Uzasadnienie
W dniu 27 czerwca 2014 r. do Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Szczecinie wpłynął wniosek J. K. o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mającej charakter pomocy do minimis w rolnictwie.
Dyrektor Oddziału Terenowego ARR postanowieniem z... lipca 2014 r. odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany. Organ wyjaśnił, iż wniosek wpłynął po terminie wskazanym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie terminów składania wniosków o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany oraz terminu i sposobu wypłaty tej dopłaty (Dz. U. Nr 113, poz. 945, z późn. zm.). Zgodnie z powołanym rozporządzeniem wniosek o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany, mającej charakter pomocy de minimis w rolnictwie, składa się w terminie od dnia 15 stycznia do dnia 25 czerwca danego roku kalendarzowego.
Rozpoznając sprawę w następstwie zażalenia Prezes ARR postanowieniem z... sierpnia 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż mając na uwadze, iż określony w rozporządzeniu termin do złożenia wniosku o przyznanie dopłaty jest terminem prawa materialnego, skutkujący wygaśnięciem praw lub obowiązków o charakterze materialnym, organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, iż skarżący składając wniosek o przyznanie dopłaty w dniu 26 czerwca 2014 r. złożył go po terminie określonym w § 1 rozporządzenia, co z kolei w oparciu o art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." skutkowało odmową wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia dopłaty.
W skardze na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów:
- - art. 40d ust. 6 pkt 1 ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2012 r. poz. 633, z późn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż termin określony w tymże artykule jest terminem zawitym, podczas gdy termin ten powinien ulec przywróceniu;
- - art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej.
W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, iż nie sposób zgodzić się z tym, iż termin przewidziany w art. 40d ust. 6 pkt 1 ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych jest terminem zawitym, a przede wszystkim terminem nieprzywracalnym. Na tego rodzaju interpretację w żaden sposób nie wskazuje ustawodawca, a wręcz odmiennie w art. 58 i 59 k.p.a. ustawodawca przewiduje możliwość przywrócenia terminu. Skarżący zaznaczył, iż dochował wszystkich przesłanek umożliwiających przywrócenie uchybionemu terminowi. W ocenie skarżącego, działania organu dokonujące błędnej interpretacji rzeczonego wyżej przepisu, a w konsekwencji odmawiające przywrócenia terminu, naruszyły przepis art. 8 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
W powyższym kontekście stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca spółka złożyła w dniu 26 czerwca 2014 r. wniosek o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mającej charakter pomocy do minimis w rolnictwie. Organy obu instancji uznały, iż ww. wniosek został złożony z uchybieniem terminu określonego w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 lipca 2009 r. (Dz. U. Nr 113, poz. 945, z późn. zm.) w sprawie terminów składania wniosków o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany oraz terminu i sposobu wypłaty tej dopłaty. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu uznały za bezzasadny, z uwagi na to, iż przedmiotowy termin ma charakter materialnoprawny.
Wobec powyższego, Sąd wyjaśnia, iż terminy materialnoprawne – są to terminy określone we właściwych przepisach, na bieg których – co należy podkreślić - organ procesowy (rozpoznający sprawę) nie ma jakiegokolwiek wpływu.
Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze termin do złożenia wniosku o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany jest terminem zdefiniowanym w rozporządzeniu, wydanym na podstawie delegacji zawartej w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1702, z późn. zm.) i jest terminem materialnoprawnym.
Przepis § 1 przywołanego powyżej rozporządzenia stanowi, iż termin składania wniosków o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany, mającej charakter pomocy de minimis w rolnictwie przypada na okres od dnia 15 stycznia do dnia 25 czerwca danego roku kalendarzowego. Termin ten jest terminem materialnoprawnym szczególnego rodzaju, tzw. terminem kalendarzowym, charakteryzującym się – jak to słusznie zauważył organ - najdalej idącym rygoryzmem. Terminy określone kalendarzowo ustanawiają sztywną granicę przez ustanowienie daty kalendarzowej, po upływie której gaśnie dane uprawnienie. A zatem niemożliwe jest ich przywrócenie.
Uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Inaczej mówiąc, termin materialnoprawny ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację prawa podmiotowego, zaś konsekwencją jego uchybienia jest wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności.
Przepis art. 61 § 1 k.p.a. ustanawia generalną zasadę, iż postępowanie administracyjne może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu. Zgodnie z przepisem art. 61a § 1 k.p.a. organ administracyjny wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w przypadku, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn nie może być wszczęte. Przepis ten stanowi wyjątek od przewidzianej w art. 61 § 3 k.p.a. zasady, że postępowanie na żądanie strony zostaje wszczęte z datą doręczenia organowi żądania.
Treść powołanego przepisu wskazuje, że odmowa wszczęcia postępowania możliwa jest w oparciu o kryterium podmiotowe lub kryterium przedmiotowe. Przesłanka podmiotowa zachodzi, gdy żądanie wszczęcia postępowanie złożyła osoba niebędąca stroną, natomiast przesłanka przedmiotowa pozostaje w związku z przedmiotem postępowania, to jest rodzajem sprawy, która ma być rozstrzygnięta przez organ. Poza przesłankami podmiotowymi i przedmiotowymi mogą nadto występować "inne przyczyny " uzasadniające wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (np. żądanie dotyczy sprawy już rozstrzygniętej decyzją lub w której jest już postępowanie prowadzone, nastąpiło przedawnienie materialnoprawne; vide: B. Adamiak i J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", wyd.11. Warszawa 2011r., teza 8 do art. 61a). Powyższy pogląd aprobowany jest także w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.
Jak powiedziano wyżej, termin na złożenie wniosku o przyznanie dopłaty upłynął w dniu 25 czerwca 2014 r. Skarżący złożył wniosek w dniu 26 czerwca 2014 r., uchybiając tym samym terminowi do jego złożenia.
Skoro zatem wniosek został złożony z przekroczeniem terminu wszczęcie postępowania było niedopuszczalne, zgodnie z przepisem art. 61a § 1 k.p.a., który nakazywał w tej sytuacji wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, wydane na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.
W aspekcie powyższych rozważań Sąd stwierdził, że skarga pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw i z tej racji, z powołaniem się na przepis art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.