Uzasadnienie
K. S., dalej "skarżąca" złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z [...] listopada 2011 r., w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. zobowiązującej skarżącą do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, do czasu rozpoznania sprawy o umorzenie zaległości. Wskazała, że znajduje się w niedostatku w następstwie wykonywania decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnego świadczenia. Niewstrzymanie wykonania tej decyzji do czasu rozpoznania sprawy o umorzenie spowoduje powstanie nieodwracalnej straty, ponieważ ewentualne uwzględnienie skargi, a następnie wydanie decyzji o umorzeniu zobowiązania może okazać się spóźnione wobec wykonania decyzji z [...] kwietnia 2011 r. zobowiązującej skarżącą do zwrotu określonej w decyzji kwoty pieniężnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej "p.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Prawodawca w art. 61 § 3 p.p.s.a. przewidział rozszerzenie możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów na akty wydawane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych "w granicach tej samej sprawy". Oznacza to, że treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. będą objęte akty administracyjne wydane w pierwszej instancji oraz akty administracyjne w stosunku, do których toczy się postępowanie w trybie zwyczajnym albo w trybie nadzwyczajnym, które to akty zostały wydane w postępowaniach administracyjnych, których przedmiotem była sprawa wskazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową (vide: R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, Wydawnictwo CHBeck, Warszawa 2011, s. 340). Regulacja taka pozostaje w związku z treścią art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Użyte w art. 61 § 3 p.p.s.a. sformułowanie "w granicach tej samej sprawy" odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym a jej tożsamość wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej.
W ocenie Sądu wskazana we wniosku decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] kwietnia 2011 r. zobowiązująca skarżącą do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia nie może podlegać wstrzymaniu w niniejszym postępowaniu, ponieważ nie mieści się w granicach sprawy o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia. Ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji ogranicza się wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów stanowiących podstawę rozpoznania wniosku skarżącej o umorzenie świadczeń nienależnie pobranych. Postępowanie prowadzone w sprawie z wniosku o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń i decyzja wydana w tym przedmiocie, nie orzeka o prawidłowości postępowania prowadzonego w sprawie obowiązku zwrotu świadczeń nienależnie pobranych przez stronę skarżącą i w żaden sposób nie wpływa na wynik tamtego postępowania (wcześniej zakończonego). Podkreślić należy, iż Sąd, uchylając decyzję odmawiającą umorzenia świadczeń, nie może na podstawie art. 135 p.p.s.a orzekać w sprawie decyzji zobowiązującej skarżącą do zwrotu świadczeń nienależnie pobranych.
Niezależnie od powyższego, zauważyć należy, że Sąd nie mógłby wstrzymać wykonania decyzji objętej wnioskiem o wstrzymanie, z uwagi na brak możliwości oceny wystąpienia w sprawie ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania, co wynika z niewystarczającego wykazania przez skarżącą okoliczności wskazujących na zasadność zastosowania wobec skarżącej wprowadzonej w art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrony tymczasowej.
Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania może mieć bowiem miejsce tylko w sytuacjach ściśle określonych w tym przepisie, tj. w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane.
W orzecznictwie dotyczącym wstrzymywania wykonania aktów nakładających na stronę obowiązek poniesienia określonych, wymiernych ciężarów finansowych, wskazuje się, iż wykonanie takich rozstrzygnięć nie musi się wiązać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi bowiem o szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie NSA z 17 października 2007 r., sygn. akt I OZ 786/07, oraz postanowienie NSA z 10 lutego 2006 r., sygn. akt II OZ 48/06).
Wskazać także trzeba, iż w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania na wniosek skarżącego, a wobec tego skarżący zobowiązany jest wykazać, że wykonanie aktu lub czynności przed rozpoznaniem skargi może spowodować dla niego skutki, o których mowa powyżej. Strona wnosząca o wstrzymanie wykonania winna więc wykazać okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane, poprzez odniesienie się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do zainteresowanego wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Na stronie skarżącej spoczywa zatem obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (zob. wyrok NSA z 10 listopada 2011 r., w sprawie II OZ 1087/11 opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie www.nsa.gov.pl).
Kierując się powyższym Sąd stwierdza, że skarżąca wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uzasadniła okoliczności wskazujących, iż w przypadku wykonania decyzji istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca wskazała, że wykonywanie decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń spowodowało, że znalazła się w niedostatku. Skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła tej okoliczności i nie wskazała konkretnych faktów świadczących, że wykonywanie decyzji spowoduje znaczną szkodę i skutki o nieodwracalnym charakterze. Nie przedstawiła sytuacji finansowej, ani poprzez przedłożenie jakichkolwiek dokumentów wspierających wyrażone we wniosku ogólne stwierdzenie, że wykonywanie decyzji powoduje niedostatek skarżącej.
W konsekwencji Sąd uznał, iż zawarty w skardze wniosek nie został przekonująco uzasadniony, a to czyni niemożliwym pełną jego ocenę w kontekście przesłanek z ww. art. 61 § 3. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.