Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 144 w zw. z art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich.
Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym:
G.R. w dniu 21 sierpnia 2003r. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o przyznanie mu uprawnień kombatanckich, podnosząc, że w okresie od 07.1945 r. do 04.1947 r. prowadził działalność niepodległościową w szeregach Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość (WIN) oraz, że w związku z tą działalnością został osadzony w więzieniu przez Urząd Bezpieczeństwa. Do wniosku dołączył oświadczenia dwóch świadków, życiorys oraz rekomendację Stowarzyszenia Społeczno- Kombatanckiego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość.
Decyzją z dnia [...] września 2003r., wydaną na podstawie art. 1 ust.2 pkt 5 oraz art. 22 ust.1 ustawy z dn. 24.01.1991r.o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 371) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił G.R. przyznania uprawnień kombatanckich, wskazując, że zainteresowany miał w czasie wnioskowanej działalności kombatanckiej 14 lat, nie mógł więc ze względu na wiek być zaprzysiężonym członkiem organizacji WIN, lecz co najwyżej dorywczo wykonywać na jej rzecz czynności pomocnicze.
Zainteresowany złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W toku prowadzonego w jego wyniku postępowania administracyjnego zwracano się do Instytutu Pamięci Narodowej oraz Archiwów Państwowych w L. i K. o udzielenie informacji potwierdzających pobyt G. R. w więzieniach, wyniki poszukiwań były negatywne. Pismem z dnia 13 kwietnia 2005r. Urząd Do Spraw Kombatantów zwrócił się do zainteresowanego o uzupełnienie akt sprawy decyzją Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej potwierdzającą, że jego uwięzienie i pobyt w więzieniu bez wyroku było związane z prowadzoną przez niego działalnością polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość.
G.R. wystąpił do Instytutu Pamięci Narodowej z wnioskiem o wydanie decyzji potwierdzającej jego uwięzienie przez UB i pobyt w więzieniu. W piśmie tym, które wpłynęło do IPN 10.05.2005r. zainteresowany wskazał, że był w stosunku do niego wydany wyrok zaoczny, przez sąd w Białej Podlaskiej, po wyroku przebywał w więzieniach [...] w L. i w S. Postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zawiesił prowadzone przez siebie postępowanie w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich G.R.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] sierpnia 2005r., wydanego wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ wskazał, że zgodnie z art. 97 § l pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z kolei stosownie do art. 8 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 371) Prezes Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu na wniosek zainteresowanej osoby potwierdza okoliczność, o której mowa w art. 4 ust l pkt 4 cyt ustawy. Zawieszenie postępowania spowodowane jest zatem faktem, iż bez decyzji Prezesa IPN, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie może wydać decyzji w kwestii uprawnień kombatanckich wnioskodawcy.
Kwestionując powyższe postanowienie G.R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi wniósł o wydanie rozstrzygnięcia wyłącznie w oparciu o zeznania świadków, wobec tego, że IPN ma trudności z odszukaniem w zasobach archiwalnych potrzebnych informacji.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Badając sprawę z tego punktu widzenia należy stwierdzić, że skarga jest zasadna.
Podstawę prawną postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie stanowi art.97§1 pkt 4 kpa. Stanowi on, iż organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zagadnienie wstępne w rozumieniu powyższego przepisu zachodzi w sytuacji, gdy w ramach przedmiotu sprawy administracyjnej obejmującego podstawę jej rozstrzygnięcia występuje jako jej element kwestia, której uprzednie rozpoznanie warunkuje możliwość rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, gdy jednocześnie do rozpoznania tej kwestii nie jest właściwy organ administracji rozpatrujący sprawę administracyjną, lecz inny organ lub sąd.
Zdaniem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych takim zagadnieniem wstępnym w rozpoznawanej sprawie jest potwierdzenie przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej w drodze decyzji, wydanej na podstawie art.8 ust 2 pkt 2 a ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, okoliczności, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy (przebywanie bez wyroku w więzieniu, w latach 1944- 1956, za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o niepodległość bądź suwerenność).
Tymczasem już z samego wniosku G. R., skierowanego do Instytutu Pamięci Narodowej (k. 36 akt administracyjnych), wynika, iż po aresztowaniu go przez UB, przebywał w więzieniach, na podstawie wyroku sądu w Białej Podlaskiej. Zatem zainicjowane przez zainteresowanego (wobec pouczenia go przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych), postępowanie przed Prezesem Instytutu Pamięci Narodowej nie może doprowadzić do rozstrzygnięcia zagadnienia, o którym mowa w postanowieniach Kierownika Urzędu z dn. [...].05.2005 r.oraz [...].08.2005 r., albowiem Prezes Instytutu nie jest w tym zakresie właściwy.
Z tych przyczyn zawieszenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie narusza art. 97 1 pkt 4 kpa i prowadzi do przewlekłości tegoż postępowania, dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.