Uzasadnienie
Przedmiotem skargi z dnia 8 października 2010r, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia... września 2010r. znak..., stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Naczelnika...... Urzędu Skarbowego w R. z dnia... kwietnia 2010r. znak..., ustalające wysokość opłaty komorniczej obciążającej wierzyciela, którym jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie:
ZUS... przekazał w dniu...12. 2008r Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w P. do realizacji tytuły wykonawcze z dnia...10. 2008r nr... wystawione przeciwko T. Sp. z o.o.
Przy piśmie z dnia..2.02. 20010r Naczelnik US w P. przekazał do realizacji w/wym tytuły wykonawcze Naczelnikowi...... Urzędu Skarbowego w R., zgodnie z właściwością miejscową.
Pismem z dnia...03. 2010r. wierzyciel poinformował organ egzekucyjny, że należności objęte tytułami wykonawczymi...zostały zapłacone. Należność objęta tytułem wykonawczym nr... została zmniejszona do kwoty... zł.
Zawiadomieniem z dnia...03.2010r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z tytułu nadpłaty/zwrotu podatku należnego od Naczelnika...... US w R..
Dnia...03.2010r. poborca skarbowy dokonał zajęcia na podstawie tyt. Wykonawczych nr..., ruchomości T. Sp. z o.o..
Pismem z dnia....03.2010r. ZUS... Inspektorat w P. poinformował Naczelnika US w R., iż należności objęte tytułami wykonawczymi nr od... zostały zapłacone.
Naczelnik US w R. pismem z dnia...03. 2010r zwrócił się do wierzyciela o wskazanie daty w której T. Sp. z o.o. dokonała wpłaty należności objętej tytułem wykonawczym...
Wierzyciel wskazał, że należność została zapłacona...03.2010r.
Postanowieniem z dnia...04.2010r Naczelnik...... US w R. ustalił wysokość opłaty komorniczej w kwocie... zł, należnej od wpłaty dokonanej przez zobowiązanego w dniu...03.2010r. i obciążył nią wierzyciela tj. ZUS.
Na powyższe postanowienie ZUS złożył zażalenie, w którym wniósł o jego uchylenie oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zwolnienie wierzyciela z obowiązku poniesienia opłaty komorniczej.
Wskazał, że obciążenie wierzyciela jest bezzasadne, gdyż zobowiązany bezpośrednio i dobrowolnie uiścił należność, a warunkiem pobrania opłaty komorniczej jest wyegzekwowania należności przez organ egzekucyjny w drodze czynności egzekucyjnych lub wpłacenie jej do organu egzekucyjnego w wyniku zastosowania środków egzekucyjnych.
Zdaniem ZUS Naczelnik US nie udowodnił, iż dokonał zajęcia ruchomości Spółki oraz nie wykazał bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego tej czynności egzekucyjnej z dokonaną przez dłużnika wpłatą na rzecz wierzyciela. ZUS zarzucił, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 66 § 5 oraz 1a pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Postanowieniem z dnia...09.2010r nr... Dyrektor Izby Skarbowej w W.stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez ZUS.
Na to postanowienie ZUS... wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie.
We wniesionej skardze Strona zarzuciła naruszenie:
- - art. 64c § 12 w związku z art. 66 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na niezastosowaniu dyspozycji tych norm prawnych,
- - art. 134 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nieuzasadnione stwierdzenie niedopuszczalności wniesienia zażalenia.
ZUS powołał się na pogląd wyrażony przez WSA w Lublinie w wyroku z dnia 04.02. 2008r. sygn. akt I SA/Lu 594/08, że przewidziane w art. 64c § 12 ustawy uprawnienie do wniesienia zażalenia dotyczy także takich postanowień, które odnoszą się do opłaty komorniczej, a nie mają za przedmiot jej rozliczenia pomiędzy organami egzekucyjnymi.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS w W. wniósł o jej oddalenie.
Wskazał, że zgodnie z art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli ustawa lub Kpa tak stanowi. Ustawodawca, zdaniem organu, nie przewidział, na podstawie art. 66 ustawy formy postanowienia w sprawie opłat wierzyciela – opłaty komorniczej, na które to postanowienie służyłby środek zaskarżenia w postaci zażalenia.
Przepis art. 66 § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji potwierdza pogląd o braku obowiązku wydania postanowienia. Na podstawie art. 17 § 1 wspomnianej ustawy można wydać postanowienie w sprawie ustalenia wysokości opłaty komorniczej, jednak nie będzie na nie przysługiwało zażalenie.
Odnośnie zarzutu bezpodstawności obciążenia opłatą komorniczą, to w tym wypadku wierzyciel może – zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 66 § 7 ustawy – wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, w tym na podstawie art. 33 pkt 1 cyt. ustawy zarzucając nieistnienie obowiązku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku –postanowienie) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkują koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Na wstępie Sąd wskazuje, że kwestie dotyczące prowadzenia egzekucji administracyjnej są uregulowane w ustawie z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 229 poz. 1954 z 2005r z późn. zm.).
Zgodnie z przepisem art. 17 § 1 wskazanej ustawy, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Przepis ten określa formę działania organu egzekucyjnego ustanawiając domniemanie formy postanowienia, jednakże nie może stanowić samoistnej podstawy prawnej do wydania postanowienia.
Na zasadzie art. 66 § 1 u.o p.e.a. wierzyciel ponosi wydatki związane z przekazaniem mu egzekwowanej należności lub przedmiotu, zaś § 5 tegoż przepisu stanowi, że opłata komornicza przypada na rzecz tego organu, który dokonał ściągnięcia należności pieniężnej lub zastosował środki egzekucyjne, w wyniku których należność została zapłacona. A więc opłata komornicza przypadać będzie od skutecznie podjętych czynności egzekucyjnych.
Zgodnie z § 7 wskazanego wyżej przepisu przymusowe ściągniecie opłaty komorniczej może być dokonane po uprzednim doręczeniu upomnienia z zagrożeniem egzekucją, a następnie wystawieniu tytułu wykonawczego.
Pomimo, że przepisy nie stanowią, że w sprawie obciążenia opłatą komorniczą wydaje się postanowienie, to w orzecznictwie NSA, w odniesieniu do poprzednio istniejącego stanu prawnego, wyrażono pogląd o zasadności wydania postanowienia. Postanowienie organu wydane na podstawie art. 66 u.p.e.a. ustalające wysokość opłaty komorniczej, powinno zawierać uzasadnienie faktyczne (art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a.) – tak w wyr. NSA w Poznaniu z dnia 25 lipca 1996r., SA/Po 2975/95). Tezę uznać należy za słuszną także w odniesieniu do obecnego stanu prawnego.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem do art. 66 u.p.e.a., przepis ten reguluje kwestie dotyczące kosztów egzekucyjnych obciążających wierzyciela z tytułu poniesionych przez organ egzekucyjny wydatków związanych z przekazaniem mu egzekwowanych należności lub przedmiotu, czyli opłatę komorniczą.(patrz: Komentarz do ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, D.R. Kijowski, E. Cisowska-Sakrajda, M. Faryna, W. Grześkiewicz i inni, Komentarz LEX 2010).
Skoro jest to koszt egzekucyjny, to zgodnie z przepisem art. 64c § 7 na to postanowienie przysługuje zażalenie.
Należy pamiętać, że w postępowaniu egzekucyjnym zażalenie jest środkiem prawnym kwestionowania szerszej kategorii czynności niż w postępowaniu administracyjnym, gdyż, jak się wskazuje w literaturze przedmiotu, dotyczy rozstrzygnięć o prawach i obowiązkach uczestników postępowania czy też, rozstrzygnięć i zajmowanych przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisk w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego.
W niniejszej sprawie w dniu...03. 2010r poborca skarbowy dokonał zajęcia ruchomości T. Sp..z o.o., tj.... Zajętą ruchomość pozostawiono pod dozorem zobowiązanej Spółki. Należność objęta przedmiotowym tytułem wykonawczym została wpłacona przez Spółkę później, to jest w dniu...03.2010r, o czym wierzyciel (ZUS) poinformował w piśmie z dnia...04.2010r, gdyż dopiero wówczas wskazał datę uiszczenia należności. Tak więc rozpoznając zażalenie, organ powinien wziąć powyższe pod uwagę.
Z tych wszystkich względów na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt c) p.p.s.a orzeczono jak w sentencji wyroku.