Uzasadnienie
Przedmiotem skargi z [...] listopada 2013 r. wniesionej przez [...]. Sp. z o.o. w W. jest decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] określającą przypadająca do zwrotu kwotę dotacji.
Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] lipca 2012 r. została zawarta pomiędzy Ministrem Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej a "[...] Sp. z o.o. umowa o organizowanie, wykonywanie i dotowanie międzynarodowych kolejowych przewozów pasażerskich na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej realizowanych przez "[...]." Sp. z o.o. w ramach usług publicznych w okresie od 01.01.2012 r. do 31.12.2012 r. Wysokość limitu rekompensaty określono w Umowie na kwotę 13.463.759,25 zł, po zmianie aneksem nr 1 na kwotę 13 453 669,49 zł. Po zawarciu umowy Spółka otrzymała ratę dotacji odpowiadającą 1/12 ww. limitu rekompensaty w wysokości 1 121 979,94 zł, która stanowiła zaliczkę rekompensaty na poczet miesiąca grudnia 2012 r.
Na podstawie złożonych przez Spółkę rozliczeń rekompensaty za grudzień 2012 r. oraz za rok 2012 organ stwierdził, iż otrzymała ona rekompensatę, która podlega rozliczeniu w ramach rekompensaty za grudzień 2012 r. i pismem z 14 lutego 2013 r. wystąpił do Spółki o zwrot nadmiernie pobranej rekompensaty za 2012 r. w wysokości 623 223,47 zł wraz z odsetkami. W odpowiedzi Spółka złożyła wniosek o wyrażenie zgody na dokonanie zwrotu rekompensaty po 30 czerwca 2013 r.
Z uwagi na fakt, iż Spółka nie dokonała zwrotu nadpłaconej rekompensaty w terminie 15 dni wynikającym z przepisu art. 169 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, pismem z 21 marca 2013 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zawiadomił ją o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nadmiernie pobranej dotacji w roku 2012.
Decyzją z [...] lipca 2013 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej określił przypadającą do zwrotu kwotę dotacji odpowiadającą dotacji nadmiernie pobranej w 2012 r. w wysokości 623 223,47 z wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia stwierdzenia nadmiernego pobrania tj. od dnia 21 grudnia 2012 r.
W podstawie prawnej decyzji powołano przepisy art. 169 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), art. 104 i art. 105 §1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." oraz postanowienia § 4 ust. 13 Umowy o organizowanie, wykonywanie i dotowanie międzynarodowych kolejowych przewozów pasażerskich na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej realizowanych przez "[...]" Sp. z o.o. w ramach usług publicznych w okresie od 01.01.2012 r. do 31.12.2012 r. zawartej w dniu 17 lipca 2012r. z Ministrem Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej.
W uzasadnieniu organ przywołał ustalony w sprawie stan faktyczny wskazując, iż z przedłożonych dokumentów dotyczących rozliczenia rekompensaty za miesiąc grudzień 2012 r. wynika, iż wypłacona rata za miesiąc grudzień była wyższa o 623 223,47 zł niż faktycznie należna i podlega ona zwrotowi do budżetu państwa.
Organ wyjaśnił również, iż Strona nie kwestionuje obowiązku zwrotu ww. środków natomiast jej wniosek o dokonanie kompensaty w związku z przysługującą jej z budżetu państwa należnością w wysokości 475 205 zł z tytułu rozliczenia dotacji przedmiotowej za 2012 r. nie mógł zostać uwzględniony, gdyż nie znajduje podstawy prawnej w obowiązujących przepisach prawa.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] października 2013 r. utrzymał w mocy decyzję własną z [...] lipca 2013 r. Akceptując ustalony stan faktyczny i prawny sprawy uznał, iż stanowisko Spółki "[...]" przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest zasadne.
Organ wskazał, iż do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie dołączono żadnych dodatkowych dokumentów stanowiących dowody w sprawie, w tym dokumentów potwierdzonych przez Naczelnika Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie, z których wynikałaby kwota 408 292,00 zł niedopłaty dotacji przedmiotowej za 2012 r. Organ podkreślił również, iż potrącenia można dokonać jedynie z wierzytelności wobec Skarbu Państwa z tytułów określonych w art. 62 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm.), pod warunkiem że wierzytelność jest wzajemna, bezsporna oraz wymagalna.
W skardze z [...] listopada 2013 r. "[...]" Sp. z o.o. - dalej: Skarżąca - wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a." i poprzedzającej ją decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 29 lipca 2013 r. na podstawie art. 135 p.p.s.a., przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z załączonego do skargi dokumentu - Raport z kontroli wykonania uzgodnionych procedur związanych z weryfikacją sposobu rozliczenia i wydatkowania rekompensaty za prowadzenie przewozów zrealizowanych przez [...] Sp. z o.o. na podstawie umowy zawartej z ministrem właściwym ds. transportu w okresie od 01.01.2012 r. do 31.12.2012 r. z dnia 22 sierpnia 2013 r. sporządzonego przez Biuro Biegłych Rewidentów "[...]" Sp. z o.o. i zwrot kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- 1. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie przy wydaniu zaskarżonej decyzji kluczowego dla rozstrzygnięcia sprawy dowodu, w postaci opinii niezależnego biegłego rewidenta, sporządzonej na podstawie § 4 ust. 1 Umowy rocznej;
- 2. art. 10 § 1 k.p.a., poprzez uniemożliwienie Spółce wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [..] października 2013 r. narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy zauważyć, iż skarżąca Spółka w dniu [...] września 2013 r. przedstawiła organowi odwoławczemu raport niezależnego biegłego rewidenta z oceną wykorzystania rekompensaty i prawidłowości sporządzonych w 2012 r. rozliczeń. Raport został przekazany zamawiającemu w terminie 30 dni od daty otrzymania przez przewoźnika, tj. w terminie wskazanym w § 4 ust. 1 Umowy o organizowanie, wykonywanie i dotowanie międzynarodowych kolejowych przewozów pasażerskich na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej realizowanych przez "Przewozy Regionalne" sp. z o.o. w ramach usług publicznych w okresie 01.01.2012 r. – 31.12.2012 r. zawartej w dniu 17 lipca 2012 r.
Organ odwoławczy wyjaśnił w odpowiedzi na skargę, iż, działając z urzędu, nie dopuścił Raportu biegłego rewidenta jako dowodu w niniejszym postępowaniu. W ocenie organu, przedmiotowy Raport nie mógł przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, bowiem nie dotyczył faktów i okoliczności istotnych dla sprawy. Minister wyjaśnił, że skarżąca została poinformowana, iż Raport nie spełnia warunków określonych w Umowie rocznej i wymaga uzupełnienia. Z uwagi na jego wadliwość nie mógł stanowić dowodu w sprawie, tym bardziej, że rozstrzygnięcie dotyczyło publicznych środków finansowych.
Jednocześnie organ przyznał, iż wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia kwoty zwrotu dotacji nadmiernie pobranej po złożeniu przez Spółkę korekty rocznego rozliczenia rekompensaty za rok 2011 po sporządzeniu przez niezależnego biegłego rewidenta raportu, w związku z wnioskami zawartymi w tym raporcie, z których wynikała nadpłata należnej dotacji, przy czym biegły w raporcie wskazywał konkretne przypadki i wysokość zawyżonych kosztów.
Mając powyższe na względzie, za zasadne uznać należy zarzuty skargi wskazujące na naruszenie zasad postępowania dowodowego, z uwagi na brak odniesienia w zaskarżonej decyzji do Raportu, który, w ocenie skarżącej, stanowi istotny dowód w sprawie. Spółka wskazała, iż z Raportu biegłego rewidenta wynika, że określona przez organ kwota dotacji jest nieprawidłowa (zawyżona o kwotę 558.301,51 zł). Zasadnie wywodzi zatem skarżąca, iż brak analizy we wskazanym zakresie stanowi naruszenie spoczywającego na organie odwoławczym obowiązku rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Co istotne przy tym Spółka nie została pouczona o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań, co dowodzi naruszenia art. 10 k.p.a. W ocenie Sądu, pomimo wystosowania w dniu 3 października 2013 r. do skarżącej pisma z informacją o konieczności uzupełnienia Raportu nie można uznać, iż wskazane pismo stanowi realizację prawa zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, w sytuacji gdy organ nie dowiódł, że wstrzymał się od wydania decyzji do czasu (określonego wyznaczonym, stronie terminem) złożenia powyższego oświadczenia.
Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy winien, respektując prawo strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań, dokonać wnikliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, z przedstawieniem stanowiska co do oceny znaczenia i wartości poszczególnych dowodów.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.
O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 i 205 § 2 i 3 p.p.s.a.