Uzasadnienie
I. L. wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, uiściła wymagany wpis i wystąpiła z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wnioskodawczyni wskazała, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem i obecnie znajduje się na jego wyłącznym utrzymaniu. Wskazała, iż mąż uzyskuje dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości 2300 złotych brutto (1900 złotych netto), jest właścicielem mieszkania o powierzchni 33,5 m2. Wskazała również, że miesięczne ponoszą następujące koszty: utrzymanie mieszkania (czynsz, energia elektryczna, gaz, abonament RTV) – 400 złotych, rata kredytu za mieszkanie – 500 złotych, koszty leczenia – 70 złotych. Pozostałe dochody przeznaczają na zakup żywności, środków czystości, odzieży itp. Oświadczyła, że wraz z mężem nie posiadają oszczędności, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych.
W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń, skarżąca ponownie potwierdziła wysokość uzyskiwanych dochodów przez męża oraz ponoszonych kosztów, z tym że zwiększyła wysokość kosztów utrzymania mieszkania na kwotę 468 złotych. Ponadto ponowienie wskazał, iż nie posiadają oni oszczędności, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych oraz nie uzyskują pomocy od rodziny i osób trzecich. Do pisma załączyła: umowę kredytową, zaświadczenie o zarobkach męża z kwotą netto w wysokości 2072,72 złotych, część zeznania podatkowego męża za 2009 rok (karty 1 i 2 PIT-40) oraz zaświadczenie z banku o wysokości sald odnoszących się do dwóch rachunkach męża.
W związku z tym, iż skarżąca nie wykonała w całości zarządzenia z 28 stycznia 2011r. dotyczącego stanu majątkowego oraz wobec tego, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z 28 lutego 2011r. ponownie wezwano zainteresowaną do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych męża (nie zaświadczeń) z okresu ostatnich trzech miesięcy, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
Wezwanie zostało doręczone 8 marca 2011r. (potwierdzenie doręczenia, k. 81 akt sądowych), mimo tego w zakreślonym terminie nie złożyła ona dodatkowych dokumentów zgodnie z powyższym zarządzeniem.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione.
W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności.
W przedmiotowej sprawie, oświadczenia zawarte we wniosku skarżącej złożonym na urzędowym formularzu PPF z 16 stycznia 2011r. oraz dodatkowym oświadczeniu z 21 lutego 2011r., były niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącej do nadesłania dokumentów pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej.
Wezwano skarżącą do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych męża. Mimo powyższego skarżąca za pierwszym razem złożyła zaświadczenie potwierdzające wysokość sald, a więc załączyła dokument, który nie obrazuje przepływów na rachunku bankowym. Natomiast drugiego zarządzenie wnioskodawczyni nie wykonała, tj. nie załączyła żądanych wyciągów. W tym miejscu należy podkreślić, iż dla rozpoznania wniosku o prawo pomocy nie jest tylko istotne jaka jest wysokość środków zgromadzonych na rachunku bankowym, ale również jak wygląda obrót tymi środkami, czy strona nie wyzbywa się środków w związku z wezwaniem do złożenia oświadczenia w tym zakresie, bądź też jakie są przyczyny, że posiadając stałe źródło dochodów nie dysponuje zasobami pieniężnymi w danym okresie. Zażądano od wnioskodawczyni dokumentów, których uzyskanie nie wiązało się z nadmierną uciążliwością i to zarówno finansową jak i czasową, gdyż dokumenty te winny znajdować się w posiadaniu jej męża (np. zasadą jest, iż klient co miesiąc otrzymuje wyciąg z rachunku bankowego).
Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawczynię wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, że nie wykazała ona, iż ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych, z jakimi wnioskodawczyni powinna się liczyć w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.