Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 28 marca 2017 r. M. Z. wystąpił o dopuszczenie do udziału w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości Z. Sp. z o.o. w upadłości z siedziba w S. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia (...) sierpnia 2016 r. zobowiązującą Spółkę z o.o. Z. w upadłości likwidacyjnej do zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania projektu.
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, iż jest byłym prezesem i jedynym członkiem zarządu skarżącej, a obecnie również jedynym jej udziałowcem. Z uwagi na brak kontaktu z syndykiem masy upadłości wnioskodawca nie ma wpływu na toczące się postępowanie sądowoadministracyjne, którym jest zainteresowany nie tylko z uwagi na obronę swojego dobrego imienia (art. 23 Kodeksu cywilnego) ale również na ewentualną odpowiedzialność za zobowiązania skarżącej Spółki. W tym zakresie wnioskodawca powołał się na postępowanie prowadzone przeciwko niemu przez Prokuraturę Rejonową w S., dotyczące czynów określonych w art. 297 § 1 oraz 286 § 1 Kodeksu karnego, które obecnie zostało zawieszone z uwagi na czynności kontrolne prowadzone przez PARP. W ocenie wnioskodawcy wynik niniejszego postępowania będzie wywierał istotny wpływ na jego sytuację prawną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), udział w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.
W świetle powyższego przepisu przesłanką decydującą o dopuszczeniu konkretnej osoby do postępowania sądowego w charakterze uczestnika jest istnienie po stronie tej osoby interesu prawnego w rozstrzygnięciu danej sprawy.
Interes prawny mają tylko te podmioty, których sytuacja prawna wynika wprost z szeroko rozumianego prawa materialnego. Interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawnych. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego.
Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który istnieje w sytuacji, gdy dana osoba jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego potwierdzić przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mogącymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji.
W orzecznictwie przyjmuje się, że istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego – taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę, i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Może to być norma należąca do każdej gałęzi prawa – oczywiście nie tylko do prawa administracyjnego, ale za każdym razem norma dająca się indywidualnie określić i wyodrębnić spośród innych norm – norma, której treść można do końca ustalić. Interes prawny nie może być wywodzony tylko z faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy jakiejś instytucji prawnej (zob. J. Zimmermana OSP 1997/4/83, glosa aprobująca do uchwały siedmiu sędziów SN z dnia 6 lutego 1996 r.,). Przy czym interes prawny powinien być rozważony w całokształcie regulacji prawnej dotyczącej sfery praw i obowiązków danego podmiotu, a nie tylko ograniczony do jednego przepisu stanowiącego materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 21 września 2004 r. o sygn. akt GSK 41/04; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jednocześnie jednak jego immanentną cechą pozostaje bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, na której jest budowany interes prawny, przy czym podkreśla się, iż powiązanie takie musi istnieć pomiędzy organem prowadzącym postępowanie a każdą ze stron. Natomiast stosunki prawne między stronami, jeżeli nawet istnieją, nie mają znaczenia dla sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2005 r. o sygn. akt II GSK 37/05).
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, w ocenie Sądu wnioskodawca nie wskazał na istnienie żadnej normy prawnej, z której wynikałyby bezpośrednio dla niego określone prawa i obowiązki uzasadniające dopuszczenie do udziału w niniejszej sprawie w charakterze uczestnika. Bez wątpienia za takie umocowanie nie można uznać toczącego się wobec wnioskodawcy postępowania karnego, niezależnie od tego z jakich względów zostało ono obecnie zawieszone. Takie postępowanie rodzić może co najwyżej interes faktyczny, zaś wynik postępowania administracyjnego nie zmienia sytuacji prawnej wnioskodawcy w postępowaniu karnym i nie dotyczy jego interesu prawnego w sferze prawa administracyjnego. To samo dotyczy ewentualnej ochrony dóbr osobistych wnioskodawcy w postępowaniu cywilnym.
Wskazać ponadto należy, iż przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest decyzja zobowiązująca Z. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej do zwrotu kwoty dofinansowania otrzymanego na realizację projektu, zatem jest to postępowanie, którego stroną jest osoba prawna, za którą działa syndyk masy upadłości i to syndykowi przysługuje legitymacja do występowania w charakterze strony przed sądem administracyjnym. Natomiast przedmiotem postępowania nie jest orzeczenie o odpowiedzialności członków zarządu upadłej spółki za jej zobowiązania. Fakt zobowiązania do zwrotu dofinasowania dotyczy zatem jedynie sfery uprawnień i obowiązków Z. Sp. z o.o. w upadłości i nie dotyka bezpośrednio interesu prawnego wnioskodawcy.
Wobec niewykazania interesu prawnego przez wnioskodawcę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł – na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. – jak w sentencji postanowienia.