Uzasadnienie
Przedmiotem ninejszego postępowania jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] utrzymujące w mocy postnowienie Naczelnika Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] uznajace zarzuty C. O. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej za nieuzasadnione.
Zaskarżone postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wszczął postępowanie egzekucyjne wobec C. O. z wniosku Starostwa Powiatowego w [...] na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2005 r. nr [...], obejmującego opłatę za 2005 r. w kwocie - 452,04 zł. z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] października 1995 r.
Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w trybie art. 89 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dokonał zajęcia wierzytelności w Urzędzie Skarbowym w [...] z tytułu zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Odpis tytułu wykonawczego wraz zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności doręczono Zobowiązanemu w dniu [...].05.2009 r.
C. O. pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. wniósł do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, zarzucając: nieistnienie obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym oraz prowadzenie egzekucji przy braku wymagalności obowiązku, prowadzenia egzekucji pomimo toczącej się procedury wyjaśniającej w przedmiotowej sprawie. Skarżący w dniu [...].08.2009 r. wniósł kolejne pismo związane z prowadzonymi czynnościami egzekucyjnymi.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] pismem z dnia [...].08.2009 r. nr [...] udzielił Skarżącemu odpowiedzi na pisma z dnia [...].06.2009 r. i z [...].08.2009 r. w sprawie egzekucji należności pieniężnych wyegzekwowanych na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].10.2005 r.
Skarżący pismem z dnia [...].09.2009 r. wniósł skargę do Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na nienależyte wykonanie zadań przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] w zawiadomieniu z dnia [...].10.2009 r. nr [...] o sposobie załatwienia skargi z dnia [...].09.2009 r. złożonej przez C. O. na nienależyte wykonanie zadań przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]- stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] działając jako organ egzekucyjny nie zakwalifikował pisma Skarżącego z dnia [...].06.2009 r. jako zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] pismem z dnia [...].10.2009 r. nr [...] zwrócił się w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do Starostwa Powiatowego w [...] o zajęcie stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów. Starostwo Powiatowe w [...] pismem z dnia [...].10.2009 r. nr [...] poinformowało Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], że "słusznie została wyegzekwowana kwota - 452,04 zł, łącznie z odsetkami - 732,64 zł, jako niezapłacona zaległa opłata roczna za 2005 r. przez C. O. na konto Urzędu Marszałkowskiego".
Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z dnia [...].12.2009 r. nr r [...] uznał zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej za nieuzasadnione. Powołał się na art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zgodnie ze wskazaną regulacją organ egzekucyjny związany jest stanowiskiem wierzyciela.
Wskzał, rownież, iż nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objetego tytułem wykonawczym. Podkreslił, iż w przeprowadzonej egzekucji do majatku zobowiazanego zastosowano najmniej uciążliwy, bowiem jak wynikało z akt sprawy organ egzekucyjny miał do dyspozycji tylko jeden środek egzekucyjny i ten środek w postać egzekucji z wierzytelności zastosował.
Skarżący we wniesionym zażaleniu z dnia [...].12.2009 r. (wniesionym osobiście w dniu [...].12.2009 r.) zarzucił organowi egzekucyjnemu, iż nie zgadza się z wywodami prawnymi zawartymi w wydanym postanowieniu. Wskazał, że w dniu [...].12.2004 r. aktem notarialnym, repertorium nr [...], działki nr [...] i nr [...] położone w [...] przekazał córce M. K.. Zatem w razie zbycia gruntów wyłączonych z produkcji - obowiązek uiszczenia opłat przechodzi na nabywcę. Ponadto zarzucił, iż komornik skarbowy w dniu [...].03.2006 r. nadał klauzulę o skierowaniu tytułu egzekucyjnego do egzekucji, zaś realizacja tytułu wykonawczego następuje [...].05.2009 r. Różnica wynosi 3 lata i 56 dni.
Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...].01.2010 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] pismem z dnia [...].02.2010 r. nr [...] zwrócił się w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do Starostwa Powiatowego w Węgrowie o zajęcie stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów. Starostwo Powiatowe w [...] postanowieniem z dnia [...].03.2010 r. nr [...] wydanym w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznało zarzuty za nieuzasadnione. Następnie pismem z dnia [...].08.2010 r. nr [...] poinformowało organ egzekucyjny, iż C. O. od postanowienia nr [...] z dnia [...].03.2010 r. zażalenia nie złożył.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2010 r. nr [...], uznał zarzuty za nieuzasadnione.
Organ I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętej tytułem wykonawczym.
Ww. organ podniósł, iz pomimo licznych wezwań skarżący nie dokonał dobrowolnie wpłacenia należności w kwocie zł 452,04 z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji za rok 2005 i należność ta została ściągnięta w drodze postępowania egzekucyjnego.
Organ podkreślił, że w podnoszonych przez skarżącego zarzutach brak jest konsekwencji. Skarżacy bowiem nie uznał należności objętej tytułem wykonawczym skarżąc wierzyciela. Następnie zarzucił on organowi egzekucyjnemu opieszałość w realizacji tytułu wykonawczego
Organ I instancji wskazał, iż przedłużenie postępowania egzekucyjnego wynikało z działań skarżącego. Konsekwencją tego były naliczone odsetki egzekucyjne
Odwolanie od powyższego postanowienia wniósł C. O..
Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwolawczy wskazał, iż skarżący wniósł zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z powodu nieistnienia egzekwowanego obowiązku (art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) oraz braku wymagalności egzekwowanego obowiązku, ze względu na toczące się procedury wyjaśniającej w przedmiotowej sprawie (art. 33 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).
Organ II instancji zuważył, iż wprowadzenie przez ustawodawcę w 2001 r. możliwości kontroli stanowiska wierzyciela i mocy wiążącej tego stanowiska pozbawiło tym samym możliwości kontroli zarzutów wskazanych w art. 33 pkt 1-5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez organ egzekucyjny.
Wskazał, że konsekwencją tego zapisu jest to, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Podkreślił, że wiążący charakter stanowisko wierzyciela wymaga, aby organ II instancji przestrzegał zasady dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy w pełnym jej zakresie. Jeżeli faktycznie ostatecznej oceny zarzutów dokonywałby organ egzekucyjny, to nie byłoby potrzeby wprowadzenia w ustawie możliwości kontroli stanowiska wierzyciela (wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu z dnia 3 grudnia 2008 r. i SA/Po mieszkania 806/08, LEX nr 528320).
Organ odwoławczy podniósł, iż Starostwo Powiatowe w [...] jako wierzyciel, postanowieniem z dnia [...].03.2010 r. nr [...] uznał zgłoszony zarzut za nieuzasadniony. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], jako organ egzekucyjny, postanowieniem z dnia [...].08.2010 r. nr [...]uznał zarzut za nieuzasadniony.
Dyrektor Izby Skarbowej w [...] rozpatrując merytorycznie sprawę podkreślił, iż jego zdaniem przepisy art. 34 § 1 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie dają organowi egzekucyjnemu prawa do ingerowania w treść stanowiska wierzyciela. Podniósł, iż organ egzekucyjny uzyskawszy postanowienie wierzyciela o uznaniu zarzutu jako niezasadnego, jest tym rozstrzygnięciem związany.
Ww. organ wskazał, że przerzucanie w zażaleniu z dnia 30.08.2010 r. na organ egzekucyjny odpowiedzialności za nieprawidłowości w postanowieniu Starostwa Powiatowe w [...] z dnia [...] marca 2010 r., nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego.
Organ odwoławczy, ustosunkowując się do podniesionego w zażaleniu zarzutu przewlekłości prowadzonego postępowania egzekucyjnego pozostawił je bez rozpatrzenia, z uwagi na to, iż wykracza on poza granice zaskarżenia. Wskazał jednak, iż podniesiona kwestia była przedmiotem skargi wniesionej przez skarżącego pismem z dnia [...].06.2010 r. na przewlekłości prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...].09.2010 r. nr [...] uznał skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego Naczelnika Urzędu Skarbowego w Węgrowie prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].10.2005 r. nr [...], obejmującego opłatę roczną z tytułu FOGR za 2005 r. w kwocie - 452,04 zł. za zasadną.
Organ II instancji zauważył, iż w zaskarżonym postanowieniu organ egzekucyjny wskazał tylko imię i nazwisko strony (nie zgodnie z treścią z art. 124 § 1 Kpa). Jednak zdaniem ww. organu nie miało to wpływu na prawa zobowiązanego, gdyż zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżacemu za potwierdzeniem odbioru w dniu 25.08.2010 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zlożył C. O. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Skarżący wskazał, iż organ oparł swoje rozstrzygnięcie na złej podstawie prawnej.
W odpowiedzii na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005 Nr 229 poz. 1954 tekst jednolity):
Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
- 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
- 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
- 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
- 4) błąd co do osoby zobowiązanego;
- 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
- 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
- 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
- 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
- 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
- 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
Natomiast art. 34 § 1 ww. ustawy stanowi, iż zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
W niniejszej sprawie wierzyciel - Starostwo Powiatowe w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] wydanym w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznało zarzuty za nieuzasadnione.
Ponieważ skarżący C. O. na ww. postanowienie zażalenia nie złożył stało się ono prawomocne i tym samym wiązało organ I instancji do wydania zapadłego w sprawie postanowienia. Postanowienie to zostało urtrzymane w mocy zaskarżonym do sądu postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] października 2010 r. Nr [...].
Zdaniem Sądu postanowienia te zostały wydane zgodnie z przepisami prawa.
Odnosząc się do oświadczenia skarżącego złożonego podczas rozprawy w dniu 9 maja 2011, iż po podpisaniu aktu notarialnego odsyłał decyzję ustalajace kwoty opłat rocznych za użytkowanie gruntów należy stwierdzić, iż skarżący w ten sposób działal na swoja szkodę. Przedmiotowym aktem nortarialnym z dnia [...] grudnia 2004 r. repertorium [...] nr v skarżący przekazał córce M. K. na własność działki [...] i [...] położone w [...]. Ww. działki były przedmiotem decyzji Urzędu Rejonowego z dnia [...] października 1995 r. Nr [...] w sprawie wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów rolnych.
Należy zauważyć, iż jak wynika z postanowienia Starost Powiatowego w [...] z dnia [...] marca 2010 r. sygn. akt [...] w treśći decyzji Urzędu Rejonowego z dnia [...] października 1995 r. Nr [...] (w aktach administracyjnych sprawy nie znajduje się ww. decyzja) w sprawie wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów rolnych wydanej C. O. zawarte było pouczenie, że w razie zbycia gruntów wyłączonych z produkcji, obowiązek uiszczenia opłat rocznych przechodzi na nabywcę, zbywający jest obowiązany uprzedzić o tym nabywcę o organ wydający tą decyzję.
Skarżący tego obowiązku nie dopelnił, wynika to nie tylko z uzasadnień zaskarżonych postanowień, ale także z oświadczenia skarżącego złożonego do ww. protokołu z rozprawy, iż akt notarialny dotarł w Starostwie Powiatowym do Wydziału Geodezji a nie do Wydziału Środowiska i Rolnictwa.
Reasumując należy stwierdzić, iż organ administracji rozpatrujący sprawę w obu instancjach, wbrew zarzutom skargi, w zgodzie z zasadą praworządności, podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, a wydane na jego podstawie rozstrzygnięcia odpowiadają prawu.
Z tych względów, w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.