Uzasadnienie
Postanowieniem nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym:
Prezes ARIMR decyzją numer [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) z dnia [...].07.2010r. ustalił J. G. kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości [...] zł.
Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca ww. decyzję została doręczona K. S. – kuzynce w dniu [...].07.2010r.
W dniu 12.08.2010r. Skarżący nadał listem poleconym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Postanowieniem z [...].09.2010r. Nr [...] Prezes ARiMR stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że wobec doręczenia decyzji w dniu 28.07.2010r. termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zgodnie z treścią art. 129 § 1 i 2 k.p.a., upłynął z dniem 11.08.2010r. Dlatego też na podstawie art. 134 k.p.a. należało stwierdzić uchybienie terminu.
J. G. od tego postanowienia złożył skargę, w której wskazał, że przesyłkę zawierającą decyzję z ARiMR, jego teściowa – I. S. przekazała mu dopiero 11.08.2010r. wieczorem, dlatego nie był w stanie dotrzymać terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skargę należało uwzględnić.
W pierwszej trzeba kolejności wskazać, że w zaskarżonym postanowieniu nie poświęcono nawet jednego słowa kwestii uznania doręczenia zastępczego, jakie miało miejsce przy doręczaniu skarżącemu decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...].07.2010r., za prawidłowe. Z akt administracyjnych wynika, że przesyłki zawierającej ww. decyzję nie pokwitował osobiście skarżący, lecz - jak wynika z podpisu – K. S., kuzynka. Zdaniem sądu organ administracji przedwcześnie uznał skuteczność doręczenia tej decyzji, wynikiem czego był przyjęcie dnia pokwitowania przesyłki przez K. S. za datę jej doręczenia.
Co prawda organ administracji nie powołuje się na dyspozycję art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak z uwagi na okoliczności sprawy, w tym treść zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wydanej w I instancji, uznać należy, iż to na mocy tego właśnie przepisu organ przyjął domniemanie doręczenia przesyłki jej adresatowi – J. G. W przypadku doręczenia w trybie tego artykułu, aby było ono skuteczne muszą zostać spełnione następujące przesłanki: a) adresat jest nieobecny w mieszkaniu w czasie doręczania pisma, b) pismo zostało przyjęte za pokwitowaniem przez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcę, c) osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, d) w przypadku gdy pismo zostało przyjęte przez sąsiada lub dozorcę o doręczeniu pisma tym osobom umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata. Uregulowany w tym przepisie sposób doręczenia pisma stanowi wyjątek od zasady doręczenia właściwego (bezpośredniego) i jest nazwany doręczeniem zastępczym.
W ocenie Sądu, fakt pokwitowania odbioru przesyłki zawierającej decyzję Prezesa Agencji, przy braku adnotacji doręczającego przesyłkę potwierdzającej, iż odbierająca pismo kuzynka K. S. jest domownikiem skarżącego, nie uprawniał organu do przyjęcia skuteczności doręczenia zastępczego. Domniemanie doręczenia pisma adresatowi powstaje bowiem tylko wówczas, gdy jest pewne, że pismo zostało wręczone jednej z osób wymienionych w przepisie art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 1996 r., sygn. akt SA/Wr 81/96). Wątpliwości dotyczące tego, czy K. S. jest domownikiem skarżącego dodatkowo potęguje treść skargi, z której wynika, że Skarżący jest przekonany, iż przesyłkę odebrała jego teściowa – I. S. Na tą okoliczność do skargi dołączył nawet pismo Urzędu Pocztowego w W. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie organ nie miał wystarczających podstaw do przyjęcia, by spełniona została podstawowa przesłanka z art. 43 k.p.a., tj. by doręczenie nastąpiło do rąk zamieszkującego wspólnie ze skarżącym domownika, nie mógł - bez uprzedniego wyjaśnienia tej okoliczności - skutecznie przyjąć domniemania, że nastąpiło doręczenie pisma i wywodzić z tego skutki prawne dla skarżącego.
W tym miejscu należy też zwrócić uwagę, że rzeczą organu jest wyegzekwowanie od doręczyciela, aby przesyłki doręczone adresatom za zwrotnym poświadczeniem odbioru na odwrocie dowodu doręczenia były szczegółowo i prawidłowo wypełniane. Z dokumentu tego musi jednoznacznie wynikać, w jaki sposób przesyłka została doręczona. W przeciwnym razie doręczenie nie może zostać uznane za skuteczne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 1999 r., sygn. akt I SA/Lu 151/98). W orzecznictwie wskazuje się nadto, że w przypadku wadliwie i niejednoznacznie wypełnionego potwierdzenia odbioru, to organy administracji publicznej muszą wykazać, że doręczenie zastępcze zostało skutecznie dokonane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2003 r., sygn. akt III SA 904/01).
Z tych przyczyn zaskarżone postanowienie nie mogło się ostać; przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien przeprowadzić postępowanie pozwalające zweryfikować, czy doszło do skutecznego doręczenia zastępczego w rozumieniu art. 43 k.p.a., czyli czy zostały spełnione przesłanki w postaci doręczenia pisma zamieszkującemu wspólnie z adresatem domownikowi, który podjął się oddania pisma. W przypadku negatywnej odpowiedzi wyjaśnienia będzie wymagała data faktycznego doręczenia decyzji skarżącemu.
Dlatego też uznając, iż organ wydając skarżone postanowienie dopuścił się naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. przyjmując, ze doszło do skutecznego doręczenia przesyłki skarżącemu w dniu 28.07.2010r., bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego w tym zakresie, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.