Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Syndyka masy upadłości [...] S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Infrastruktury o Rozwoju z dnia [...]maja 2015 roku, znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości w przedmiocie obowiązku zwrotu dotacji z dnia [...] marca 2015 roku, znak: [...]
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
W dniu 14 października 2013 r. pomiędzy Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej także: "PARP", "Organ I instancji"), a [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej: "Beneficjent" lub "Upadły"), została zawarta Umowa o dofinansowanie projektu " [...]S.A.", dalej "Projekt". W dniach 21 lutego 2014 r. oraz 4 marca 2014 r. Beneficjent otrzymał dofinansowanie w formie zaliczki w łącznej kwocie 95 665,00 zł.
W związku otrzymaniem przez PARP informacji (pismo [...] Fundacji Rozwoju Regionalnego z dnia [...] maja 2014 r. znak [...]) o ogłoszeniu w dniu 14 maja 2014 r. upadłości Beneficjenta obejmującej likwidację majątku [...] S.A. w [...], PARP zleciła [...] Fundacji Rozwoju Regionalnego z siedzibą w [...] (zwanej dalej "PFRR") działającej w imieniu PARP na podstawie pełnomocnictwa z dnia 23 kwietnia 2014 r., kontrolę Projektu. W dniach 21-26 sierpnia 2014 r. PFRR przeprowadziła kontrolę doraźną Projektu pod adresem siedziby Beneficjenta przy ul. [...] w [...]. W toku czynności kontrolnych ustalono, że dofinansowanie w formie zaliczki przekazane Beneficjentowi na podstawie wniosku o płatność nr [...] na rachunek bankowy o numerze [...] w łącznej kwocie 95 665,00 zł. nie zostało wykorzystane na realizację Projektu.
Ustalono, że w dniu [...] marca 2014 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] T. Z. w postępowaniu [...] oraz Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla [...] P. F. w postępowaniu [...] zajęli rachunek bankowy, na który zostało wypłacone dofinansowanie. Ze środków na rachunku bankowym nr [...] wyegzekwowano odpowiednio w pierwszym z wymienionych postępowań - kwotę 49 480,00 zł oraz w drugim z wymienionych postępowań - kwotę 46 085,00 zł. Tym samym, ustalono, że z dofinansowania wypłaconego Beneficjentowi w formie zaliczki, kwota 95 565,00 zł została w całości wyegzekwowana na poczet długu Beneficjenta, niemającego związku z realizacją Projektu.
Zgodnie z oświadczeniem Syndyka masy upadłości [...] S.A. A. S. z dnia [...] sierpnia 2014 r., Upadły w ramach Projektu złożył jedynie wniosek o wypłatę zaliczki, nie poniósł natomiast żadnych nakładów związanych z realizacją zadań objętych Projektem, nie poniósł tez żadnych wydatków związanych z Projektem.
Informacja pokontrolna została przyjęta przez Syndyka masy upadłości A. S. w dniu [...] września 2014 r. Raport z kontroli został zatwierdzony zarówno przez PFRR, jak i PARP z wynikiem negatywnym wraz z rekomendacją rozwiązania Umowy ze skutkiem natychmiastowym.
W związku z powyższym PARP, pismem z dnia [...] września 2014 r. znak [...], na podstawie § 13 ust. 3 pkt 1, 2 i 7 lit a i e Umowy, rozwiązała Umowę ze skutkiem natychmiastowym, wzywając jednocześnie Beneficjenta do zwrotu pobranego dofinansowania w kwocie 95 665,00 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zwrotu, w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma. Umowa została skutecznie rozwiązana w dniu 3 października 2014 r., tj. w dniu skutecznego doręczenia ww. pisma, dofinansowanie natomiast nie zostało zwrócone w wyznaczonym terminie.
Decyzją z dnia z dnia [...] marca 2015 roku, znak: [...] Polska Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości orzekła o obowiązku zwrotu dotacji.
Po wniesieniu odwołania Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzja z [...] maja 2015 r. będąca przedmiotem rozpoznawanej skargi utrzymał w mocy decyzje PARP.
Skargę na przedmiotową decyzje wniósł Syndyk masy upadłości [...] S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w [...].
Na rozprawie w dniu 6 maja 2016 r. na pytanie sędziego sprawozdawcy, pełnomocnik organu oświadczył, iż nie ma wiedzy czy kwota ustalona do zwrotu w zaskarżonej decyzji była zgłaszana przez IP do listy wierzytelności w prowadzonym postepowaniu upadłościowym. Jednocześnie zobowiązano go do wyjaśnienia tej kwestii w terminie 3dni
W piśmie procesowym z dnia 6 maja 2016 r. organ wyjaśnił, że wierzytelność, która jest przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego została przez PARP zgłoszona do masy upadłości.
Postanowieniem z dnia 13 maja 2016 r. Sąd zawiesił postępowanie w sprawie biorąc pod uwagę następujące okoliczności:
W pierwszym rzędzie wskazać należy, że przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003r. prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015r. poz. 233 j.t. ze zm. dalej p.u.), na mocy których ogłoszono przedmiotową upadłość są przepisami szczególnymi, regulującymi odmiennie pewne okoliczności i zdarzenia. Wyjaśnić też należy, że z chwilą ogłoszenia upadłości podmiotu gospodarczego postępowanie to staje się egzekucją generalną prowadzoną w celu zaspokojenia wierzycieli. Wynika to z treści art. 61 p.u. stanowiącego, że z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli. Pojęcie wierzyciela jest tu szersze niż w rozumieniu prawa cywilnego. Stanowi o tym art. 189 u.p. wskazując, że wierzycielem jest każdy uprawniony do zaspokojenia z masy upadłości. Potwierdza to również zapis art. 342 mówiący o kolejności zaspokojenia wierzycieli, wśród których wymienia się należności publicznoprawne.
Przepisy prawa upadłościowego przewidują szczególne, uproszczone postępowanie dotyczące zgłoszenia wierzytelności, gdzie nie jest wymagane dla tej czynności, w przeciwieństwie do egzekucji indywidualnej, posiadanie tytułu wykonawczego (art. 236 i nast. p.u.), uproszczone postępowanie dotyczące ustalenia listy wierzytelności (art. 244 i nast.) oraz jej zatwierdzenia (art.256, art. 260 i nast.). Jest to oczywiste gdyż chodzi o sprawne, szybkie i skuteczne zaspokojenie wierzycieli w postępowaniu nadzorowanym przez sąd powszechny – wyznaczonego sędziego- komisarza (art. 51 ust.1 pkt.6 p.u., art. 149, art. 151 i nast.).
Prawomocnie zatwierdzona lista wierzytelności jest co do zasady podstawą do sporządzenia a następnie wykonania planu podziału funduszów masy upadłości (art.347 i nast.). Jest też zgodnie z art. 264 ust.1 p.u., po zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego, tytułem egzekucyjnym przeciwko upadłemu.
Potrzebę sprawnego i skupionego w postępowaniu upadłościowym procesu ustalania wierzycieli i ich należności (przy ogólnej zasadzie samodzielnego zgłoszenia się wierzycieli, z drobnymi wyjątkami, nie obejmującymi tej sprawy) podkreśla zapis art. 145 ust.1 p.u. stanowiący, że postępowanie sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności (przywołana wersja obowiązuje od 1 stycznia 2016r. po ostatniej nowelizacji, która zdaniem sądu, tylko doprecyzowała zawieszane postępowania. Wersja obowiązująca w 2015r. też nakazywała zawieszenie postępowań administracyjnych i sądowych).
Kolejny przepis art. 263 p.u. stanowi, że odmowa uznania wierzytelności według przepisów niniejszego działu nie stanowi przeszkody do jej dochodzenia we właściwym trybie, z uwzględnieniem art. 145 ust. 1 dochodzenie wierzytelności, której odmówiono uznania, jest możliwe dopiero po umorzeniu lub zakończeniu postępowania upadłościowego. Wskazane w art. 145 ust.1 p.u. zawieszenie innych postępowań ma też niewątpliwie na celu wyeliminowanie tworzenia podwójnych tytułów wykonawczych do jednej wierzytelności (art.145 ust.1 w zw. z art. 263 w zw. z art. 264 p.u.)
Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że rozstrzygnięcie zawiera zobowiązanie do zwrotu środków pochodzących z Umowy o dofinansowanie w wysokości 95.665,25 zł, a więc ustala należność publicznoprawną przypadającą do zwrotu na rzecz organu. Należność ta została przez organ zgłoszona do masy upadłości w drodze zgłoszenia wierzytelności (organ nie podaje daty zgłoszenia). Zatem zgodnie z brzmieniem ww. przepisu art. 145 ust.1 p.u. to postępowanie administracyjne powinno już wtedy zostać zawieszone do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie umieszczenia zgłoszonej wierzytelności na liście wierzytelności w postępowaniu upadłościowym. Ponieważ nie zostało to uczynione, to zdaniem sądu orzekające, należało zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi na decyzję organu odwoławczego rozstrzygającego odwołanie od decyzji będącej podstawą zgłoszenia wierzytelności. Wymagają tego wskazane wyżej przepisy prawa upadłościowego i potrzeba zachowania celu w jakim to zgłoszenie wierzytelności zostało uczynione.
Dopiero w przypadku prawomocnego nieumieszczenia wierzytelności na liście wierzytelności upadłego możliwym będzie podjęcie przedmiotowego postępowania w niniejszej sprawie. Nie zmienia tego okoliczność, że skarga została wniesiona do sądu przez syndyka masy upadłości. Okoliczność ta stanowi tylko prawidłową reprezentację masy upadłości w myśl art.173 w zw. z art. 160 w zw. z art. 52 w zw. z art. 51 ust.1 pkt.6 w zw. z art. 75 ust.1 p.u. Nie daje natomiast podstaw do zignorowania przepisu art. 145 ust.1 p.u. w sytuacji gdy zostało dokonane zgłoszenie wierzytelności.
Wymieniony przepis art. 145 ust.1 p.u. nie ma charakteru uznaniowego. Został wprowadzony dla ochrony sytuacji prawnej podmiotu zgłaszającego wierzytelność w prowadzonym postępowaniu upadłościowym. Z tych względów przepis ten stanowi podstawę zawieszenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego.
Na koniec należy wskazać, że wpływu na rozstrzygnięcie nie może mieć podnoszona w piśmie procesowym kwestia, że objęta zaskarżoną decyzją wierzytelność podlega wyłączeniu z masy upadłości na podstawie przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym, jak i administracyjnym. Należy bowiem przypomnieć, że środki wypłacone Upadłemu zostały wyjęte z jego majątku na podstawie zajęć komorniczych wskazanych na wstępie i faktycznie w masie upadłości się nie znajdują. Wobec tego brak jest podstaw do uwzględnienia powyższego faktu w okolicznościach sprawy, gdyż obecnie organ ma jedynie wierzytelność do masy upadłości.