Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. B. jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z [...] września 2013 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...].05.2013 r. w przedmiocie odmowy uznania zarzutów wniesionych do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] z dnia [...].07.2012 r. wystawionych przez Pocztę Polską S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej. Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym:
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec J. B. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...].07.2012 r. nr od [...] do [...] wystawionych przez Pocztę Polską S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej w związku z zaległościami z tytułu opłat abonamentowych powstałymi w okresie: 01.2007 r. - 01.2012 r. w łącznej kwocie należności głównej 1 040,90 zł.
Zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z dnia [...].08.2012r. nr [...] organ egzekucyjny podjął próbę zajęcia rachunku bankowego Zobowiązanego w banku PKO Oddział 1 w S. Przedmiotowe zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostało doręczone Zobowiązanemu w dniu 30.08.2012r., natomiast bank otrzymał zawiadomienie w dniu 03.09.2012 r. i pismem z tego samego dnia poinformował organ egzekucyjny o braku możliwości realizacji zajęcia egzekucyjnego z uwagi na brak rachunku bankowego.
Pismem z dnia [...].08.2012 r. Zobowiązany zwrócił się do Urzędu Skarbowego z prośbą o anulowanie wszczęcia postępowania egzekucyjnego z dnia [...].08.2012 r. Skarżący stwierdził, że postępowanie to nie ma podstawy prawnej, jest manipulacją zmierzającą do wyłudzenia pozyskiwania pieniędzy w nieprawny sposób w dobie kryzysu firmy powołującej się na przepisy egzekucyjne, a nie na jakieś ważne podstawy prawne". Wyraził również swoje oburzenie stwierdzając, iż zrezygnował z abonamentu RTV i korzystania z środków przekazu. Zdaniem J.B., według przepisów prawa abonament RTV - środki przekazu nigdy nie były żadnym przymusem i obowiązkiem, wobec czego prosi o "odwołanie i wstrzymanie tego działania tj. postępowania egzekucyjnego i pozytywne rozpatrzenie sprawy".
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. pismem z dnia [...].09.2012 r. nr [...] przekazał na podstawie art. 34 § 1, 2 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji powyższe pismo wierzycielowi celem zajęcia stanowiska w sprawie.
Postanowieniem z dnia [...].09.2012 r. znak [...] wierzyciel - Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej na podstawie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych (Dz.U. nr 85, poz. 728, z późn. zm.) po rozpoznaniu zarzutu wniesionego przez J. B. w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Urząd Skarbowy w P. z wniosku Poczty Polskiej S.A. na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] z dnia [...].07.2012 r. orzekła o uznaniu za nieuzasadniony zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu postanowienia wierzyciel wskazując, iż Skarżący zaprzestał uiszczania należnych opłat rtv i nadal ich nie uregulował po otrzymaniu pisemnych upomnień wzywających do zapłaty oraz powołując się na ustawę z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych oraz ustawę z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyjaśnił, iż zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z uwagi na brak podstawy prawnej prowadzonej egzekucji należy uznać za bezzasadny.
Wskazał równocześnie, iż art. 7 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych uprawnia Pocztę Polską S.A. do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku wykonywania rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej przy zastosowaniu wprost przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym, które to przepisy stanowią de facto podstawę do stosowania egzekucji administracyjnej po myśli art. 2 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zauważył nadto, iż możliwość egzekwowania nieuiszczonego abonamentu rtv oraz wykonywania obowiązków wierzyciela w tym zakresie przez Pocztę Polską S.A. potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. o sygn. akt K 24/08.
Przedmiotowe postanowienie wpłynęło do organu egzekucyjnego dnia 24.09.2012 r., zaś w dniu 25.10.2012 r. organ ten otrzymał pismo wierzyciela z dnia [...].10.2012 r. informujące, że w/w postanowienie uznał za doręczone J. B. z dniem 09.10.2012 r. w trybie art. 44 § 4 kodeksu postępowania administracyjnego, a w związku z tym, że Strona nie wniosła zażalenia - postanowienie stało się prawomocne.
Następnie postanowieniem z dnia [...].11.2012 r. znak [...] Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej na podstawie art. 34 u.p.c.a. w związku z art. 7 ust. 1 i 3 w/w ustawy o opłatach abonamentowych po rozpoznaniu zarzutu wniesionego przez J. B. w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Urząd Skarbowy w P. z wniosku Poczty Polskiej S.A. na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] z dnia [...].07.2012 r. uznała za nieuzasadniony zarzut dotyczący braku wymagalności prowadzonej egzekucji na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu postanowienia wierzyciel wywodził, iż ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych jednoznaczny obowiązek rejestrowania odbiorników oraz uiszczania opłaty abonamentowej z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji.
W dniu [...] lutego 1991 r. J.B. złożył w Urzędzie Pocztowym P. wniosek o rejestrację odbiorników telewizyjnych, na podstawie którego dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego oraz telewizyjnego na książeczce rtv o numerze [...] (obecnie indywidualny numer [...]). W związku z zaprzestaniem uiszczania opłat rtv na w/w książeczce Poczta Polska S.A. kolejnymi zawiadomieniami informowała Pana B. o braku zapłaty opłat abonamentowych. W związku z brakiem wpłaty zobowiązania pomimo wysłania Panu B. upomnienia, zgodnie z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wierzyciel przesłał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w P. tytuły wykonawcze, celem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wierzyciel stwierdził, iż zarzut braku wymagalności prowadzonej egzekucji administracyjnej z uwagi na brak podstawy prawnej należy uznać za bezzasadny. Wskazywał, iż zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych oraz zgodnie z art. 2 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekwowanie przez Pocztę Polską S.A. opłat abonamentowych jest dopuszczalne, co potwierdza też orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt K 24/08.
Pismem z dnia [...].01.2013 r. nr [...] Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej poinformowała Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., że postanowienie z dnia [...].11.2012 r. nr [...] uznaje za doręczone Zobowiązanemu J. B. w dniu 11.12.2012 r. zgodnie z art. 47 § 1 i 2 k.p.a. J. B. nie wniósł zażalenia na w/w postanowienie, w związku z czym postanowienie to stało się prawomocne.
Postanowieniem z dnia [...].01.2013 r. nr [...] organ egzekucyjny na podstawie art. 34 § 1, 4, 5 w związku z art. 33 pkt 2 u.p.e.a. po rozpatrzeniu zarzutu J. B. zawartego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. postanowił odmówić uznania zarzutu w zakresie braku wymagalności prowadzonej egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] z dnia [...].07.2012 r. wystawionych przez Pocztę Polską S.A. Postanowienie doręczone zostało Zobowiązanemu w dniu 18.01.2013 r., który następnie wniósł od niego zażalenie.
Postanowieniem z dnia [...].04.2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie po rozpatrzeniu przedmiotowego zażalenia uchylił w całości zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...].01.2013 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...].05.2013 r. nr [...] po rozpatrzeniu zarzutów zawartych w piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. wniesionych przez J. B. orzekł o odmowie uznania zarzutu w zakresie braku wymagalności obowiązku egzekwowanego na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] z dnia [...].07.2012 r. wystawionych przez Pocztę Polską S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej oraz o odmowie uznania zarzutu w zakresie niedopuszczalności egzekucji prowadzonej na podstawie w/w tytułów wykonawczych.
J. B. także na powyższe postanowienie wniósł zażalenie. W treści pisma poinformował, iż czuje się represjonowany przez organy państwowe, które jednostronnie ustosunkowują się do jego sprawy, nie biorąc pod uwagę interesów ludzi, którzy borykają się z codziennością i ich zdania w sprawie. Stwierdził, iż z nieświadomości sytuacji w jakiej się kiedyś znalazł nie zajął się "sprawą" w odpowiednim czasie i w odpowiedni sposób. Wyraził swoje niezadowolenie z polityki państwa, działań Urzędu Skarbowego i Poczty Polskiej, jak również z niekorzystnych dla obywatela i niejasnych przepisów prawnych. Zdaniem J. B. organ egzekucyjny pobieżnie i wymijająco podchodzi do wyjaśnienia sprawy.
Wskazanym na wstępie postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Oceniając więc prawidłowość zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...].05.2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie stwierdził, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 34 § 1 i 4 ustawy egzekucyjnej uzyskał przed wydaniem przedmiotowego postanowienia ostateczne stanowisko wierzyciela w tej sprawie. Odnosząc się do zarzutu podniesionego przez J.B. w trybie art. 33 pkt 2 ustawy egzekucyjnej dotyczącego braku wymagalności obowiązku dochodzonego w postępowaniu egzekucyjnym zauważył, iż wyżej wymienione stanowisko wierzyciela odnośnie tego zarzutu wyrażone w postanowieniu z dnia [...].11.2012 r. nr [...]. zgodnie z art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej było dla organu egzekucyjnego wiążące. Skoro więc wierzyciel, po analizie pisma J.B. z dnia [...].08.2012 r. uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione - organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu obowiązany był podzielić stanowisko wierzyciela w tym zakresie.
Organ zauważył, iż wierzyciel odniósł się do argumentacji Strony zawartej w piśmie z dnia [...].08.2012 r. w rezultacie uznając, iż zarzuty Zobowiązanego nie znajdują uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy. Wierzyciel wskazał, iż z ustawy o opłatach abonamentowych wynika obowiązek dla posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych do rejestrowania odbiorników i uiszczania opłaty abonamentowej. Ponadto zwrócił uwagę, iż J. B. dopełnił obowiązku rejestracji odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, jednakże zaprzestał dokonywania opłat z tytułu abonamentu. Wierzyciel w swoim postanowieniu nie powołał nadto żadnych przyczyn wyłączających J. B. z obowiązku uiszczania abonamentu oraz mogących świadczyć o braku wymagalności obowiązku dochodzonego w postępowaniu egzekucyjnym. Ocena wierzyciela odnośnie zarzutu braku wymagalności jako. iż dotyczyła przesłanki wymienionej w art. 33 pkt 2 ustawy egzekucyjnej była wiążąca dla organu egzekucyjnego, a zatem Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. uprawniony był orzec o odmowie uznania zarzutu braku wymagalności obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...].
Z kolei analizując zarzut Strony w zakresie niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, którego podstawą jest art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie zauważył, iż stanowisko wierzyciela wyrażone w postanowieniu z dnia [...].09.2012 r. znak [...], w którym orzekł o uznaniu za nieuzasadniony zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, stosownie do art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, nie było wiążące dla organu egzekucyjnego. Jednakże, w ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, o której mowa w art. 33 pkt 6 ustawy egzekucyjnej, co oznacza, iż zasadnie organ egzekucyjny podzielił stanowisko wierzyciela w tym zakresie.
Organ odwoławczy zgodził się z argumentacją Strony zawartą w zażaleniu z dnia [...].05.2013 r., iż organ egzekucyjny pobieżnie uzasadnił swoje stanowisko odnośnie wskazanego zarzutu, bowiem stwierdził jedynie, iż zgadza się całkowicie w wypowiedzią i argumentacją wierzyciela zawartą w wyżej wymienionym postanowieniu. Jednak, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, brak jest wątpliwości co do tego, iż prowadzenie egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie jest dopuszczalne.
Uzasadniając powyższy wniosek oraz uzupełniając argumentację organu I instancji Dyrektor tutejszej Izby Skarbowej w Warszawie wyjaśnił, iż niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, o której mowa w art. 33 pkt 6 ustawy egzekucyjnej, wynikać może z różnych powodów: w danej sprawie może być dopuszczalna egzekucja sądowa, a nie administracyjna, egzekucja może być niedopuszczalna wobec danej osoby, korzystającej z immunitetu itp. W art. 33 pkt 6 chodzi więc o niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 pkt 1 i 2. Organ II instancji wskazał, iż nie zaistniały w sprawie żadne względy formalne mogące stanowić przeszkodę do wszczęcia przedmiotowej egzekucji administracyjnej w stosunku do J. B.. Obowiązek egzekwowany w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym dotyczy należności z tytułu opłat abonamentowych, do których uiszczania zobowiązują przepisy art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych.
Jednocześnie w art. 7 ust. 3 w/w ustawy o opłatach abonamentowych wskazano wprost, iż do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym.
Od powyższego rozstrzygnięcia J. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi wyraził swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia. Stwierdził m.in. iż w jego ocenie sprawa nie została zbadana rzetelnie. Organ, zasłaniając się przepisami prawa, nie wziął pod uwagę faktu, iż Strony nie stać jest na zapłatę należności z uwagi na trudną sytuację życiową.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sady administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Natomiast w żadnym razie sąd nie jest władny by samodzielnie rozstrzygnąć indywidualną sprawę w zastępstwie organu administracyjnego. Orzeczenie sądu administracyjnego stanowi dopiero podstawę uzyskania merytorycznego, zgodnego z prawem, rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej.
Badając sprawę w wyżej wskazanym zakresie należy stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
W ocenie Sądu organ egzekucyjny prawidłowo zakwalifikował pismo Strony jako zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym oparte na podstawach wymienionych w art. 33 pkt 2 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. na zarzucie braku wymagalności egzekwowanego obowiązku oraz niedopuszczalności egzekucji.
Odnosząc się do wyżej wymienionych zarzutów należy stwierdzić, że zgodnie z dyspozycją art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10. a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8 tejże ustawy, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5. wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Wyrażenie przez wierzyciela stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów następuje w drodze postanowienia, na które służy zobowiązanemu zażalenie.
Równocześnie należy wskazać, iż w myśl art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Organ egzekucyjny uzyskał wspomniane wyżej stanowisko wierzyciela, Strona nie wniosła od postanowień wydanych przez wierzyciela środków odwoławczych. Stąd też w niniejszym postępowaniu nie może być badany zarzut oparty na treści art. 33 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Co do zarzutu opartego na treści art. 33 pkt 6 ustawy egzekucyjnej to, jak słusznie zauważył organ, jest to zarzut dot. niedopuszczalności z przyczyn formalnych. (zob. "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz Pod redakcją prof. Romana Hausera, prof. Andrzeja Skoczylasa, Warszawa 2011, wyd. 5, str. 195). Dyrektor Izby Skarbowej powołał się także na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w orzeczeniu z dnia 26.08.2011 r. sygn. akt. II FSK 461/10 w którym NSA wyraził pogląd, iż przyczyny niedopuszczalności egzekucji, o których mowa w art. 33 pkt 6 u.p.e.a., mają charakter formalny.
Należy też dodać, że wbrew stanowisku Skarżącego istnieje ustawowy obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21.04.2005 r. o opłatach abonamentowych). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 2 ust. 3 ustawy). Zgodnie zaś z art. 7 ust. 3 cyt. ustawy do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym. Stąd też brak jest podstaw do kwestionowania legalności egzekucji.
W skardze J. B. nadto podniósł okoliczność, że nie stać go na pokrycie dochodzonego zadłużenia. Należy stwierdzić, iż ustawa o opłatach abonamentowych przewiduje, że w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę, o której mowa w art. 5 ust. 3, oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu. Wniosek o umorzenie lub rozłożenie na raty należności wymienionych w ust. 1 podmiot zobowiązany do uiszczania opłat abonamentowych składa do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (art. 10 ust. 1 i 2).
Konkludując wskazać należy, że Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wydając zaskarżone postanowienie prawidłowo zastosował przepisy prawa. W tym stanie rzeczy za niezasadne uznano zarzuty skarżącego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.