Uzasadnienie
Pismem z 21 stycznia 2009 r. (data nadania) H. B. wniosła skargę na postanowienie Ministra Finansów z [...] grudnia 2008 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.
Następnie w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego H. B. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.
Zarządzeniem z 7 maja 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z uwagi na nie złożenie go, pomimo wezwania, na urzędowym formularzu. Powyższe zarządzenie zostało doręczone skarżącej w dniu 12 maja 2009 r.
Pismem z 18 maja 2009 r. (data nadania) skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego zarządzenia referendarza sądowego, składając ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Wniosek ten został następnie na wezwanie Sądu uzupełniony przez skarżącą w dniu 28 maja 2009 r. poprzez określenie, iż wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z mężem, utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] złotych oraz ze świadczenia emerytalnego męża w wysokości [...] złotych. Oświadczyła, iż jest właścicielem domu o powierzchni [...] m2, nieruchomości gruntowej o powierzchni [...] ha oraz budynków gospodarczych. Skarżąca podnosiła, iż niewypłacenie należnych jej i jej mężowi kwot przez upadłe podmioty gospodarcze (majątek tych podmiotów był nie wystarczający na zaspokojenie roszczeń dostawców) spowodowały konieczność likwidacji działalności gospodarczej oraz zaciągnięcia kredytu hipotecznego i kredytu gotówkowego. Aktualnie spłaca z tego tytułu ponad 1500 zł miesięcznie.
Ponadto wskazała, iż urząd skarbowy pobiera z jej emerytury [...] zł miesięcznie z tytułu prowadzonej egzekucji za zaległości w ZUS i urzędzie skarbowym oraz WITD. Wyjaśniła również, że oboje z mężem są osobami schorowanymi wymagającymi leczenia i rehabilitacji.
Ponadto z akt sprawy o sygn. V SA/Wa 1433/08 wynika, iż zainteresowana jest zadłużona wobec Spółdzielni [...] (wezwanie do dokonania wpłaty należności z dnia [...] czerwca 2008 r., str. nr 48 akt sądowych), [...] (wezwanie do zapłaty z [...] lipca 2008 r., str. 51 akt sądowych), oraz [...] Sp. z o.o. (wezwanie do zapłaty z [...] lipca 2008 r., str. 52 akt sądowych), a także wobec Urzędu Gminy W. (zawiadomienie z dnia [...] czerwca 2008 r., str. 60-62 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając wniosek zważył, co następuje
Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. – wniesienie sprzeciwu na zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek skarżącego podlega ponownemu rozpatrzeniu.
W myśl art. 243 § 1 p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Zasadność wniosku skarżącej rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie ona zobowiązana ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe.
Podkreślenia wymaga to, iż sytuacja materialna skarżącej była już wcześniej przedmiotem analizy i to zarówno referendarza sądowego jak i wojewódzkiego sądu administracyjnego, w efekcie której przyznawano jej prawo pomocy w zakresie częściowym (sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 825/06,V SA/Wa 1433/08, V SA/Wa 2921/08, V SA/Wa 3044/08). Co prawda fakt przyznania skarżącej prawa pomocy w innej sprawie, nie obliguje do powielenia zapadłych uprzednio rozstrzygnięć, niemniej w przypadku gdy – jak w niniejszej sprawie - sytuacja skarżącej nie uległa zmianie - przy ocenie jej zdolności ponoszenia kosztów niniejszego postępowania – rozstrzygnięcia te mają wpływ na wynik niniejszej sprawy.
Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniem kosztami sądowymi należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym – zwolnienia od kosztów sądowych.
Sąd wziął pod uwagę, iż skarżąca wraz z mężem utrzymują się ze świadczenia emerytalnego. Jak wynika z oświadczenia skarżącej i informacji Urzędu Skarbowego w P. (str. 46 akt sądowych w sprawie V SA/Wa 1433/08) z emerytury skarżącej Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonuje potrąceń na podstawie zajęcia świadczenia emerytalnego. Obecna wysokość potrąceń wynosi [...] złotych. Ponadto przedstawione przez skarżącą dokumenty w sprawie V SA/Wa 1433/08 wskazują, iż jest ona zadłużona wobec [...], [...] oraz [...] Sp. z o.o., a także wobec Urzędu Gminy W..
Dodatkowo w postanowieniu z 2 lutego 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 3044/08 wskazano, iż skarżąca posiada zadłużenie wobec [....] w W. (umowa kredytu hipotecznego z dnia [...] marca 2000 r. w wysokości [...] złotych) oraz wobec [...] Banku [...] SA w W. (umowa pożyczki gotówkowej z [...] marca 2008 r. w wysokości [...] złotych). Ponadto w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy znajduje się tytuł wykonawczy wystawiony na skarżącą przez [...] Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego na kwotę [...] złotych należności głównej (karta - 16 akt administracyjnych).
Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że sytuacja materialna skarżącej jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów należało uznać, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 254 § 1 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.