Uzasadnienie
Jednolitymi dokumentami administracyjnym SAD nr... z dnia....04.2003r., SAD nr... z dnia....06.2003r. oraz SAD nr... z dnia...05.2003r. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towar określony jako.... (...) - barwnik naturalny, klasyfikując go do kodu PCN 2009 80 38 Taryfy celnej z obniżoną 40% stawką celną i 7% stawką podatku VAT.
Pismami z dnia...07.2003r. R., w imieniu którego agencja celna D. -...dokonała w/w zgłoszeń celnych złożył wniosek o zastosowanie dla importowanej c.... kod PCN...bowiem zdaniem strony w Taryfie celnej kodem tym określane są barwniki - środki barwiące pochodzenia roślinnego.
Decyzjami z dnia... maja 2005r. oraz decyzją z dnia... maja 2005r. Naczelnik Urzędu Celnego w P., po rozpatrzeniu wniosków strony z dnia...07.2003r. uznał powyższe zgłoszenia celne za nieprawidłowe w części klasyfikacji taryfowej, stawki celnej, wymiaru należności celno-podatkowych i dokonał zmiany klasyfikacji taryfowej barwnika roślinnego zgodnie z żądaniem strony, stosując kod PCN... z zerową stawką celną i stawką podatku VAT w wysokości 22%.
Pismem z dnia...06.2006r. R. złożył do Naczelnika Urzędu Celnego w P. wniosek o zwrot kosztów w łącznej wysokości... zł poniesionych w trakcie postępowań dotyczących prawidłowości stosowanej w zgłoszeniach celnych pozycji taryfy celnej i stawki cła wraz z odsetkami. W uzasadnieniu wniosku wyszczególnił związane z postępowaniem celnym poniesione przez J.... koszty i wyjaśnił, że do udowodnienia prawidłowości stosowanej Taryfy celnej zmuszony został do przeprowadzenia badań i ekspertyz.
Postanowieniem z dnia...03.2007r. o nr... Naczelnik Urzędu Celnego w P. działając na podstawie art. 216 § 1, art. 265, art. 270 lit. a, ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) odmówił R. zwrotu poniesionych kosztów z tytułu:
- - badań chemicznych -...zł,
- - badań porównawczych -... zł,
* opinii biegłego -... zł,
* obsługi celnej -... zł,
- - odsetek od w/w kosztów - 1...zł, w łącznej kwocie...zł wraz z odsetkami.
W jego uzasadnieniu podniósł, że w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego wszczętego na wniosek strony zgromadzono materiał dowodowy, na podstawie którego dokonano zmiany klasyfikacji taryfowej, a w konsekwencji orzeczono o prawidłowej kwocie należnego cła i podatku od towarów i usług. Zmiana zaś klasyfikacji towaru i stawki celnej nie wynikała zdaniem Naczelnika Urzędu z błędu organu celnego, bowiem za treść zgłoszenia celnego odpowiada zgłaszający. Wyjaśniono również, że organ celny prowadząc postępowanie na wniosek strony nigdy nie wzywał do przedkładania opinii i ekspertyz, a Naczelnik Urzędu Celnego w P. wydając decyzję posłużył się tylko i wyłącznie WIT dostarczonym przez stronę, nie żądając jakichkolwiek innych dowodów. To sama strona z własnej inicjatywy zadecydowała o przeprowadzeniu stosownych badań, narażając się tym samym na koszty wskazane we wniosku. Tym samym, w ocenie organu celnego żądanie zwrotu poniesionych kosztów nie zasługuje na uwzględnienie.
Po rozpatrzeniu zażalenia R. Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia....08.2007r. o nr... wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), utrzymał zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w P. w mocy.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji ponownie wyjaśniając, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, za treść zgłoszenia celnego odpowiada zgłaszający, a złożenie zgłoszenia celnego podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela jest równoznaczne ze złożeniem przez zgłaszającego oświadczenia o prawdziwości danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz autentyczności załączonych do niego dokumentów (art. 64 § 1 i § 2a Kodeksu celnego).
Dodał ponadto, że postępowanie wyjaśniające w sprawie prawidłowego określenia stanu towaru sprowadzonego w/g wymienionych dokumentów SAD zostało wszczęte na wniosek strony, a nie z urzędu i to strona wystąpiła o uznanie zgłoszeń celnych za nieprawidłowe w zakresie taryfikacji towaru.
Odnosząc się do meritum sprawy Dyrektor Izby Celnej w W. wyjaśnił, że sprawozdanie z badań Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji oraz opinia Instytutu B. zostały załączone przez stronę już do wniosków o wszczęcie postępowania wyjaśniającego, a tym samym wszystkie ekspertyzy zostały wykonane na wniosek i z inicjatywy strony, a nie na żądanie organu celnego. Dokonana natomiast zmiana dotycząca stanu towaru i jego taryfikacji dokonana decyzjami Naczelnika Urzędu Celnego z dnia...05.2005 r. oraz z dnia...05.2005 nie wynikała zdaniem Dyrektora Izby Celnej z błędu organu celnego lecz z błędnego zgłoszenia towaru do odprawy celnej. Decyzje te, co wynika z treści ich uzasadnienia, zostały wydane na podstawie wiążącej informacji taryfowej... z dnia...07.2004r. oraz francuskiej informacji taryfowej...z 2003 r. i nie może podważyć tego fakt, iż "WIT został dostarczony organowi celnemu wydającemu decyzje w przedmiotowych sprawach już po złożeniu wniosku o uznanie zgłoszeń za nieprawidłowe, a nie łącznie z nimi.
Powołując treść art. 264 Ordynacji podatkowej organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu administracyjnym, koszty postępowania przed organami administracyjnymi ponosi Skarb Państwa lub gmina, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 267 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej stronę obciążają koszty, które zostały poniesione w jej interesie albo na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie, a zgodnie z pkt 4 art. 267 § 1 Ordynacji podatkowej stronę obciążają koszty przewidziane w odrębnych przepisach. Przepisami tymi w niniejszej sprawie są uregulowania zawarte w ustawie z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny. W myśl treści art. 71 § 4 Kodeksu celnego ustawodawca przewidział, iż jeśli w wyniku wykonanych analiz i badań stwierdzono, że towar został zgłoszony nieprawidłowo koszty związane z przeprowadzeniem badań i analiz ponosi zgłaszający.
Tym samym w ocenie Dyrektora Izby Celnej w W. wynika, iż jakkolwiek materiał dowodowy potwierdza, że strona faktycznie poniosła koszty ekspertyz dotyczących b., wykonanych przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji, Instytut. oraz biegłego H. B., to ekspertyzy te zostały wykonane z inicjatywy strony, co daje podstawę prawną obarczenia wykonania tych ekspertyz stronę, a nie organu celnego. Ponadto w/w ekspertyzy oraz opinia H. B. zostały przekazane Ministerstwu Finansów, jako załączniki do wniosku z...12.2002 r. o wydanie wiążącej informacji taryfowej na przedmiotowy towar. Z korespondencji strony z Ministerstwem Finansów wynika, że Ministerstwo Finansów także nie zwracało się do strony z prośbą o wykonanie jakichkolwiek ekspertyz, o czym świadczy fakt, iż już pismem z dnia...01.2003 r. organ ten poinformował importera o zakończeniu postępowania wyjaśniającego. Przedłużenie tego postępowania nastąpiło zdaniem organu wyłącznie z inicjatywy strony, która systematycznie występowała do różnych placówek o opinie dotyczące przedmiotowego towaru.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia...08.2007r., R. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia właściwemu organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi opisał dotychczasowy przebieg postępowania. W jej dalszej części stwierdził, że do kompetencji organu administracji celnej należy weryfikacja prawidłowości zastosowanego w zgłoszeniu kodu celnego oraz prawidłowości zastosowanej stawki celnej i stawki podatku VAT. W ocenie skarżącego przeprowadzenie badań było niezbędnym dla zasadności wniosku o zmianę kodu PCN i jest nadto prawdopodobnym, iż w przypadku zmiany danych przez organ administracji celnej, Urząd Celny również wystąpiłby o przeprowadzenie badań i ekspertyz.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia... listopada 2007r. będącym uzupełnieniem skargi skarżący R. J. zarzucił Dyrektorowi Izby Celnej w W. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 265 § 1 i art. 266 § 1 Ordynacji podatkowej. Dodał ponadto, że wydając decyzję o uznaniu przyjętych uprzednio zgłoszeń celnych za nieprawidłowe, Urząd Celny uznał tym samym, iż popełnił błąd dopuszczając towar o nazwie b. z przyjętym kodem PCN dla s. Przeprowadzenie zaś badań i ekspertyz wynikało z konieczności uzasadnienia wniosku o zmianę kodu PCN i w konsekwencji zwrotu cła.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia lub stwierdzenie jego nieważności.
Ponadto należy wskazać, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd ma prawo i obowiązek uwzględnić również te okoliczności, które wprawdzie nie zostały wskazane w skardze jako zarzut, ale które miały na tę ocenę wpływ.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga R. jest zasadna jakkolwiek nie z przyczyn w niej podnoszonych.
Przede wszystkim należy wskazać, że zastosowanie w przedmiotowej sprawie dotyczącej kosztów postępowania administracyjnego na zasadzie art. 73 ust.1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne, mają przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z treścią art.264 Ordynacji podatkowej "Jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, koszty postępowania przed organami podatkowymi ponosi Skarb Państwa, województwo, powiat lub gmina." W przypadku niniejszej sprawy w imieniu Skarbu Państwa koszty postępowania w sprawie celnej ponoszą organa celne. W treści art. 265 zawarto wskazanie co zalicza się do kosztów postępowania przewidując, że poza rodzajem kosztów wymienionych w jego § 1, mogą to być również inne wydatki bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. Art. 264 Ordynacji stanowi o zasadzie rozdzielenia kosztów między kilkoma podmiotami, zaś przepisy szczegółowe rozdziału o kosztach, które są decydujące przy ich rozważaniu stanowią, że koszty postępowania podatkowego (w tym wypadku celnego), ponoszą strony i w określonych przypadkach uczestnicy postępowania, zaś dopiero wówczas gdy nie są one obowiązane do ich poniesienia, ponosi je stosowny podmiot, na rzecz którego działają odpowiednie organy podatkowe (vide komentarz do Ordynacji podatkowej autorstwa Barbary Adamiak i innych str.859 wyd.
II Oficyna Wydawnicza Unimex). Z treści art. 267 Ordynacji podatkowej wynika, że w przypadkach określonych tym przepisem zawsze koszty ponosi strona a w odniesieniu do kosztów, których dotyczy § 1 pkt 1 tego art., i które stanowić mogą wszelkie koszty postępowania o jakich mowa w treści art. 265 Ordynacji konieczne do jego przeprowadzenia, również wówczas, gdy pierwotnie w toku postępowania wyłożył je organ prowadzący postępowanie. Oczywiście koszty o jakich jest mowa w treści art. 267 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej obciążą stronę tylko wówczas gdy dotyczą ich warunki z tego przepisu. Poza stroną dodatkowe koszty postępowania zgodnie z art. 268 Ordynacji, mogą ponosić inni uczestnicy postępowania, którzy wywołali je swoim postępowaniem i będą to np. świadkowie czy biegli. Jeśli chodzi o stronę to z treści art. 269 Ordynacji wynika, ze strona obciążana jest kosztami w drodze stosownego postanowienia, w którym ustalana jest ich wysokość, przy czym oczywiście w jego uzasadnieniu należy wskazać co składa się na wspomnianą sumę.
Zatem to strona w zasadzie ma obowiązek ponosić koszty postępowania, przy zastrzeżeniu, że ustawowym obowiązkiem organu, jest przeprowadzenie postępowania w taki sposób żeby wyjaśnić wszelkie okoliczności sprawy, z czym wiąże się oczywiście obowiązek poniesienia koniecznych w tym celu wydatków. Odnosząc się w dalszym ciągu do obowiązków strony wskazać trzeba, że art. 267 §2 przewiduje, że w uzasadnionych wypadkach organ podatkowy może żądać od strony zaliczki na pokrycie kosztów postępowania. Zaznaczenia wymaga również, że art. 267 przewiduje między innymi obowiązek ponoszenia kosztów przewidzianych w odrębnych przepisach - w odniesieniu do postępowania celnego - obowiązek taki wynika np. z art. 92 ustawy Prawo celne z 19.03.2004 r. w zakresie WIT. Analiza przepisów dotyczących kosztów wskazuje w ocenie Sądu, że poza przepisem szczególnym w postaci art. 266 Ordynacji podatkowej, który określa, że na żądanie organ podatkowy zwraca koszty określone w art. 265 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji, nie ma żadnego innego przepisu, który stanowiłby podstawę do ubiegania się m.in. przez stronę o ich zwrot.
Z treści art. 265 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji wynika, że kosztami, o których w nich mowa, i których zwrotu można się domagać, są koszty podróży i inne należności świadków, biegłych i tłumaczy, ustalone zgodnie z przepisami o należnościach świadków i biegłych w postępowaniu sądowym oraz koszty, o których mowa w pkt 1, związane z osobistym stawiennictwem strony, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona została błędnie wezwana do stawienia się. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 270a Ordynacji stronie na postanowienie o kosztach służy zażalenie i w tym trybie strona może kwestionować zasadność obciążenia jej określonymi kosztami, może również kwestionować zasadność obciążenia jej zaliczką. W odniesieniu do kosztów, których zwrotu domagał się skarżący w sprawie, należy stwierdzić, że nie należą one do kosztów o jakich jest mowa w treści art. 265 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej (niezależnie od tego, że większość z nich poniesiona była w innej sprawie celnej związanej z wydaniem WIT).
Tak więc skoro art. 264 i 265 Ordynacji podatkowej, są to jedynie przepisy ogólne, określające zasady rozdziału kosztów i to, co składa się na koszty postępowania, należy uznać, że nie stanowią one samodzielnej podstawy do żądania ich zwrotu przez stronę, w związku z czym należy stwierdzić, że brak jest podstawy prawnej dla rozstrzygania o żądaniu zgłoszonym przez stronę. W takiej sytuacji zatem, organ po rozważeniu żądania strony i po ustaleniu jakich kosztów dotyczy jej wniosek, powinien był umorzyć postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. Skoro jednak mimo istniejącej przeszkody rozpoznał sprawę merytorycznie, należy uznać w tej sytuacji, że obydwa postanowienia wydane w sprawie są nieważne, mając na uwadze treść art. 247 § 1 pkt 2 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej. Z tych względów działając na podstawie art.145 § 1 ust.2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji..