. 36).
W ocenie organu działania wnioskodawcy wyczerpują przesłanki określone w art. 4 pkt 3 Rozporządzenia Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.Urz. WE L 312/1 z 23.12.1995), tj. są skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści i prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.
Pismem z dnia... listopada 2011 r. W. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia... września 2011 r. nr... odmawiające przyznania wnioskowanej przez niego pomocy finansowej.
Skarżący wyjaśnił, iż wbrew twierdzeniom organu planowana przez niego działalność nie będzie związana z istniejącą już produkcją, prowadzoną przez W. Sp. z o.o., ponieważ maszyny, które chciał zakupić w ramach projektu, będą służyły uruchomieniu nowej linii produkcyjnej i nie będzie można wykorzystać ich w bieżącej działalności ww. spółki, w której jest zatrudniony.
W odpowiedzi na skargę Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymała dotychczas prezentowane stanowisko i wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., 270), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie organu odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Rozpoznawana sprawa dotyczy wniosku skarżącego o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw".
Szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. nr 139, poz. 883, z późn. zm.), które to rozporządzenie wydane zostało w oparciu o delegację ustawową, tj. art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. nr 64, poz. 427 z późn. zm.).
Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia pomoc jest przyznawana na operację spełniającą wymagania określone w Programie, w szczególności uzasadnioną ekonomicznie, w tym pod względem jej kosztów, oraz zapewniającą osiągniecie i zachowanie celu działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiebiorstw’’. Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 3 powyższej ustawy, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy.
W niniejszej sprawie K. M. we wniosku o przyznanie pomocy zadeklarował, iż jako osoba fizyczna podejmie działalność gospodarczą w zakresie produkcji paneli oraz skrzydeł drzwiowych – produkcja pozostałych wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa. Zakres rzeczowy inwestycji ma obejmować zakup maszyn do stolarki, a także wykonanie odwodnienia i ułożenie kostki brukowej przed budynkiem (parking), w którym zlokalizowana będzie działalność skarżącego. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż działalność ta – zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy – ma być prowadzona w budynku, który jest użytkowany przez spółkę W. sp. z o.o., i w którym spółka ta prowadzi produkcję stolarki okiennej i drzwiowej. Zarówno więc działalność wnioskodawcy, jak i produkcja ww. spółki zlokalizowane będą w tym samym obiekcie.
Jednocześnie nadmienić należy, że skarżący jest zatrudniony w ww. spółce i pełni w niej funkcję prezesa zarządu, posiada również 50% jej udziałów (pozostałe 50% posiada... skarżącego). Nie bez znaczenia jest również fakt, że działalność planowana przez skarżącego jest tożsama z działalnością ww. spółki, której skarżący jest wspólnikiem, tj. produkcja pozostałych wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa, oznaczona w Polskiej Klasyfikacji Działalności kodem PKD 16.23.Z.
Wobec powyższego zasadne były wątpliwości organu, czy działanie skarżącego nie ma na celu jedynie rozwinięcia działalności wykonywanej już w ramach przedsiębiorstwa W. sp. z o.o., poprzez wprowadzenie produkcji nowego asortymentu wyrobów stolarskich. Takie zaś działanie byłoby sprzeczne z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, gdyż sztucznie tworzyłoby warunki w celu uzyskania korzyści.
W ocenie Sądu, z analizy dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie – nadesłanych przez skarżącego w odpowiedzi na wezwania organu – wynika, że działania skarżącego miały na celu sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania pomocy, a planowana działalność nie zapewnia osiągnięcia i zachowania celów działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw".
Zgodnie z § 4 pkt 1 lit. e) ww. rozporządzenia, o pomoc finansową może ubiegać się osoba fizyczna, która nie podlega wykluczeniu z ubiegania się o przyznanie pomocy na podstawie przepisów rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.) (...) oraz przepisów Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia lub przepisów odrębnych, których regulacje dotyczą realizacji operacji.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na treść pkt 12 Zalecenia Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. dotyczącego definicji mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE L 124 z 20.05.2003, str. 36), zgodnie z którą w odpowiednich przypadkach należy wziąć pod uwagę związki przedsiębiorstw z osobami fizycznymi w celu zapewnienia, aby korzyści przysługujące MŚP z tytułu różnych przepisów lub środków przyjmowanych na ich korzyść czerpały wyłącznie te przedsiębiorstwa, które faktycznie tego potrzebują.
Należy podzielić stanowisko organu, iż weryfikacja wniosku o przyznanie pomocy złożonego przez K. M., wskazuje na osobowe i kapitałowe powiązania pomiędzy podejmującym działalność gospodarczą, a spółką W.. Skoro bowiem skarżący jest wspólnikiem ww. spółki (wraz z... posiadają udziały w ww. spółce - każde po 50%), a skarżący pełni w niej funkcję prezesa zarządu to związek pomiędzy skarżącym i spółką jest bezsprzeczny.
Ponadto należy zwrócić uwagę na miejsce realizacji planowanej przez skarżącego operacji. Działalność (produkcja) ta będzie mieścić się w budynku, który jest użytkowany przez W. sp. z o.o., i w którym spółka prowadzi produkcję wyrobów stolarskich. Jest to ten sam rodzaj działalności. Skarżący zadeklarował bowiem we wniosku o przyznanie pomocy działalność polegającą na produkcji pozostałych wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa wskazując, iż jest to działalność oznaczona w Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) kodem PKD 16.23.Z. Tożsamą działalność (oznaczoną tym samym kodem PKD) prowadzi spółka W., gdyż jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy (m.in. dane z wpisu w rejestrze REGON str. 348) zajmuje się ona produkcją pozostałych wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa. Skoro zatem w niniejszej sprawie bezsprzeczne są powiązania osobowe i kapitałowe pomiędzy skarżącym, a spółką W., a ponadto zarówno przedmiot planowanej przez skarżącego działalności jak i działalności spółki jest tożsamy, sama zaś działalność ma być prowadzona w tym samym budynku, to stwierdzić należy, że działania skarżącego miały na celu rozwinięcie działalności prowadzonej już w ramach W. sp. z o.o.
Powyższe okoliczności nie pozwalają zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż planowana przez niego działalność jest niezwiązana z działalnością spółki, której jest wspólnikiem. Jest to bowiem indywidualne (subiektywne) przekonanie skarżącego, które nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonych w sprawie materiałach. Oceny Sądu nie zmienia powołana w skardze argumentacja, że zakupionych w ramach projektu maszyn nie będzie można wykorzystać w bieżącej działalności spółki, gdyż jak wskazano wyżej działalność skarżącego ma służyć rozszerzeniu działalności spółki, a zakup maszyn do stolarki z pewnością przyczyni się do rozszerzenia dotychczasowej produkcji prowadzonej przez W. sp. z o.o., poprzez umożliwienie produkcji nowego asortymentu wyrobów stolarskich. W tym miejscu wyjaśnić należy, że rozszerzenie dotychczasowej działalności jest możliwe w ramach działającej już spółki i nie wymaga od skarżącego – jako od osoby fizycznej – dodatkowego podejmowania działalności gospodarczej.
Jednocześnie wyjaśnić należy, iż w istocie brak jest przeszkód prawnych które uniemożliwiałby podjęcie skarżącemu – jako osobie fizycznej – nowej działalności. Jednakże w niniejszej sprawie nie chodzi o to, że skarżący nie może podjąć takiej działalności lecz o to, że środki, o które się ubiega nie będą służyły tworzeniu i rozwojowi mikroprzedsiębiorstw, a więc działaniu, w ramach którego złożył wniosek. Przedmiotem sprawy jest bowiem zasadność przyznania skarżącemu środków z ww. programu zaś w ocenie Sądu środki te będą służyły prowadzonemu już przez skarżącego przedsiębiorstwu. Taką ocenę uzasadnia również fakt, iż skarżący planuje utwardzenie powierzchni (ułożenie kostki) przed budynkiem, w którym zlokalizowana jest działalność W. sp. z o.o.
Wobec powyższego środki przeznaczone na utwardzenie powierzchni (budowa parkingu), z którego korzystać będzie ww. spółka nie będą przeznaczone zgodnie z celem działania. Skoro zatem planowana przez skarżącego operacja nie zapewnia osiągnięcia i zachowania celu działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", to wobec treści § 10 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, zgodnie, z którym pomoc jest przyznawana na operację spełniającą wymagania określone w Programie, w szczególności uzasadnioną ekonomicznie, w tym pod względem jej kosztów, oraz zapewniającą osiągnięcie i zachowanie celu działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiebiorstw’’, organ zasadnie odmówił przyznania wnioskowanej przez skarżącego pomocy.
W ocenie Sądu skarżący poprzez swoje działanie stworzył sztuczne i pozorne warunki sprzeczne z celami danego działania do otrzymania płatności. Działanie skarżącego, w świetle ustalonych w niniejszej sprawie okoliczności faktycznych (powiązania osobowe, tożsamość działalności oraz miejsce produkcji) należy bowiem ocenić, jako mające na celu rozwinięcie działalności prowadzonej już w ramach W. sp. z o.o.
Zasadnie więc organ uznał, iż powyższe działanie wyczerpało przesłanki art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, zgodnie z którym działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskaniu tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści jak i art. 4 ust. 8 Rozporządzenia komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, zgodnie z którym nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia.
Środki pomocowe pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym podlegają ochronie zgodnie z Rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312/1 z 23.12.1995). Stosownie do ww. rozporządzenia środki te muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Prawo wspólnotowe nakłada na Komisję Europejską i Kraje Członkowskie obowiązek badania, czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem.
Mając powyższe na względzie należy uznać, iż Agencja zasadnie stwierdziła, iż nie zachodzą przesłanki warunkujące przyznanie pomocy, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania " Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.