Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Prezydenta Miasta... z... września 2014 r. jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z... sierpnia 2014 r. nr... utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pruszkowie z... maja 2014 r. w przedmiocie zwrotu do wierzyciela tytułów wykonawczych.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
Do Naczelnika US w Pruszkowie wpłynęły tytuły wykonawcze wystawione przez Prezydenta Miasta... na zobowiązanego M. C. o numerach:... Przedmiotowe tytuły wykonawcze obejmują należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych, w łącznej kwocie należności głównej... zł.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pruszkowie postanowieniem z... maja 2014 r. zwrócił wierzycielowi ww. tytuły wykonawcze. W uzasadnieniu powołał się na art. 29 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015, z późn. zm.); dalej: "u.p.e.a.", zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej między innymi poprzez ustalenie czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. Organ egzekucyjny wskazał, iż obowiązek, którego dotyczą tytuły wykonawcze nie podlega egzekucji administracyjnej z uwagi na fakt, że tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów formalnych. Ustalony w wyniku kontroli adres zamieszkania zobowiązanego nie leży we właściwości miejscowej Naczelnika US w Pruszkowie.
W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie Prezydent Miasta... wskazał, iż wydając ww. tytuły wykonawcze wierzyciel podał znany mu wówczas adres zamieszkania osoby zobowiązanej. Jednocześnie zaznaczył, iż w przypadku ustalenia przez organ egzekucyjny adresu zobowiązanego niezgodnego z adresem wskazanym przez wierzyciela organ egzekucyjny winien zgodnie z art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." przekazać tytuły wykonawcze wraz z całą dokumentacją właściwemu organowi egzekucyjnemu.
Postanowieniem z... sierpnia 2014 r. Dyrektor IS w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wyjaśniono, iż w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne nie zostało wszczęte, gdyż nie zaistniały zdarzenia o których mowa w art. 26 § 5 u.p.e.a. Przekazanie sprawy według właściwości byłoby możliwe dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, w razie następczej zmiany adresu, jednak nie przed doręczeniem tytułu wykonawczego.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Prezydent Miasta... wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając:
- 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 29 § 2 w związku z art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że tytuły wykonawcze nie spełniały wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 2 i podlegały zwrotowi wierzycielowi;
- 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 65 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż nie znajduje on w przedmiotowej sprawie zastosowania.
W ocenie skarżącego, po złożeniu przez wierzyciela wniosku egzekucyjnego wraz z tytułem wykonawczym, wszczęte zostaje postępowanie egzekucyjne, w ramach którego może dojść do stwierdzenia przez organ egzekucyjny swojej niewłaściwości w trybie art. 65 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy. Aktualność adresu zobowiązanego podanego w tytule wykonawczym winna być zatem oceniana przez pryzmat daty złożenia wniosku egzekucyjnego do organu egzekucyjnego.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W treści pisma organ odniósł się do zarzutów skargi wskazując na ich bezzasadność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga okazała się bezzasadna.
Z załączonych do skargi tytułów wykonawczych wystawionych w dniach 4.12.2012 r., 4.04.2013 r. oraz 10.06.2013 r. wynika, iż jako zobowiązanego wskazano w nich M. C. (rubryka 10), a jako miejsce zamieszkania:... (rubryki 23-27). W ocenie skarżącego, tytuły wykonawcze zawierają imię i nazwisko zobowiązanego oraz jego adres. Natomiast fakt, iż organ egzekucyjny po upływie kilkunastu miesięcy od otrzymania tytułów ustala, iż pod wskazanym adresem zobowiązany nie zamieszkuje, nie powinien skutkować zwrotem tytułów wierzycielowi.
W ocenie składu orzekającego powyższy pogląd nie może się ostać. Obowiązek należytego wskazania adresu zobowiązanego obciąża wyłącznie wierzyciela. Jego rolą jest wskazanie organowi egzekucyjnemu danych osobowych i adresu, pod którym znajduje się zobowiązany, prowadzi działalność lub posiada majątek, do którego można skierować postępowanie egzekucyjne. Celem tego postępowania jest doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego obowiązku o charakterze pieniężnym wobec wierzyciela, o co wnioskuje wierzyciel w tytule wykonawczym.
W niniejszej sprawie wierzyciel nie wykonał ciążącego na nim obowiązku, wynikającego z art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i nie wskazał adresu zobowiązanego, wobec czego istniała podstawa do zwrotu tytułów wykonawczych na podstawie art. 29 § 2 w/w ustawy. Nie można bowiem przenosić ciężaru związanego z ustaleniem adresu wierzyciela na organ egzekucyjny.
W tym miejscu należy również zauważyć, iż z raportu "Dane identyfikacyjne i adresowe osoby fizycznej" (k. 113, 114 akt adm.) wynika, iż zobowiązany w zgłoszeniu aktualizacyjnym ZAP-3 wskazał jako adres rejestracyjny od 23.07.2011 r. do 8.04.2014 r. ul.... Zatem wskazany przez wierzyciela w przedmiotowych tytułach wykonawczych adres zobowiązanego ul.... nie był właściwy w chwili składania wniosków egzekucyjnych.
Ponadto zauważyć również należy, iż organ egzekucyjny nie był zobowiązany do przekazania tytułów wykonawczych organowi właściwemu miejscowo. Przekazanie sprawy do organu właściwego mogłoby nastąpić na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, a to nie nastąpiło, gdyż tytuły nie zostały skutecznie doręczone. Warunkiem przekazania sprawy organowi właściwemu jest bowiem prowadzenie postępowania egzekucyjnego, co wymaga w pierwszej kolejności złożenia tytułów wykonawczych spełniających warunki formalne określone w art. 27 § 1 u.p.e.a. oraz skutecznego doręczenia odpisów tytułów podmiotowi zobowiązanemu.
W przedmiotowej sprawie tytuły wykonawcze nie spełniały warunku określonego w art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i dlatego podlegały zwrotowi na podstawie art. 29 § 2 w/w ustawy.
Z treści tego ostatniego przepisu wynika, że w przypadku, gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi.
W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).