Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. przyznał Przedsiębiorstwu R. Spółce z o.o. w R. płatności do gruntów rolnych na rok 2008.
Postępowanie w sprawie przyznania Przedsiębiorstwu R. Spółce z o.o. w R. płatności do gruntów rolnych na rok 2008, zakończone wyżej wskazaną decyzją, zostało wznowione z urzędu przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. i zakończone jego decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...].
W decyzji wydanej w trybie wznowieniowym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Mo. uchylił decyzję przyznającą Przedsiębiorstwu R. Spółce z o.o. w R. płatności do gruntów rolnych na rok 2008 i odmówił Stronie:
- 1. jednolitej płatności obszarowej,
- 2. uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw roślin,
- 3. uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych oraz odmówił przyznania płatności cukrowej.
Przedsiębiorstwo R. Spółka z o.o. w R. wniosło do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. odwołanie od decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...]. Odwołanie to postanowieniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] września 2013 r., nr [...], zostało uznane za niedopuszczalne.
Postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] września 2013 r. zostało przez Przedsiębiorstwo R. Spółkę z o.o. w R. zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargą z dnia 17 września 2013 r.
Sprawa zawisła przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy, pod sygn. II SA/Bd 1239/13, nie została dotychczas zakończona.
W dniu 21 października 2014 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wpłynął wniosek Przedsiębiorstwa R. Sp. z o.o. w R. z dnia [...] października 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], o uchyleniu decyzji dotychczasowej i o odmowie przyznania Przedsiębiorstwu R. Spółce z o.o. w R. płatności bezpośrednich, płatności uzupełniających i płatności cukrowej w 2008 r.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku Przedsiębiorstwa R. Sp. z o.o. w R. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...].
W uzasadnieniu postanowienia organ stanął na stanowisku, iż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wznowieniowej został złożony w sprawie, która zawisła przed sądem administracyjnym a to, na gruncie art. 61a § 1 kpa, stanowi uzasadnioną przyczynę, dla której postępowanie o stwierdzenie nieważności nie może być wszczęte. Chociaż przedmiotem skargi do WSA w Bydgoszczy nie jest sama decyzja wznowieniowa, to jednak skarga dotyczy postępowania wznowieniowego, co wyczerpuje przesłankę z art. 61a § 1 kpa.
W zażaleniu z dnia 27 lutego 2015 r. Przedsiębiorstwo R. Sp. z o.o. w R. zarzuciło organowi naruszenie art. 61a § 1 kpa w związku z art. 157 § 1 i 2 kpa – poprzez bezzasadną i pozbawioną podstaw prawnych odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wznowieniowej. Strona podkreślała, iż sprawa ze skargi Spółki zawisła przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy nie dotyczy sprawy w rozumieniu materialno prawnym, a jedynie kwestii proceduralnej.
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
Organ II instancji w pełni podzielił stanowisko Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. i wskazał, iż w przypadku uwzględnienia przez sąd administracyjny skargi na postanowienie o niedopuszczalności odwołania od decyzji wznowieniowej z dnia [...] czerwca 2013 r., na nowo zostałoby "otwarte" postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Zatem nie można przyjąć, iż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wznowieniowej nie jest związany ze sprawą, która zawisła przed WSA w Bydgoszczy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2015 r. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], Przedsiębiorstwo R. Sp. z o.o. w R. wniosło o jego uchylenie w całości zarzucając naruszenie art. 61a § 1 kpa w związku z art. 157 § 1 i 2 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 144 kpa – poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wznowieniowej.
Zdaniem Skarżącej nie istniały przesłanki odmowy wszczęcia tego postępowania, w szczególności przeszkody nie stanowiło toczące się przed WSA w Bydgoszczy, sygn. II SA/Bd 1239/13, postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące sprawy incydentalnej (wpadkowej), o charakterze proceduralnym.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, zajmując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Uznając skargę za zasadną i w konsekwencji uchylając zaskarżone postanowienie Sąd stanął na stanowisku, iż organ dopuścił się naruszenia art. 61a § 1 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Art. 61a § 1 kpa stanowi, że w przypadku, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61a § 1 został zamieszczony w Dziale II Rozdziale 1 kpa a więc, wobec braku szczególnych uregulowań w tym zakresie w Rozdziale 13, ma także zastosowanie w sprawach dotyczących oceny dopuszczalności żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 157 § 2 kpa). Podkreślenia wymaga, iż przesłanki z 61a kpa mają charakter formalny.
Rolą organu było zatem rozważenie czy w sprawie wystąpiły "inne uzasadnione przyczyny" stanowiące przesłankę z art. 61a § 1 kpa. Jest niesporne, iż przyczyny te nie zostały w wymienionym przepisie skonkretyzowane. Nie ulega jednak wątpliwości, że dotyczą sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje zgodny pogląd, iż z taką sytuacją będziemy mieli do czynienia między innymi, gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy, w której prowadzone jest już postępowanie. Sąd podkreśla, iż chodzi tu wyłącznie o sprawę tożsamą, a zgodnie z wyrażanym wielokrotnie stanowiskiem NSA, o tożsamości sprawy można mówić wyłącznie wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy.
Nie ulega wątpliwości, co organ przyznaje w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy zawisła sprawa, w której Sąd ten na skutek wniesienia skargi na postanowienie w przedmiocie niedopuszczalności odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z dnia [...] czerwca 2013 r. "bada wyłącznie zgodność z przepisami prawa czynności procesowej zamykającej tok instancji".
W żadnej więc mierze nie występuje przedmiotowa tożsamość sprawy rozpoznawanej przez WSA w Bydgoszczy ze sprawą o stwierdzenie nieważności decyzji wznowieniowej z dnia [...] czerwca 2013 r., w której zaskarżonym postanowieniem organ odmówił wszczęcia postępowania.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Prezes ARiMR, w zaskarżonym postanowieniu, niewłaściwie zastosował art. 61a § 1 kpa dokonując jego błędnej wykładni poprzez przyjęcie, iż w przesłankach uzasadniających wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z "innych uzasadnionych przyczyn" mieści się sytuacja, gdy w chwili zgłoszenia wniosku o wszczęcie postępowania przed sądem administracyjnym zawisła już wpadkowa sprawa o charakterze wyłącznie proceduralnym, której rozstrzygnięcie nie będzie wywierało bezpośredniego skutku na merytoryczne rozpoznanie sprawy, której dotyczy wniosek o wszczęcie postępowania.
Sąd podkreśla, iż dla prawidłowego zastosowania art. 61a § 1 kpa nie wystarcza ustalenie szeroko pojętego związku spraw, który w rozpoznawanej sprawie niewątpliwie ma miejsce, lecz musi wystąpić ich tożsamość w rozumieniu materialno prawnym, czego bezspornie organ nie wykazał.
Mając powyższe na uwadze Wojewódki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie.